روزنامه هفت صبح، سارا سبزی| سال 1399 و در بحبوحه كرونا و قرنطينه، فروشگاهي در شرق كاراكاس ونزوئلا شروع به كار كرد كه قرار بود به بخشي از مناسبات تجاري ايران و ونزوئلا تبديل شود و آن را گستردهتر كند. ابراهيم رئيسي هم هفته پيش در يكي از برنامههاي رسمي سفرش به اين كشور به همين فروشگاه سر زد. نام اين سوپرماركت بزرگ مگاسیس است و صاحب امتيازش ايران، با كارمنداني از خود ونزوئلا، اما محصولاتي مشترك از هر دو كشور.
مگاسیس كارش را با يك رويداد خصوصي و با حضور مقامات دولتی ونزوئلا، پرسنل دیپلماتیک ایرانی و تجار آغاز كرد. نتيجهاي كه ايران و ونزوئلا به عنوان دو شريك تجاري برايش خوشحال بودند اين بود كه بیش از 2000 کالای ونزوئلایی و 2500 کالای ایرانی در فضاي شش هزار متر مربعي فروشگاه وجود دارد و حداقل ۱۵۰شرکت ایرانی تامینکننده کالاهای این فروشگاه شدهاند. همان روزهاي اول شروع به كار مگاسیس از همكاري 20 شركت ونزوئلايي براي تامين اجناس اين فروشگاه خبر رسيد.
مالك مگاسیس مديرعامل فعلي فروشگاههاي اتكاست: عيسي رضايي كه قبل از اتكا فهرستي طولاني از مديريت و حضور در هيات مديره مجموعههاي اقتصادي زيادي در كارنامه كارياش ديده ميشود. از موسسه اعتباري كوثر تا معاون مالی و برنامهریزی بانک انصار، بازرس قانونی موسسه مالی و اعتباری قوامین، عضو هیات مدیره و معاون اقتصادی و سرمایهگذاری موسسه مالی و اعتباری مهر، مدیر عامل شرکت سرمایهگذاری ایرانیان، رئیس هیات مدیره ونیران و عضو هیات مدیره شرکتهای تاید واتر، تراکتورسازی ایران، توسعه معادن روی، توسعه صنعتی ایران، ایرالکو، بنیاد تعاون وزارت دفاع، سازمان اتکا و سرمایهگذاری غدیر.
البته اين تنها بخشي از فعاليتهاي او است. رضايي فارغالتحصيل کارشناسی حسابداری از دانشگاه شهید بهشتی، کارشناسی ارشد و دکترای حسابداری از دانشگاه امام حسین (ع) است. فروشگاه زنجيرهاي اتكا در دهه 1330 براي تامین مواد غذایی اعضا و خانواده نیروهای مسلح ایران پایهگذاری شد و حداقل 500 شعبه دارد كه بخشي از آنها در عراق و تاجیکستان ساخته شدهاند. مگاسیس تا امروز اولین فروشگاه این شرکت در آمریکای لاتین است و ميتوانيم اتكا را متولي راهاندازي مگاسیس بدانيم.
سرمایهگذاری اولیه مگاسیس در فاز نخست راهاندازیاش 10میلیون دلار بود و عيسي رضايي زمان افتتاح فروشگاه گفته بود كه يکی از دلایل تاسیس آن این است که دستکم ایران میتواند با کشورهای دوست خود که تحت تحریم قرار میگیرند مراودات تجاری داشته باشد. چون برخی از کالاهای موجود در ایران موردنیاز ونزوئلاست و برخی از اقلام موجود در ونزوئلا در ایران کاربرد دارد. علاوه بر اين در حال خرید محصولات ونزوئلا مانند انبه، آناناس و چوب برای بردن به ایران است.
فروشگاه تقريبا 15 بخش دارد و كالاهاي آن بر اساس نيازهاي شهروندان ونزوئلا فرستاده ميشود. محصولاتي كه در اين فروشگاه وجود دارد بخش زيادي از نيازهاي روزمره يك زندگي شهري و حتي زندگي روستايي را در برميگيرد. كالاهايي مثل برنج، پتو، لاستیک، بیسکويت، لباس، اسباببازي، غذاهای آماده، انواع مواد شوینده و بهداشتي، کرمهای مرطوبکننده و لوسیونها تنها بخشی از محصولات ایرانی است که در کاراکاس به شهروندان ونزوئلایی فروخته میشود.
حتي تراكتورهاي كوچك هم به اين كشور صادر و تصويري از آن در مگاسیس ديده شده است. اين فروشگاه در محلی قرار دارد که قبلا یک فروشگاه زنجیرهای فرانسوی- کلمبیایی قرار داشت و گفته میشود سال ۲۰۱۰ با دخالتهای دولتی شرايط نامناسبي پيدا كرده و بعد هم تعطیل شد. بعد از آن هم محل این فروشگاه در اختیار برنامه توزیع موادغذایی یارانهای دولت ونزوئلا قرار گرفت، اما با تغییر شکل این برنامه و تعطیل شدن بسیاری از شعبههای آن، این محل خالی شد و حالا در اختیار فروشگاه ایرانی مگاسیس است.
مگاسيس از كجا آمد؟
با اينكه نام اين فروشگاه آوايي متفاوت با اسامي ايراني دارد، اما متعلق به يكي از روستاهاي توابع دشت مركزي دشت آزادگان استان خوزستان است. مگاسیس روستايي كوچك است كه در جريان جنگ ايران و عراق مدتي در تصرف عراق بود، اما شهريور سال 60 آزاد شد. جمعيت اين روستا در سرشماري سال 95، حدود 441 نفر بود. همان روزهاي اول افتتاح اين فروشگاه بسياري از رسانههاي داخلي نوشتند كه تاسيس مگاسیس پیام مقاومت را به واشنگتن میفرستد. دو طرف ايراني و ونزوئلايي هم آن را يكي از راهكارهاي خودشان براي مقابله با سیاستهاي آمريكا و تحريم معرفي كردند.
اوضاع تجارت با ونزوئلا چطور است؟
راهاندازي يك فروشگاه در ونزوئلا تنها بخشي از مراودات تجاري اين دو كشور است و ماجراي آن بسيار جدي و براي هر دو كشور پررنگ است. بيشتر کالاهای غیرنفتی صادراتی ایران به ونزوئلا، خودرو، لوازم یدکی و بدنه، محصولات شیلاتی، شیرینی و شکلات، رب گوجه فرنگی، روغن موتور، مواد شیمیایی، دارو و واکسن، کود، شوینده، پوشاک، صنایع دستی، کاشی و سرامیک، انواع لوله و پروفیل، شیرآلات، ماشینآلات ریختهگری، تراکتور، تانکر، سرنگ و لوازم الکترونیکی است.
صادرات ایران به ونزوئلا از زمان دولت نهم و دهم افزایش پيدا كرد و در سال ۹۲ به ۱۲۰میلیون و ۶۲۶ هزار دلار رسید، ولی در دولت یازدهم مدتي كاهش پيدا كرد. در سال پایانی دولت دوازدهم دوباره حجم صادرات به ۱۱۹میلیون دلار رسید و در سال ۱۴۰۰ مجددا با کاهش، ۲۳میلیون دلار کالا صادر شد، اما در سال ۱۴۰۱ با رشد ۴۱۶درصدی به بیش از ۱۱۸میلیون دلار رسید.
