روزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی | در ایران مجموعا ۶۱ مجتمع پتروشیمی وجود دارد که البته نباید آنها را با هلدینگهای پتروشیمی که سهامدار بخشی از چند مجتمع هستند مانند هلدینگ خلیجفارس اشتباه بگیریم. از آنجاییکه اصلیترین صادرات ایران بعد از نفت و گاز به محصولات پتروشیمی مربوط است حتما میتوانید حدس بزنید که چه ثروت عظیمی در مجتمعهای پتروشیمی جریان دارد بهعنوان مثال سود خالص یکی از مجتمعهای پتروشیمی رده متوسط سال گذشته به بیشتر از 10هزار میلیارد تومان رسیده است.
به همین دلیل هم هر خبری که در مورد این مجتمعها شنیده میشود قابلیت داغ شدن دارد مخصوصا اگر پای چند عامل و حاشیه دیگر هم در میان باشد مانند آنچه اخیرا در مورد پتروشیمی امیرکبیر و حاشیههای مدیرعامل آن اتقاق افتاد به همین بهانه بد نیست به وضعیت مدیریتی چند مجتمع بزرگ پتروشیمی نگاه کنیم.
پتروشیمی امیرکبیر
مجتمعی که حاشیههای جدید درباره مدیرعامل خیلی جوان آن شنیده میشود و از قضا یکی از بزرگترین و موفقترین مجتمعهای پتروشیمی سالهای اخیر بوده است. شرکت پتروشیمی امیرکبیر سال ۷۷ توسط شرکت ملی صنایع پتروشیمی تاسیس شد تا مجری طرح الفین ششم باشد که یکی از طرحهای مهم توسعه تولید الفین در ایران بود. محصولات مهم مجتمع پتروشیمی امیرکبیر پلیاتیلن سبک، پلیاتیلن سنگین و پلیاتیلن سبک خطی و در این مورد یکی از مجتمعهای صاحبنام جهان محسوب میشود.
همین سه روز پیش هم خبر آمد که ارزش هر سهم این شرکت به قیمت ۱۱۳ هزار و ۳۶۰ ریال معامله شده که این قیمت بالاترین میزان ارزش سهام پتروشیمی امیرکبیر تا الان بوده و نشان میدهد که امیرکبیر از مجتمعهای پتروشیمی آیندهدار محسوب میشود اما همزمان در سالهای اخیر چالشهای مدیریتی داشته که رسانهای شدن آنها تابستان ۱۴۰۰ شروع شد وقتی که اسماعیل للگانی مدیرعامل بانک رفاه بهعنوان مالک پتروشیمی امیرکبیر محمد بهمئی را بهعنوان مدیرعامل انتخاب کرد اما این انتصاب آنقدر با واکنشهای تندی مواجه شد که فورا در آن تجدیدنظر شد.
حاشیهها تمام نشدند چون درست چند ماه بعد فیش حقوقی کارکنان این مجتمع منتشر و معلوم شد که بهعنوان مثال مدیر امور مالی آن ۲۱۵ میلیون تومان و مدیر حراست ۸۴ میلیون تومان در ماه حقوق میگرفتهاند. خبر آنقدر پیچید که در نهایت سازمان بازرسی کشور ورود کرد و دستور داد که بخشی از این پولها باید برگردد. در حالیکه هنوز معلوم نشده بود سرنوشت این پولها چه شده که بلاتکلیفی مدیریتی این مجموعه رسانهای شد و حالا هم یک انتصاب دیگر اسم پتروشیمی امیرکبیر را سر زبانها انداخته است.
عدهای میگویند سعید صادقی مدیرعامل جوانی که سه هفته پیش پتروشیمی امیرکبیر را از مدیرعامل بانک رفاه تحویل گرفته پسر چهره ای نظامی است که کمی بیشتر از یک سال است که وارد بازار کار شده همان موقع هم کارش را با حضور بهعنوان عضو هیات مدیره شركت پليمر آريا ساسول شروع کرده است …. وقتی در سوابق صادقی ریزتر میشویم میبینیم که اگرچه نسبتهای خانوادگی این ادعاها درست است.
