روزنامه هفت صبح، گروه بازار| ‌ترس و لرز مردم از عرضه خودرو در بورس کالا ریخته است. چهارشنبه هفته قبل دو هزار خودرو شاهین در بورس عرضه شد و برای آن حدود چهار هزار نفر صف کشیدند و برندگان نهایتا این خودرو را حدود 130 میلیون تومان زیر قیمت موردنظر دلالان در بازار آزاد خریداری کردند. می‌گویند قرار است محموله خودروهای خارجی وارداتی هم یک‌راست به بورس کالا بیایند و با سیستم عرضه و تقاضای شفاف به‌دست مشتریان برسند.

بورس کالا با همین شیوه کار می‌کند. دیگر از قرعه‌کشی و بخت و اقبال خبری نخواهد بود و خودتان می‌توانید با توجه به نیازتان و صرفه اقتصادی، تصمیم بگیرید. قرار است ۲۰۰ هزار دستگاه خودرو ظرف شش‌ماه آینده وارد کشور شود که در سه ماهه باقی‌مانده سال، ۱۰۰ هزار دستگاه خودرو و در سه‌ماهه اول سال آینده نیز ۱۰۰ هزار دستگاه خودرو دیگر به کشور بیایند و از طریق بورس کالا طی سه تا شش‌ماه به متقاضیان تحویل داده شوند.

‌خرید خودرو از بورس کالا در یک نگاه
شرایط خرید خودرو از بورس کالا در عین پیچیدگی، ساده است. ابتدا باید نسبت به اخذ کد معاملات بورس کالا اقدام کنید. قبل از انجام مراحل لازم است در سامانه سجام ثبت‌نام کرده و احراز هویت شوید. در قدم بعد باید یک حساب وکالتی داشته باشید. حساب وکالتی حسابی است که به کارگزاری شما در بورس کالا امکان می‌دهد پس از خرید، بتواند هزینه را از حساب شما برداشت کند و به فروشنده بدهد. نکته مهم اینجاست که مهلت ثبت سفارش خرید خودرو از بورس کالا، معمولا روز قبل انجام عرضه یا صبح همان روز به پایان می‌رسد. پس از پایان مهلت ثبت سفارش، در روز عرضه، اگر تقاضا از عرضه بیشتر باشد، پیشنهادها بر‌اساس ارزش بیشتر در مزایده برنده اعلام می‌شوند.

راهنمای دریافت کد آنلاین بورس کالا
برای خرید خودرو از بورس کالا ابتدا به سایت ebgo.ir مراجعه و گزینه «اخذ کد آنلاین در بورس کالا» را انتخاب کنید. پیامی که نمایش داده می‌شود را به دقت مطالعه کنید. بهتر است پیش از انجام مراحل بعدی، تصویری از امضای خود را با فرمت png یا jpeg یا jpg و با حداکثر حجم ۱۰۲۴ کیلوبایت آماده کنید. توجه داشته باشید که باید با خودکار مشکی یا آبی در زمینه کاملا سفید امضا کرده و از آن عکس بگیرید.کد ملی و شماره همراه خود را که در سامانه سجام ثبت کرده‌اید، وارد کنید.

در مرحله بعد، باید کد پنج رقمی که از طرف سامانه سجام برای شما پیامک می‌شود را وارد کنید. حالا نوبت به تکمیل مشخصات فردی می‌رسد. در مرحله بعد اطلاعات نشانی خود را تکمیل کنید، سپس اطلاعات شغلی خود را تکمیل کنید. توجه داشته باشید که در بخش نوع فعالیت باید گزینه «خریدار خودرو» را انتخاب کنید.

ثبت و تکمیل اطلاعات مالی در مرحله بعدی انجام می‌شود. موقع وارد کردن اطلاعات بانکی، توجه داشته باشید که می‌توان معرفی‌نامه حساب وکالتی بازار فیزیکی بورس کالا را از همین صفحه دانلود و چاپ کرد. تصویر نمونه امضای خود را در چارچوب مشخص شده ارسال کنید. توجه کنید که ارسال تصویر امضا الزامی و ارسال سایر مدارک، اختیاری است.

تیک مربوط به «کد بازار فیزیکی بورس کالا» و تیک مربوط به تایید و تعهد به صحت اطلاعات را فعال کنید. در نهایت گزینه «قبول قوانین و مقررات و تایید نهایی» را انتخاب کنید که صدور کد بورس کالای شما در دستور کار قرار بگیرد. هنگام ثبت درخواست کد بورسی بورس کالا برای خرید خودرو، از ثبت درخواست برای کد بازارهای مالی بورس کالا خودداری کنید.

