روزنامه هفت صبح، گروه بازار| نرخ تورم نقطهای در بخش اجاره مسکن برای خانوارهای ساکن شهر مرداد امسال ۳۲٫۵درصد گزارش شده است. این یعنی مرکز آمار تایید کرده خانوارهای کشور در دومین ماه از تابستان امسال برای اجاره بهطور میانگین ۳۲٫۵درصد بیشتر از مرداد سال قبل هزینه پرداخت کردهاند. حواستان باشد که این عدد، یک میانگین است و کلی مستاجر بدشانس وجود دارند که صاحبخانه از آنها توقع داشته اجاره را بیشتر از این حرفها بالا ببرند.
اگر نگاهی به دوروبرتان بیاندازید، احتمالا مواردی پیدا میکنید که رقم افزایش ۱۰۰درصد بوده و آه و فغان مستاجران را بههوا برده. با این وجود این گروه سنگدل دندانگرد، خیلی از صاحبخانهها و مستاجران پس از نشستی صمیمی تصمیم میگیرند دوستانه دست هم را به گرمی بفشارند و با پشتنویسی کردن قرارداد قبلی، آن را تمدید کنند. این کار غیر از مرام و مروت، دلایل اقتصادی مختلفی دارد. از پرداخت کمیسیونهای سنگین به مشاوران املاک گرفته تا کرایه گزاف شرکتهای حملونقل شهری، خطر خالی ماندن واحد برای دستکم یک ماه، مخارج رنگآمیزی، نصب پرده و تغییر دکوراسیون و…
اولین هزینهای که در صورت به توافق نرسیدن روی دوش مستاجر و صاحبخانه میافتد، کمیسیون بنگاه است. برای محاسبه این مورد ابتدا باید مبلغ رهن را به اجاره تبدیل کنید. برای تبدیل میزان رهن به اجاره، هر یک میلیون تومان رهن را معادل ۳۰هزار تومان اجاره در نظر میگیرند. برای مثال ۵۰ میلیون تومان رهن، معادل ۱.۵میلیون تومان اجاره است. رقم بهدست آمده با میزان اجاره خانه اصلی جمع میشود. ۲۵درصد یا معادل یکچهارم رقم نهایی پرداختی در یک ماه، هزینهای است برابر با سهم مستاجر و موجر
که بهعنوان حق کمیسیون بنگاه باید در نظر گرفت. البته به این رقمها ۹درصد هم مالیات ارزش افزوده اضافه میشود. به این ترتیب هزینه بنگاه برای اجاره واحدی ۳۰۰ میلیون تومانی بدون اجاره که یک واحد ارزان در شرایط فعلی تلقی میشود برابر است با دو میلیون و ۲۵۰ هزار تومان که این مبلغ باید میان موجر و مستاجر نصف شود. مستاجران و صاحبخانهها بهجز این پول هنگفت که باید یکجا پرداخت شود، نگرانیهای دیگری هم دارند که هرکدام آنها را جداگانه رنجور خواهد کرد.
چرا تمدید اجاره بهنفع مستاجر است؟
نرخ مصوب حملونقل اثاثیه با کامیون در داخل شهر برای تابستان امسال به ازای سه ساعت، ۴۵۰ هزار تومان است که در صورت افزایش زمان بهازای هر ساعت ۱۵۰ هزار تومان به مبلغ ثابت افزوده میشود. اتحادیه توصیه کرده برای جلوگیری از مشکل، مردم از خدمات شرکتهای مجاز و دارای پروانه کسب استفاده کنند. هزینه دستمزد کارگر هم بهازای سه ساعت، ۸۰ هزار تومان در نظر گرفته شده و بعد از این زمان بهازای هر ساعت اضافه کار ۳۰ هزار تومان افزوده میشود که معمولا برای هر جابهجایی حمل بار، تعداد سه تا چهار کارگر در نظر گرفته میشود.