اما ادعای اینکه او نزدیک به یک سال سابقه دارد چندان دقیق بهنظر نمیرسد چون در رزومه او ریاست هیات مدیره شرکت بازرگانی بانک رفاه، عضویت هیات مدیره و قائممقام هلدینگ بهساز بانک ملت، عضویت هیات مدیره شرکت ایران ترمودژ و… هم دیده میشود و او مدتهاست که عضویت هیات مدیره شرکتهای بزرگ زیادی را تجربه کرده است. رسانههای محلی حملههای دیگری هم به صادقی میکنند مثلا همین چند روز پیش كه پایگاه خبری ماه نوشته بود که او حاضر نشده محل زندگیاش را به بندر ماهشهر منتقل کند و حتی چند انتصاب پر سر و صدا هم در همین مدت کوتاهی که از حضورش گذشته انجام داده است.
شرکت پلیمر آریا ساسول
شرکت پلیمر آریا ساسول هم از جمله مجتمعهای پتروشیمی مهم ایران است که اخیرا پایش به رسانههای غیراقتصادی باز شده. این شرکت با ظرفیت بیشتر از یک میلیون تن الفین و ۶۰۰ هزار تن پلیاتیلن از بزرگترین مجتمعهای پتروشیمی ایران در منطقه عسلویه است که نیمی از سهام آن از طریق پتروشیمی پارس در اختیار هلدینگ خلیج فارس است و با مشارکت ۵۰درصد شرکت ساسول آفریقای جنوبی ساخته شده است.
خوراک اصلی مجتمع پلیمر آریا ساسول اتان، ارزشمندترین خوراک صنعت پتروشیمی است اما درست یک سال پیش رسانههای منتقد دولت از یک انتصاب جنجالی در این شرکت خبر دادند و …. ماجرا حتی به مجلس هم کشیده شد و ابراهیم رضایی نماینده استان بوشهر در اعتراض به این انتصاب گفت: «این چه وضعی است که داماد پرحاشیه فلان فرد محترم بدون هیچ سابقهای بزرگترین مناصب را در استان بوشهر عهدهدار میشود، اما متخصصان بومی بوشهر راهی برای پیشرفت ندارند.
به این ظلم نابخشودنی باید پارتیبازی در استخدام نیروها و بیمسئولیتی اجتماعی در برابر مردم استان هم اضافه کرد.» بعدتر اما دیگر خبری از حاشیههای این انتصاب نبود تا این روزها که ماجرای ورود سعید صادقی به پتروشیمی امیرکبیر داغ شده و گفته میشود که در واقع حضور در شرکت آریا ساسول نقطه پرتاب او بوده است.
پتروشیمی مارون
پتروشیمی مارون هم از جمله صنایع پتروشیمی قدیمی ایران است که در سال ۷۷ تاسیس شد تا اصلیترین محصولش الفین باشد و قرار شد سالانه بیشتر از یک میلیون تن پلیاتیلن تولید کند و در برهههایی هم به این هدف دست پیدا کرد. این شرکت در دو منطقه جغرافیایی با مساحت جمعا 5/102هکتار ساخته شده است و جزو بزرگترین واحدهای تولیدکننده الفین در جهان محسوب میشود.
جالب اینکه مدیرعامل جدید این مجموعه که اوایل سال گذشته منصوب شد لقب جوانترین مدیرعامل مجتمعهای پتروشیمیها را یدک میکشد اما وقتی سابقهاش را مخصوصا در شبکههای اجتماعی مرور میکنیم میبینیم که این جوان بودن باعث نشده که حمله چندانی از سوی منتقدان به او بشود شاید دلیل این موضوع سوابق زیاد و تحصیلات مرتبط امین امرایی در حوزه پتروشیمی باشد. او دانشآموخته کارشناسی ارشد مهندسی نفت از دانشگاه تهران و دکترای مدیریت مهندسی و ساخت از دانشگاه علوم تحقیقات است.
