روزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی | حتما در جریان دیوانه بازی بازارهای مختلف در ایران شدهاید؛ از شکستن رکورد تاریخی دلار و عبورموقتش در بازار فردایی چهارشنبه شب از عدد ترسناک 44 هزار تومان گرفته تا پیشروی سکه و طلا. اتفاقی که مطابق پیشبینیها قبل از هرکس یقه صالح آبادی رئیس کل بانک مرکزی را گرفت و او را از صندلیاش پایین آورد تا بلکه حضور فرزین، به عنوان رئیس کل بتواند کمی مهار بازارها را بکشد البته این تنها تصمیمی نبوده که دولت طی روزهای گذشته برای کنترل رشد قیمت کالاهای سرمایهای مثل دلار و سکه و خودرو و… گرفته بلکه دستورات دیگری هم صادر شده که همگی به نوعی معاملات را محدود میکنند تا مگر به این شکل تب خرید و فروش و رشد قیمتها فروکش کند.
بیشتر از 100سکه ممنوع
یکی از اقدامات این روزهای دولت محدود کردن سقف خرید سکه به 100 عدد در بورس کالا بوده است. این تصمیم را سازمان بورس کالا اعلام کرد و در اطلاعیهای گفت: «پیرو درخواست بانک مرکزی، از روز شنبه مورخ 10/10/1401 تا اطلاع ثانوی، انجام معامله توسط اشخاص حقیقی به نحوی که در پایان هر روز معاملاتی میزان دارایی هر شخص در نمادهای گواهی سپرده کالایی سکه طلا از 10.000 ورقه (معادل 100 سکه) فزونی یابد، مجاز نیست.
همچنین افزودن دارایی از طریق انجام معامله برای اشخاص حقیقی که پیش از تاریخ فوق الذکر مجموع دارایی آنها در نمادهای گواهی سپرده سکه طلا بیش از سقف مذکور بوده، مجاز نمیباشد.» همه اینها یعنی کسانی که همین حالا بیشتر از 100 سکه به شکل خرید نماد بورسی در صندوقهای سرمایهگذاری سکه دارند دیگر نمیتوانند سفارش جدید ثبت کنند و دیگران هم تا جایی که تعداد سکههایشان صدتا بشود میتوانند این کار را انجام بدهند.
وقتی این اطلاعیه منتشر شد خیلیها سوال کردند که مگر پیش از این محدودیت خرید بیشتر از 100 سکه وجود نداشت؟ این افراد به اطلاعیهای که همین چند ماه پیش یعنی در خرداد صادر شد اشاره میکنند اطلاعیهای که تفاوت چندانی با اطلاعیه جدید نداشت اما نکته اینجاست که تا قبل از صدور اطلاعیه جدید صندوقهای سرمایهگذاری سکه یعنی همان صندوقهایی که خودشان محل خرید و سرمایهگذاری اشخاص حقیقی بودند میتوانستند بدون محدودیت اقدام به خرید و فروش سکه در بورس کالا کنند
اما حالا آنها هم با محدودیت مواجه شدهاند و دیگر باید دست به عصاتر حرکت کنند. در واقع این تصمیم اساسا اشخاص حقیقی و مردم معمولی زیادی را در بر نمیگیرد و به نوعی محدود کردن بازی بزرگان در بازار سکه است اما کارشناسان زیادی در همین فاصله کمی که از تصمیم محدودسازی خرید سکه میگذرد یادآوری کردهاند که بارها دولت دست به اعمال چنین محدودیتهایی زده است چه وقتی که خبری از عرضه سکه در بورس کالا نبود و مردم از خود بانک مرکزی اوراق خرید سکه دریافت میکردند چه بعد از آن، چنین تصمیمی نتوانسته جلوی رشد بازار سکه را بگیرد چرا که بخش بزرگی از خرید و فروش سکه در بازار غیر رسمی انجام میشود و اتفاقا محدود کردن فعالان بازار بورسی جلوی کشف قیمت واقعی را میگیرد.
