روزنامه هفت صبح، مهسا مژدهی| تعداد مهاجران از ایران طبق آخرین آمار و ارقام رصدخانه مهاجرت ایران، به 65 هزار نفر در سال میرسد. تنها موسسات مهاجرتی نیستند که شما را ترغیب میکنند هرچه زودتر به خیابان منوچهری تهران بروید و چمدانی مقاوم برای مهاجرت تهیه کرده و از کشور خارج شوید، برخی صفحات اینستاگرامی هم این روزها در دادن وعدههای رنگارنگ اقتصادی کم نمیگذارند. وعدههایی که ممکن است گاهی پوچ از آب در بیایند.
اخیرا در یکی از شبکههای اجتماعی کاربری از آلمان، به یکی از این اکانتهای اینستاگرامی پرداخته بود که میگفت یک مهندس در آلمان شش هزار و 800 یورو درآمد دارد که کمتر از هزار یورو را باید بابت اجارهخانه بدهد و هزینه رفتوآمد و سوخت و موادغذایی و اینترنتش هم سرجمع به هزار یورو نمیرسد و در نهایت باید کمتر از 700 یورو مالیات بدهد و چهارهزار و 120 یورو هم ته جیبش بهعنوان پسانداز میماند. این ادعا از سوی کاربران توئیتری که خودشان در آلمان زندگی میکنند مورد حمله قرار گرفت.
یکی از معترضان گفته بود چطور مالیات شش هزار و 800 یورو، 700 یورو میشود؟ مالیات چنین درآمدی حدودا هزار و 500 یورو خواهد بود و یک نفر دیگر گفته بود تنها یک مهندس ردهبالا که 20 سال سابقه کار دارد، میتواند در این حدود پول بگیرد. ضمن اینکه مواردی مانند بیمه اصلا در آن ذکر نشده که اتفاقا رقم بالایی هم هست. یک نفر دیگر گفته حقوق شش هزار و 800 يورو را به این راحتی نمیدهند.
برای یک مهندس، حقوق ابتدا از حدود دو هزار يورو شروع میشود و در طول سالها اگر شما خیلی حرفهای باشید و به مدیریت بخش مهمی برسید، ممکن است به این رقم برسد. کاربر دیگری گفته هزینههای واقعی برای کسی که هزار و 800 یورو دریافتی دارد؛ در شهرهای مهاجرپذیر آلمان شامل هزار و 800 یورو اجاره، 500 یورو خرج اتومبیل یا رفتوآمد، هزار یورو خوردوخوراک و هزار و 500 یورو تا دو هزار و 300 یورو مالیات خواهد بود و در واقع چیز زیادی از پول بهعنوان پسانداز نمیماند. اگر هنگام تصمیمگیری درباره مهاجرت کمی از مسیر واقعبینی دور شویم و دل به وعدههای خوش آبورنگ صفحات اینستاگرامی و برخی موسسات بدهیم، این مسیر میتواند به کابوس تبدیل شود.
درآمدها و هزینهها در مقاصد پرطرفدار اروپایی
فرانسه یکی از مقاصد پرطرفدار در اروپاست. حداقل درآمد برای کسانی که کار سیاه ندارند، در فرانسه هزار و 700 یورو است. اما اگر شما مهارت خاصی داشته باشید، ممکن است حقوقتان به سه هزار یورو برسد. البته پیدا کردن کار در این کشور آنقدرها هم ساده نیست و اگر بخواهید کاری مهاجرت کنید، باید حرفهای را بلد باشید که هیچ فرد دیگری در اتحادیه اروپا نتواند آن را با کیفیت شما انجام دهد. درآمد دانشجویان جوان با قرارداد کارآموزی هم به سن و زمان قرارداد کاری آنها بستگی دارد و بین ۲۵ تا ۷۸درصد حداقل دستمزد متغیر است.