در سوابق او تجاربی چون دبیر کنسرسیوم ایریتک/ایراسکو طرح جمعآوری گازهای همراه نفت لایه بنگستان (طرح آماک)، مدیر راهاندازی ایستگاه تقویت فشار گاز اسیدی، مدیر کنسرسیوم ایریتک/کیسون پروژه تغلیظ سنگ آهن خواف و مشاور چندین شرکت فعال در حوزه نفت، گاز و پتروشیمی و البته مدیرعاملی پتروشیمی شیراز دیده میشود. در مورد مدت مدیریت امرایی در پتروشیمی مارون فقط یک ماجرا بهطور گسترده به رسانهها راه پیدا کرد و آنهم حادثهای بود که برای یک کارگر پیش آمد و نزدیک بود به قطع پای او منجر شود اما با ورود امرایی و دستورش درباره ارسال اورژانسی او به تهران این کارگر از قطع عضو نجات پیدا میکند.
پتروشیمی جم
یکی دیگر از مجتمعهای پتروشیمی بزرگ ایران پتروشیمی جم است که یکی از بزرگترین واحدهای تولید الفین در ایران و جهان محسوب میشود که جزو طرحهای توسعهای شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران بوده و در سالهای گذشته چندین بار رکورد تولید داخلی در یک مقطع زمانی خاص را جابهجا کرده است.
جالب اینکه در طول سال گذشته سمت مدیرعاملی این مجتمع هم کم حاشیه نداشته است تا جاییکه در بهمن ماه سال گذشته بعد از چندین ماه بلاتکلیفی اعلام شد که انتصاب مدیرعامل این مجموعه به دلیل به اجماع نرسیدن صندوق بازنشستگی کشوری، وزارت کار، وزارت نفت و شرکت ملی صنایع پتروشیمی بر سر گزینه مدیریت به تعویق افتاده چون تمام این مجموعهها بهعنوان سهامداران عمده پتروشیمی جم باید در این مورد به توافق برسند.
کمی بعد اعلام شد که حميدرضا سمیعی مدیرعامل سابق شرکت انرژی دماوند عسلویه که از مدیران قدیمی پتروشیمی است انتخاب شده اما به چند روز نکشید که این انتصاب پس گرفته شد و عبدالرحیم قنبریان مدیرعامل سابق این مجتمع دوباره در جلسه هیات مدیره پتروشیمی جم بهعنوان مدیرعامل حاضر شده است و تا همین حالا هم بر صندلی مدیریت آن باقی مانده.
پتروشیمی تندگویان
پتروشیمی تندگویان هم ازجمله مهمترین مجتمعهای ایران است که در سال ۷۷ با هدف تولید محصولات مهمی مثل اسید ترفتالیک خالص (PTA) و پلیاتیلن ترفتالات (PET) در ضلع شمال غربی خلیج فارس، در سایت چهارم منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی بندر امام خمینی(ره) با مساحت ۳۴ هکتار تأسیس شده. شرکت پتروشیمی تندگویان ظرفیت تولید بیش از یک و نیم میلیون تن در سال را دارد و از جمله غولهای جهانی این حوزه محسوب میشود.
در حال حاضر سیدرضا قاسمی شهری یکی از مدیران قدیمی صنعت پتروشیمی مدیرعامل پتروشیمی تندگویان است که از دولت هاشمی رفسنجانی به این طرف سابقه حضور در صنعت پتروشیمی را دارد اما مدتی است که صدای انتقادهایی علیه او شنیده میشود مثلا یکی از روزنامه های نه چندان مطرح از کاهش تولید پتروشیمی تندگویان خبر داده و گفته که در این مجتمع فاجعه مدیریتی در حال وقوع است یا نماینده املش و رودسر در مجلس از تدوین طرح تحقیق و تفحص از پتروشیمی تندگویان خبر داده است. گفته میشود که او از مدیران دوران روحانی است که ابقایش در دولت رئیسی عصبانیت هایی به دنبال داشته است.