فقط یک خودرو
یکی دیگر از بازارهایی که برای کنترل قیمت و مهار خرید و فروش به قصد دلالی با محدودیت مواجه شده بازار تازه خرید خودرو از بورس است. چند روز پیش اعلام شد که ایران خودرو قرار است روز یکشنبه یازده دی ماه 4هزار خودروی پژو207 و 500 دستگاه هایما اس 8 برای فروش در بورس کالا عرضه کند اما پنجشنبه خبر رسید که این عرضه با سه محدودیت همراه خواهد بود.
اولین و مهمترین محدودیتی که اعمال شده این است که هرکس از سال 97 به این طرف موفق شده از خودروسازیهای ایران خودرو و سایپا ماشین بخرد نمیتواند سفارش ثبت کند یعنی خوش شانسهایی که در قرعهکشیهای دورهای از سال 98 به بعد برنده شدهاند دیگر نمیتوانند برای خرید خودرو از بورس نقشه بکشند و بنابر اعلام بورس کالا همان یک خوش شانسی برایشان بس است و باید این شانس به بقیه هم برسد.
محدودیت بعدی در مورد نحوه ثبت سفارش است به این صورت که هر کد بورسی امکان ثبت سفارش روی یک کد عرضه از مجموع عرضههای روی معامله را دارد و با وجود داشتن مبلغ مورد نیاز نمیتواند روی چند خودرو ثبت سفارش انجام بدهد. نکته دیگر اینکه حقوقیها به طور کلی از این عرضه محروم هستند و نمیتوانند ثبت سفارش کنند.
واکنش کارشناسان بورس و خودرو درباره سه محدودیت جدید این است که اگرچه مجموع این محدودیتها میتوانند شانس مردم عادی را برای خرید این خودروها بالا ببرند مخصوصا با جلوگیری از حضور کدهای بورسی حقوقی یعنی شرکتها اما در نهایت بعید است با این کار بتوان تاثیر چندانی روی قیمت نهایی عرضه این خودروها گذاشت و در نهایت قیمتی که بازار برای آن آماده باشد کشف خواهد شد.
سختگیری به بیتکوینیها
تصمیم آخر هم به بازار ارزهای دیجیتال بر میگردد. در تمام روزهای گذشته هر وقت صحبت از اعمال محدودیت در بازارهای مختلف اعم از دلار و سکه و طلا و خودرو شده عدهای هشدار دادند که با این کار ممکن است سرمایهها به سمت ارزهای دیجیتال و خارج از کشور کشیده شود. اینطور که به نظر میرسد دولت تصمیم گرفته در برابر این اتفاق بیکار نماند و همانطور که دست به محدودسازی معامله در بازارهای دیگر میزند بازار رمزارزها را هم کمی تنگ کند.
به این صورت که صرافیهای رمزارز داخلی پنجشنبه ۸ دی با انتشار اطلاعیههایی اعلام کردند سقف واریز روزانه از طریق درگاه بانکی برای هر کد ملی به ۲۵میلیون تومان کاهش یافته است. البته قبل از این در آذر ماه هم براساس ابلاغیه شاپرک سقف واریز در هر تراکنش به ۲۵ میلیون تومان کاهش یافته بود و کاربران میتوانستند روزانه با ۴ تراکنش برای هر کد ملی تا سقف ۱۰۰ میلیون تومان در روز به صرافیهای ارز دیجیتال واریز داشته باشند اما حالا کل تراکنشی که میتوانند در دو روز داشته باشند یک چهارم و 25 میلیون تومان شده است.
نکته مهم اینکه صرفا واریز از بانکها و به صورت تومان به ارز دیجیتال محدود شده و بقیه فعالیتهای خرید و فرش ارزهای دیجیتال بدون محدودیت ادامه دارد. بعضی از صرافیها هم به راهحلهای جایگزین مانند استفاده از شماره حسابهایی که خودشان ارائه میکنند پرداختهاند. در مورد این تصمیم آخر دولت برای محدود کردن واریز هر کد ملی نگرانیهایی درباره رونق گرفتن اجاره کارت ملی برای این کار به وجود آمده که بعید است راهحل خاصی برایش وجود داشته باشد.