متوسط مالیاتی که با یک حقوق متوسط باید در این کشور بپردازید، 30درصد حقوق سالانه شماست. میانگین هزینه زندگی در فرانسه برای یک نفر حدود هزار یورو در ماه در نظر گرفته میشود و دو نفر اغلب بین هزار و 500 تا دو هزار یورو در ماه هزینه دارند. یک خانواده چهار نفره در ماه بالای سه هزار یورو خرج دارند. در همه این موارد باید حواستان به مالیات باشد. این یعنی اگر کارمند متخصص باشید و ماهی سه هزار یورو بگیرید، باید نزدیک به هزار يورو را فقط بابت مالیات بپردازید. اگر کسی کمترین میزان حقوق را داشته باشد، باید ماهی 187 یورو مالیات بدهد.
هزینههای زندگی در ایتالیا بهنسبت رقبایی مانند آلمان و فرانسه و اسپانیا کمتر است. اما فریب نخورید. درآمد افراد در این کشور هم قابل مقایسه با دیگر کشورها نیست و استخدام در ایتالیا بهخصوص برای مهاجران هم سختیهای زیادی دارد. شغلهای غیرتخصصی در این کشور اغلب حدود 900 تا هزار و 100 یورو درآمد دارند که حدود 45 تا 55 میلیون در ماه میشود. اما مثلا اگر مهندس باشید ممکن است بتوانید ماهی هزار و 950 یورو هم دریافت کنید.
اجاره خانه در شهرهای بزرگ بین 400 تا 700 يورو است و این یعنی بخش عمدهای از درآمد پای داشتن سقفی برای زندگی خرج میشود. طبق آخرین برآوردها فرد مجرد برای هزینههایی مانند رفتوآمد، خوراک و پوشاک و تفریح باید ماهی 850 یورو خرج کند. این میزان برای خانواده چهارنفره بیش از دو هزار و 700 یورو است. شما برای هربار غذا خوردن در یک رستوران در این شهر باید چیزی حدود 17 یورو برابر با 850 تا 900 هزارتومان هزینه کنید. اولین و ابتداییترین سطح بیمه که معمولاً برای متقاضیان اقامت در نظر گرفته میشود، سالانه بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ یورو هزینه دارد و هیچ بیماری جدیای را پوشش نمیدهد.
اسپانیا هم کموبیش میزبان مهاجران ایرانی است. حداقل حقوقی که افراد در این کشور میتوانند داشته باشند هزار تا هزار و 80 یورو است. اما مثلا در شهری مانند بارسلونا یک کارگر ساده پارهوقت تنها 517 یورو در ماه پول درمیآورد. در این شهر متوسط اجارهخانه هزار و 652 یورو تعیین شده است. در مادرید این رقم به نزدیک هزار و 700 یورو میرسد. علاوه بر همه اینها نرخ بیکاری در اسپانیا بالاتر از اغلب کشورهای دیگر اروپایی است و تعداد مهاجرانی که حاضرند با کمترین میزان حقوق، کار انجام دهند، بسیار بالاست. اغلب جوانان تا زمانیکه مجرد هستند ناچارند با خانواده زندگی کنند یا در خانههایی با سه تا پنج نفر دیگر اتاقی برای خود داشته باشند.
در عوض هزینه خوراکیها در اسپانیا پایین است. مثلا رستورانها، یک گزینه با نام منو دارند که برای صبحانه، انواع و اقسام موادغذایی را با قیمت بسیار پایین در اختیار شهروندان قرار میدهند. این سنت از زمان ژنرال فرانکو باقی مانده و اسپانیاییها هنوز آن را بسیار جدی میگیرند تا افرادی با حداقل درآمد، میزان مشخصی از موادغذایی را دریافت کنند. برای اینکه در مادرید یک غذای ساده در رستورانی ارزان بخورید باید روی 12 دلار حساب کنید. اینترنت در این کشور گران است. اما بیمهها پوشش وسیعی دارند و خدمات خوبی را به بیماران ارائه میکنند.