در صورت موفقیت‌آمیز بودن فرآیند ثبت درخواست دریافت کد بورسی بورس کالا، پیامکی از طرف کارگزاری برای شما ارسال می‌شود.چنانچه در بررسی اطلاعات شما توسط کارگزاری مورد نظر، نقص یا اشتباهی مشاهده شود، از طریق پیامک به شما اطلاع‌رسانی می‌شود. پس از صدور کد بورس کالا، نام کاربری و رمز عبور شما در سامانه ebgo.ir از طریق پیامک در اختیار شما قرار می‌گیرد. در نخستین ورود به این سامانه، باید رمز عبور خود را تغییر دهید.

چگونه یک حساب وکالتی افتتاح کنیم؟
هنگام ثبت‌نام در کارگزاری، معرفی‌نامه آنلاین جهت افتتاح حساب وکالتی برای متقاضی صادر می‌شود که می‌توان آن را به یکی از بانک‌های منتخب ارائه کرد. برای افتتاح حساب وکالتی ابتدا باید فرم معرفی‌نامه (که در مراحل نحوه دریافت کد بورسی بازار فیزیکی بورس کالا به آن اشاره شد) را دانلود و چاپ کنید. سپس به همراه این معرفی‌نامه و سایر مدارک مورد نیاز برای افتتاح حساب، به یکی از شعب بانک مربوطه مراجعه کنید.

حساب وکالتی در واقع حساب بانکی مشتری است که جهت واریز وجوه پیش‌پرداخت نزد یکی از بانک‌های منتخب افتتاح شده و برای مسدود کردن وجوه واریزی به بورس، وکالت داده می‌شود تا در زمان انجام معامله به‌نام مشتری، وجه مسدودی به حساب تعریف‌شده کارگزار منتقل شود. اگر معامله‌ای به‌نام مشتری انجام نشود، وجه مسدود شده در همان روز آزاد می‌شود. تایید و افتتاح حساب وکالتی در 10 بانک کشور امکان‌پذیر است؛ متقاضیان خرید خودرو در بورس، می‌توانند با مراجعه به یکی از بانک‌های ملت، ملی ایران، صنعت و معدن، سامان، اقتصاد نوین، کشاورزی، توسعه صادرات، شهر، پارسیان و رفاه کارگران نسبت به افتتاح حساب وکالتی اقدام کنند.

راهنمای ثبت سفارش خرید خودرو در بورس
وقتی افتتاح حساب وکالتی در بانک با موفقیت انجام شد، باید به سایت ebgo.ir برگردید و این‌بار گزینه «اعلام شماره حساب وکالتی و در اختیار» را انتخاب کنید. پس از انجام این فرآیند، کارگزاری‌ها از طرف شما وکالت پیدا می‌کنند، در صورت موفق بودن پیشنهاد خرید شما، هزینه آن را از بانک به فروشنده کالا منتقل کنند. حالا نوبت واریز درصدی از قیمت پایه (اعلامی از سوی بورس کالا در اطلاعیه عرضه) به‌حساب وکالتی می‌رسد. این کار را باید یک روز قبل از ثبت سفارش انجام داد. ثبت درخواست خرید در سامانه کارگزاری هم باید یک روز قبل عرضه انجام شود.

فقط می‌ماند شرکت در فرآیند حراج و ثبت قیمت‌های پیشنهادی (در صورت بیشتر بودن تقاضا به نسبت عرضه، ثبت قیمت‌های رقابتی) باقی مانده و اگر به‌امید خدا برنده شدید، باید جهت تعیین نمایندگی دریافت خودرو اقدام کنید. مشتریانی که قصد ثبت سفارش خرید خودروها را دارند، باید وارد سایت ebgo.ir شوند. پس از ورود به سامانه روی گزینه «عرضه‌ها و سفارش‌ها» کلیک کنید تا به صفحه کالاهای عرضه شده هدایت شوید. صفحه‌ای که باز می‌شود تابلوی معاملات را نمایش می‌دهد.

شما دنبال «تالار خودرو» بگردید تا لیستی از خودروهای قابل عرضه به همراه تاریخ عرضه، قیمت پایه، محل انبار، نوع تسویه و سایر اطلاعات برایتان نمایش داده شود. مقابل نام هر کالا (خودرو)، گزینه اطلاعات بیشتر وجود دارد که با کلیک روی آن می‌توان در خصوص هر خودرو اطلاعات کاملی مشاهده کرد. این اطلاعات شامل مشخصات خودرو قابل عرضه، حداکثر قیمت مجاز، درصد پیش‌پرداخت، فایل پیوست مربوط به هر خودرو و… است.

فایل پیوست شامل اطلاعات، بخشنامه‌ها و نکات لازم برای ثبت سفارش است. همچنین در این فایل لیست عاملیت‌ها (نمایندگی‌ها) به همراه آدرس و شماره تماس آن‌ها به‌منظور تحویل خودرو درج شده است. همچنین بازه زمانی دریافت خودرو و مواردی همچون هزینه نگهداری نیز در این فایل ذکر شده است. پس از مطالعه فایل‌ها می‌توانید با کلیک روی گزینه ثبت سفارش اقدام به ارسال سفارش با قیمت مورد نظر خود کنید. مهلت ثبت سفارش، معمولا روز قبل عرضه به پایان می‌رسد اما در مواردی خریداران تا صبح روز عرضه برای ثبت سفارش فرصت دارند.