شرکتهای حملونقل شهری که کار جابهجایی اثاثیه شهروندان را انجام میدهند، باید نسبت به ارائه فاکتور اقدام کنند. در این فاکتور باید قیمت کامیون حمل بار و دستمزد کارگر و جمع مبلغ دریافتی از صاحب بار درج شده باشد. افراد هم در صورتیکه شرکتی از ارائه فاکتور سر باز زد، این موضوع را به آنها یادآوری کنند. اگر مبلغی بالاتر از حد مجاز دریافت شود، با این فاکتور امکان پیگیری وجود دارد. اتحادیه میگوید برخی از شرکتهای باربری که با وجود توافق اولیه بر سر قیمت، مبالغ اضافی مطالبه میکنند، عموما غیرمجاز هستند.
شرکتهای حمل کالا ملزم هستند در صورت بروز خسارت حمل اثاثیه کلیه مبلغ خسارت که توسط کمیسیون تعیین خسارات اتحادیه تعیین میشود را به صاحب بار پرداخت کنند. در صورتی که شکایتی علیه یک شرکت وجود داشته باشد، ابتدا برای آنها اخطاریه ارسال میشود تا برای دریافت مجوز اقدام کنند و اگر اقدام نکند، پلمب خواهد شد. دو شماره ۶۶۴۰۳۷۱۳ و ۶۶۴۹۳۵۲۹ را برای حصول اطمینان از مجاز بودن موسسات باربری و همچنین پیگیری تخلفات احتمالی اعلام کرد.
حتما میدانید که وقتی سراغ بازار بروید، اعداد و ارقام اعلام شده در مصوبههای رسمی اتحادیهها چندان ضمانت اجرایی ندارند. گزارشها نشان میدهد امسال کرایه ماشینهای بزرگ اعم از نیسان، کامیون و کامیونت افزایش داشته است. بهعنوان مثال برای یک مسیر نهچندان طولانی، اگر سراغ اپلیکیشنهایی که چنین خدماتی ارائه میدهند بروید، اجاره وانت بدون کارگر حدود ۸۰۰ هزار تومان آب میخورد. قیمتها در شرکتهای حملونقل پایینتر از این میزان است.
مسئول یک شرکت باربری در این خصوص میگوید کرایه کامیون و کامیونت از ۵۵۰ هزار تومان به ازای سه ساعت شروع میشود و این رقم برای نیسان و وانت ۳۰۰ هزار تومان است. بهازای هر یک ساعت افزایش مدتزمان اسبابکشی، رقمی حدود ۲۷۰ هزار تومان به فاکتور اضافه میشود. اگر متوسط زمان اسبابکشی را شش ساعت در نظر بگیریم کرایه ماشین نزدیک به یک میلیون تومان آب میخورد.
دستمزد کارگر اسبابکشی بهازای سه ساعت اول، از ۲۵۰ هزار تومان آغاز میشود و بهازای هر ساعت اضافی حداقل ۱۲۰ هزار تومان باید پرداخت کرد. متوسط هزینه کارگران، در صورت احتساب تنها سه کارگر برای اسبابکشی معمولی بیش از ۶۰۰ هزار تومان میشود و برای سه کارگر این رقم نزدیک یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان خواهد بود. هزینه جابهجایی یخچال سایدبایساید، پیانو، گاوصندوق، بوفه شیشهای، آکواریوم و وسایل بزرگی از این دست جداگانه محاسبه میشود که آن را باید حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان تخمین زد. تعداد طبقات هم در محاسبه هزینه موثر هستند. از آنجا که غالبا امکان استفاده از آسانسور نیست، به ازای هر طبقه ۱۰۰ هزار تومان به دستمزد هر کارگر اضافه میشود. با این رقمها یک اسبابکشی ساده در منطقهای نزدیک بین هشت تا ۱۰ میلیون تومان آب میخورد.
