روزنامه هفت صبح| اگر در سالهای اخیر یک اتفاق خوب در حوزه آمار در ایران افتاده باشد ورود شرکتهای خصوصی به این حوزه است. حالا دیگر برای دسترسی به خیلی از آمارها و عدد و رقمها مجبور نیستیم در انتظار آمارهای دولتی بمانیم. نمونه بارز این موضوع که حاشیههای زیادی هم داشت آمارهای مرکز مهاجرت بود.
حالا هم یک مجموعه خصوصی دیگر که در خدمات شغل و درآمد فعالیت میکند، آمارهای مربوط به اشتغال و وضعیت درآمد مردم شهرها و شغلهای مختلف را بررسی کرده و مرور دادههای آن میتواند اطلاعات جالب زیادی به ما بدهد. کمترین فایدهاش این است که میفهمید نارضایتیتان از درآمدی که دارید بیشتر به سختگیری مالی کارفرمایتان مربوط است یا وضعیت جامعه یا اینکه اگر میخواهید حوزه فعالیتتان را تغییر دهید کدام حوزه میتواند درآمد بیشتری نصیبتان کند.
حتی به عنوان یک کارفرما هم میتوانید از این دادهها استفاده کنید و ببینید نرخ منصفانه دستمزدی که برای کارمندهایتان باید در نظر بگیرید چقدر است. قبل از مرور نکتههای این گزارش، لازم است بدانید که برای جمع آوری آنها از اطلاعات ۷۰ هزار نفر در ۴۷ گروه شغلی و در ۳۰ استان کشور استفاده شده است.
ایرانسلری گزارشش را به چند بخش تقسیم کرده و در آن نه فقط حقوق افراد در ردههای شغلی مختلف و سمتهای مختلف را بررسی کرده بلکه یک بررسی استانی هم ارائه داده است. برای همین میتوانیم به این ترتیب وضعیتهای مختلف را با هم مقایسه کنیم. یکی از نکتههایی که همان اول خودش را نشان میدهد این است که دادههای مربوط به استانهای نفت خیز به صورت جدا بررسی شده است.
شاید این نحوه جداسازی به دلیل حرف و حدیثهایی است که در مورد حقوق بالای شرکتهای نفتی گفته میشود. جالب اینکه مقایسه این بخش از آمارها به ما نشان میدهد که کارمندان و مدیران شرکتهای بزرگ دولتی که در شهرهای نفت خیز حضور دارند به صورت میانگین دستمزد کمتری از شاغلان سمتهای مشابه در تهران دریافت میکنند اما از شاغلان همین سمتها در شهرهای کم درآمد دستمزد بیشتری میگیرند.
یعنی اگرچه شائبه دستمزد بالا در شرکتهای نفتی و مشاغل مربوط به نفت درست است اما گویا عمده این شائبه را حقوق بگیرهای تهرانی و ستادی این مشاغل درست کردهاند و در خود این شهرها اگرچه فرصت شغلی بیشتر است اما لزوما دستمزدها از شاغلان شرکتهای بزرگ در تهران بیشتر نیست و کارمندان عادی شرکتهای بزرگ شهرهای نفتخیز به شکل معناداری حقوق و مزایای کمتری از کارمندان شرکتهای بزرگ در تهران دریافت میکنند.
نکته جالب دیگر که البته اصلا تعجب آور نیست اختلاف قیمت دستمزد شرکتهای بزرگ و کوچک است اختلافی که جغرافیا سرش نمیشود و در تمام شهرها اختلاف قابل ملاحظهای بین کارمندان شرکتهای کوچک و بزرگ دیده میشود. مثلا در تهران در حالی که منشیهای شرکتهای كوچک به صورت میانگین ۱۳ میلیون درآمد دارند و حقوقشان حداکثر تا ۱۸ میلیون تومان میرسد این رقم برای شرکتهای بزرگ از جمله دولتیها به بیشتر از ۲۲ میلیون تومان میرسد.
تا اینجا فهمیدیم بیشترین حقوقها در کل ایران به همین بخش دولتی و شرکتهای بزرگ در تهران تعلق دارد اما در بین خود مشاغل دولتی چنان که تصور میشود بیشترین درآمد را به طور میانگین بخش میانی مدیریتی و سیاستگذاری دریافت نمیکنند. حقوق آنها به طور میانگین به بیشتر از ۵۰ میلیون تومان میرسد اما حداکثر درآمد بعضی گروهها از آنها هم بیشتر است مثلا برنامه نویسها و کارمندان کارهای مربوط به توسعه نرمافزار و وب تا ۶۰ میلیون تومان هم دریافت میکنند.
جالب تر اینکه کارکنان بخش تبلیغات و بازار و تدارکات میتوانند حقوقی تا نزدیک به ۷۰ میلیون تومان داشته باشند. البته توجه داشته باشید که همه کارمندان این بخشها از این حقوقها دریافت نمیکنند بلکه بیشترین حقوقی که کسی در این سمت گزارش کرده و به دست گرد آورندههای این گزارش رسیده اینقدر بوده است. در نهایت میتوان دید که بیشترین حقوق به مدیران عامل شرکتهای بزرگ مربوط است با نزدیک به ۸۰ میلیون تومان.
نکته جالب اینکه چه در شرکتهای دولتی چه در شرکتهای کوچک کمترین حقوق مربوط به رده شغلی کسانی است که در بخشهایی مانند ایمنی، بهداشت، رسانه و تدریس مشغول هستند و حتی کارکنان بخش حراست با بیشینه درآمد ۲۴ میلیون تومان در شرکتهای بزرگ استان تهران هم از این گروههای شغلی درآمد بیشتری دارند. تاسف آور اینکه این گروه در استانهایی با درآمد پایین در ردههای پایین شغلی چیزی در حدود ۸ میلیون تومان دریافت میکنند.
شنیدهایم که پزشکان بخش خصوصی از پزشکان بخش دولتی وضعیت بهتری دارند، گزارشی که بررسی کردهایم دقیقا صحت این ادعا را تایید میکند مثلا کمینه درآمد پزشکان در بخش خصوصی ۱۸ میلیون تومان است در حالی که این رقم در بخش دولتی کمیبیشتر از ۱۳ میلیون تومان است اما در بخش پرستاری موضوع فرق میکند و پرستاران بخش دولتی به طور میانگین درآمد بیشتری از پزشکان بخش دولتی و بیمارستانهای بزرگ دارند.
نکته ای که حداقل برای ما غافلگیر کننده است اینکه یکی از بالاترین درآمدها مربوط به کارکنان بخش بهره برداری و تولید در شرکتهای بزرگ است آن هم در استان تهران که کارمندان این بخش به بیشینه درآمد نزدیک به ۷۰ میلیون تومان دست پیدا میکنند. کسانی مثل رئیس بخش تولید، مدیر بخش محصول و… از همین دست نکتههای غافلگیر کننده حقوق نه چندان زیاد کارکنان بخشهای مالی مثل حسابداران و حسابرسها است.
در حالی که به نظر میرسد نان این افراد در روغن باشد اما کارکنان این بخشها در ردههای مدیریتی و در شرکتهای بزرگ استان تهران حداکثر ۵۹ میلیون تومان حقوق میگیرند. این موضوع در مورد کاركنان بخش فروش هم صدق میکند و آنها در مقایسه با برخی گروههای شغلی کمتر از آنچه انتظار داشتیم دریافت میکنند یعنی در رده مدیریتی چیزی نزدیک به ۵۰ میلیون تومان در ماه.