از آنجایی که انگلیس دیگر جزو کشورهای اتحادیه اروپا نیست، شما با مهاجرت به آن نمیتوانید از مزایای زندگی در یک کشور عضو اتحادیه بهره ببرید. هزینهها در انگلیس بالاتر از بسیاری دیگر از کشورهاست. میانگین حقوق ماهانه در این کشور هزار و 952 پوند تعیین شده است. اما در شهری مانند لندن متوسط درآمد دو هزار و 410 پوند بوده و در منچستر دو هزار و 120 پوند است. کارگران انگلیسی از هزار و 600 تا هزار و 700 پوند درآمد دارند. مالیات تنها شامل حال کسانی میشود که بالای هزار پوند در ماه پول درمیآورند.
افراد باید به نسبت حقوق خود حداقل 20درصد و حداکثر 45درصد مالیات پرداخت کنند. طبق قوانین انگلستان تنها افرادی میتوانند در این کشور به انجام کار بپردازند که دورهای از تحصیلات خود را در این کشور سپری کرده باشند. هر فرد انگلیسی هر ماه نزدیک به 800 پوند خرج دارد. این میزان فارغ از اجارهای است که باید بپردازد. هزینه اقامت در سوئیتهای دانشجویی یا خوابگاه در لندن ماهی 650 پوند است و برای اجارهخانه اغلب باید حداقل هزار و 100 تا هزار و 500 پوند را کنار گذاشت. یک وعده غذایی در رستورانی ارزان در لندن بین هشت پوند تا 25 پوند خرج دارد.
ترکیه؛ کشوری که از چشم ایرانیها افتاد
ترکیه در یک سال اخیر با تورم بسیاربالایی روبهرو شد و ثبات اقتصادی که سالها به آن میبالید بهشدت ضربه خورد. تا پیش از این استانبول یکی از جدیترین مقاصد مهاجرتی به حساب میآمد. بسیاری از افراد با حقوق متوسطی که در تهران و از طریق دورکاری دریافت میکردند، میتوانستند زندگی خود را در این شهر بچرخانند. اما دیگر از این خبرها نیست و ایرانیها هم دل از استانبول کندهاند. برخی از کسانی که سالهای قبل به ترکیه مهاجرت کرده بودند، یا به ایران برگشتهاند یا دنبال یک مقصد سوم برای مهاجرت هستند.
خانوادههای سه تا چهار نفره برای اینکه بتوانند در ترکیه دوام بیاورند در حال حاضر حداقل هزار دلار بدون احتساب اجاره، ماهانه پول نیاز دارند. کرایه خانه مدام در حال بالا رفتن است. در حالی که یک سال و نیم قبل با شش تا هشت میلیون تومان میشد در یک محله رو به پایین خانه دوخوابه اجاره کرد، الان باید برای چنین محلهای و خانه یکخوابه، روی 30 میلیون تومان در ماه حساب کرد. اگر بخواهید در هر جایی از استانبول خانه بگیرید که فاصلهاش با مرکز شهر با حملونقل عمومی نیم ساعت باشد، باید حداقل ماهی 20 هزار لیر، یعنی حدود 40 میلیون تومان هزینه کنید.
البته همیشه میشود با 12 تا 15 هزار لیر هم خانههای کوچک و بدون امکانات پیدا کرد که آنهم ماهی 24 میلیون تا 30 میلیون تومان تمام میشود. هزینههای خوراک در ترکیه برای هر نفر حداقل 150 دلار است. حملونقل هم بین 60 تا 70 دلار خواهد بود و پرداخت قبضها سربهفلک میزند. پول آب و برق و اینترنت رشد تصاعدی دارد. اگر بخواهید بیمه بگیرید باید ماهی حدود 50 دلار پول بدهید که به پول ما نزدیک به دو میلیون و 500 هزار تومان خواهد بود.