مستاجر غیر از کمیسیون مشاور املاک و هزینههای حملونقل، در خانه جدید باید کلی پول دیگر خرج کند. هزینههای نصب لوازم، هر بار که خانهتان را عوض کنید، از اول، تک بهتک روی دوش شما خواهد افتاد. باید با نصاب تماس بگیرید و از آنها بخواهید برای گاز، یخچال، ماشین لباسشویی، ظرفشویی و حتی لوستر و پرده جداگانه برایتان وقت خالی کنند. احتمالا هزینه خرید پرده و تغییر دکوراسیون به این هزینهها اضافه شود.
نصابها علاوه بر دستمزد، هزینه رفتوآمد هم میگیرند و هر کدام از لوازم خانگی یک نصاب مخصوص خودشان میخواهند. ماشین لباسشویی، ماشین ظرفشویی، یخچالفریزر، اجاق گاز، تلویزیون یا حتی سیستم صوتی و سینمای خانگی میتوانند هزینه جداگانهای برای نصب روی دستتان بگذارند. بعید است الان خرید پرده جدید را با بودجه کمتر از پنج میلیون تومان جمعوجور کنید. خود لوستر گران شده و هزینه نصب آن هم افزایش پیدا کرده.
چرا تمدید اجاره بهنفع صاحبخانه است؟
اگر صاحبخانه آیندهنگری باشید، راحت زیر میز معامله نمیزنید خانه که خالی شود باید مدتی درگیر مشاوران املاک باشید تا بتوانید برای واحدتان مستاجر پیدا کنید. این خطر وجود دارد که کسی با شرایط مالی جدید شما حاضر به اجاره کردن خانه نباشد. اگر مدت خالی ماندن خانه را حداقل بین یک هفته تا یکماه در نظر بگیریم، باز هم ضرر و زیان اقتصادی چشمگیری متحمل خواهید شد. این زیان میتواند خیلی بیشتر از تصور اولیه شما باشد. اولین مورد هزینه نقاشی دیوارهای خانه است.
حتی اگر سال قبل بهترین مستاجر دنیا در واحد شما سکونت داشته، بعد از اسبابکشی و خالی کردن واحد ناچار میشوید برای دلربایی از مستاجر جدید دستی بهسروگوش خانه بکشید. قطعا میتوانید با یک حساب سرانگشتی خرج نقاشی دیوارها را تصور کنید. کمترین آسیبی که یک مستاجر میتواند به خانه وارد کند، میخهای روی دیوار است که از آنها تابلو آویزان کرده. انتظار دارید مستاجر جدید حاضر شود در خانهای زندگی کند که دیوارهایش با فاصله یک متر سوراخ سوراخ شدهاند؟
برای همین بهتر است قبل از دعوا کردن با مستاجر سر بالا بردن اجاره، اول سری به شرکتهای خدماتی بزنید تا ببینید برای نقاشی خانه چقدر پول میگیرند. قیمتی که ما گرفتیم نشان میدهد دستمزد نقاشهای برای رنگ کردن دیوار و سقف با رنگ پلاستیکی و اکریلیک بر اساس مترمربع تعیین میشود. اگر رنگ روغن باشد زحمت آن بیشتر است. برای همین نقاشها برای رنگ روغن نرخ را بالاتر میبرند. هزینه خرید رنگ و بتونه را جداگانه حساب میکنند. نرخ بتونهکاری و درزگیری برای از بین بردن سوراخها و ترکهای روی دیوار را هم متری در نظر میگیرند.
شرکتهای خدماتی عموما هر متر نقاشی ساختمان را معادل سه برابر سطح زیربنا در نظر میگیرند. برای مثال یک خانه ۷۰متری، چیزی حدود ۲۱۰ مترمربع نقاشی لازم دارد. رقمی را باید برای تعمیر کفپوش کنار گذاشت. تازه باید هزینه حملونقل موکت و نصب آن را هم در نظر گرفت. شرکتهای خدماتی نرخهای مختلفی برای نصب موکت در نظر میگیرند. تعمیر کابینتها، لولهکشی و سیمکشی، سیستم گرمایش و سرمایش و… هم یک گوشه نشسته و انتظار شما را میکشد.