برندگان و بازندگان عرضه خودرو در بورس
افرادی که برنده مزایده فروش خودرو در بورس کالا می‌شوند، در صورت انصراف به هر دلیلی، موظف هستند میزان پنج درصد ارزش کل معامله را به‌عنوان هزینه فسخ به‌علاوه نیم‌‌درصد هزینه کارمزد دو سر معامله که در مجموع 5.5‌درصد ارزش کل معامله می‌شود را پرداخت کنند. بقیه برنده‌ها سه‌ روز کاری مهلت دارند تا باقی‌مانده رقم خرید را به حساب وکالتی خود واریز کنند.

در صورت تکمیل نشدن وجه در موعد مقرر، به‌‌ازای هر روز تاخیر (از روز چهارم) به میزان 25صدم درصد ارزش کل معامله برای آنها به‌عنوان جریمه محاسبه خواهد شد. چنانچه برندگان مزایده پس از پایان روز ششم برای تکمیل وجه تاخیر داشته باشند، معامله آنها فسخ شده و میزان ۵.۵‌درصد ارزش کل معامله به‌عنوان جریمه از حساب وکالتی آنها کسر خواهد شد. گروهی که در مزایده شکست می‌خورند و پیشنهادشان منجر به خرید خودرو از بورس کالا نمی‌شود، طبق قانون در پایان همان روز عرضه پول خود را دریافت می‌کنند. حساب وکالتی مبلغ را از حالت بلوکه خارج می‌کند و از آن به‌بعد پول قابل برداشت است.

خرید خودرو از بورس زمانی تکمیل می‌شود که باقی‌مانده رقم نسبت به قیمت پایه را به‌حساب نمایندگی فروش واریز کنید. هنگام تحویل گرفتن خودرو هم ارائه یک‌سری مدارک مثل اصل و تصویر کارت ملی و شناسنامه خریدار، مدارک احراز محل سکونت (که باید مطابق با بخشنامه راهور ناجا باشد) و ارائه شماره شبا با تاییدیه بانک ضروری است. گروهی که در مزایده شکست می‌خورند و پیشنهادشان منجر به خرید خودرو از بورس کالا نمی‌شود، طبق قانون در پایان همان روز عرضه پول خود را دریافت می‌کنند.

حساب وکالتی مبلغ را از حالت بلوکه خارج می‌کند و از آن به‌بعد پول قابل برداشت است.موقع بررسی صرفه خرید خودرو از بورس، علاوه بر قیمت پایه، قیمت بازار، قیمت تمام شده با احتساب مالیات و عوارض، لازم است هزینه خواب پول را هم در نظر گرفت. برنده واقعی عرضه خودرو در بورس، مشتریان و شرکت تولیدکننده هستند. دلالان بازار آزاد خودرو هم با تمام وجود از این طرح نفرت دارند. مثلا خودرو شاهین را تصور کنید که آخرین بار در روز چهارشنبه ۳۰ آذر به بورس کالا آمد.

این عرضه در حالی انجام شد که قیمت بازار آزاد شاهین در همان روز به 475 میلیون تومان رسیده بود اما سایپا آن را با نرخ پایه 304 میلیون تومان روی تابلو برد. اختلاف قیمت به‌حدی بود که برای دو هزار شاهین عرضه شده در بورس، چهار هزار و 301 تقاضا شکل گرفت و در نهایت پیشنهادهایی برنده شدند که به‌طور متوسط 14‌درصد بالاتر از قیمت پایه مطرح شدند. با این حال اگر متوسط پرداختی خریداران را 347 میلیون در نظر بگیریم، برندگان موفق شده‌اند شاهین را در بورس کالا نزدیک 130 میلیون ارزان‌تر از بازار آزاد تهیه کنند.

در عرضه‌های اخیر خودرویی بورس کالا، همچنین سود خریداران هایما S7، ۲۰۱ میلیون تومان، هایما S5، ۱۶۶ میلیون تومان، لاماری ایما ۱۴۷ میلیون تومان و فیدلیتی پنج نفره، ۱۳۶ میلیون تومان، سود خریداران پژو ۲۰۷ اتوماتیک ۱۱۶ میلیون تومان، تارا اتوماتیک ۱۱۳ میلیون تومان، سود خریداران تارا دستی ۹۶ میلیون تومان، پژو ۲۰۷ اتوماتیک سقف شیشه‌ای ۱۰۷ میلیون تومان و سود خریداران پژو ۲۰۷ دستی نسبت به قیمت بازار آزاد ۵۹ میلیون تومان برآورد می‌شود.

برای پیگیری اخبارکاربران ویژه - اقتصادیاینجا کلیک کنید.