حقوق ماهانه در مشاغل بین 900 تا دو هزار دلار است. بالاترین مبالغ را وکیلها و دندانپزشکها دریافت میکنند. اما داشتن این مشاغل شامل حال مهاجران نمیشود و محدودیتهای بسیاری دارد. بیشتر مهاجران پیش از این یا در ایران کاروباری داشتهاند یا در استانبول و دیگر شهرها، مشغول انجام کارهای سیاه بودهاند. حتی اگر ایرانیها بتوانند از هفتخوان کاریابی در ترکیه عبور کنند، حداقل حقوق در این کشور کمتر از 500 دلار است که کفاف هزینه خانوادهها را نمیدهد. این گزینهها حالا و برعکس گذشته، دیگر اصلا برای آنها بهصرفه نیست و با بالارفتن قیمتها و رشد مداوم آنها، برای کمتر کسی صرف میکند که در ترکیه، تنها کمی کمتر از یک کشور متوسط اروپایی خرج کند.
سراب مهاجرت به دوبی
دوبی ممکن است بهشت سرمایهداران غربی باشد؛ اما برای بسیاری از ایرانیها ممکن است تبدیل به سراب شود. برخی از موسسات مهاجرتی تبلیغاتی دارند که میگویند اگر سه میلیارد تومان داشته باشید، میتوانید اقدام به مهاجرت از نوع سرمایهگذاری کنید. اما همه چیز پیچیدهتر از آن است که فکرش را میکنید. دوبی میتواند یک سردرد بوروکراتیک برای مهاجران باشد. شما برای هر قدمی که در این کشور برمیدارید به مجوز نیاز دارید که گرفتن آن یعنی باید وارد یک سیستم بوروکراتیک پیچیده شوید.
در این شهر با اینکه مجبورید ماهانه پول زیادی برای اینترنت بپردازید، از سانسور آن مصون نخواهید ماند. برخلاف آنچه که گفته میشود دوبی پر از فرصتهای شغلی است اما این واقعیت ندارد. اکثر مردم این کشور و ساکنان که 50درصد آنها مهاجر هستند؛ فقط در چند بخش میتوانند استخدام شوند که شامل فناوری اطلاعات، امور مالی، نفت و پتروشیمی، ساختوساز و گردشگری است. با این حساب اگر در این زمینهها تخصص ندارید بهتر است شانس خود را در امارات امتحان نکنید.
تعداد زیاد مهاجران و رقابت بسیار زیاد، پیدا کردن شغل در دوبی را بسیار سخت کرده و به یکی از مهمترین مشکلات زندگی در امارات تبدیل شده است. دفاتر همیشه پر است و بهندرت کسی علاقه دارد تا نیروی تازهکار و تازه از راه رسیده را استخدام کند. افرادی که قصد کار در امارات را دارند تنها در صورتی میتوانند وارد بازار کار این شهر شوند که بتوانند از طرف یک کارفرمای عربی دعوتنامه کاری اخذ نمایند، در این صورت میتوانند برای ویزای کار این کشور درخواست نمایند.
نکته مهمی که وجود دارد این است که یافتن کارفرما در این شهر با دشواری بسیار همراه است و افراد متقاضی باید سطح علمی بالا و سطح زبان بالایی داشته باشند تا موفق به یافتن کارفرما شوند. در کنار همه اینها هزینه زندگی در این شهر نجومی است و با بهترین شهرهای جهان برابری میکند. این در حالیست که آزادیهای اجتماعی و سیاسی در این کشور اوضاع خوبی ندارد، شغل پیدا نمیشود و بوروکراسی ممکن است حسابی عصبیتان کند.
هزینه اجاره ملک در دوبی بهطور قابلتوجهی بالاست. علاوه بر این، ممکن است از شما انتظار برود که اجاره یک سال را از قبل پرداخت کنید. شما برای اینکه بتوانید یک خانه معقول در دوبی اجاره کنید، باید شغل خوب و با درآمد بالایی نزد کارفرمایی از این کشور یا یک شرکت خارجی داشته باشید. هزینه اجاره خانه حداقل پنج هزار و 500 درهم است. این یعنی باید در ماه بتوانید نزدیک به 75 میلیون تومان فقط بابت کرایه یک خانه متوسط رو به پایین هزینه کنید.
