روزنامه هفت صبح، احمدرضا نجفی| اولین سفارش رسمی واردات از طریق رمزارزها در ایران به ثبت رسید. جزئیات زیادی از این خبر منتشر نشده، چراکه راوی آن توئیتر را برای این اطلاعرسانی انتخاب کرده است. علیرضا پیمانپاک، رئیس سازمان توسعه تجارت و معاون وزیر صنعت معدن و تجارت در حساب توئیتر خود نوشته: «این هفته اولین ثبت سفارش رسمی واردات با رمزارز به ارزشی معادل ۱۰میلیون دلار با موفقیت صورت پذیرفت.
تا پایان شهریورماه، استفاده از رمزارزها و قراردادهای هوشمند بهصورت گسترده در تجارت خارجی با کشورهای هدف عمومیت خواهد یافت.» در کنار این خبر، نقلقولی هم از علی صالحآبادی، رئیس کل بانک مرکزی منتشر شده که میگوید «دارندگان رمزارزی که استخراج آنها قانونی است و مجوز دارند، میتوانند رمزارز خودشان را برای واردات ارائه دهند.» اما واردات از طریق رمزارزها چطور امکانپذیر است و قراردادهای هوشمند چه نقشی را ایفا میکنند؟
شرط مهم بانک مرکزی برای استفاده از رمزارزها در واردات
رمزارزها میتوانند برای واردات مورد استفاده قرار بگیرند، اما نه همه آنها. از آنجاییکه بانک مرکزی مقاومت سفت و سختی در پذیرش رمزارزها دارد، شرط مهمی را برای استفاده از این داراییهای دیجیتال در نظر گرفته که براساس آن صرفا رمزارزهایی که از طریق استخراج رسمی در داخل کشور بهدست آمدهاند، میتوانند برای واردات مورد استفاده قرار بگیرند.
حالا سوال اینجاست که بانک مرکزی یا بهطور کلی نهاد ناظر چطور میتواند تشخیص دهد که این رمزارز از طریق استخراج بهدست آمده یا از جای دیگری خریداری شده؟ این موضوع عملا امکانپذیر نیست و تنها باعث ایجاد یک فرصت طلایی اضافهتر برای کسانی خواهد شد که مجوز استخراج رمزارز دارند و از طریق این مجوز میتوانند رمزارزها را برای واردات در اختیار تاجران بگذارند. صالحآبادی گفته در این مورد مقرراتی با همکاری وزارت صمت آماده شده که هفته آینده اعلام خواهد شد.
قراردادی از نوع هوشمند
بازرگانها برای وارد کردن اجناس، طبیعتا قراردادی را با شرکت فروشنده امضا میکنند که براساس آن با پرداخت مبلغی بهعنوان پیشپرداخت کالا ارسال میشود و بعد از ترخیص، مابقی مبلغ آن در اختیار فروشنده قرار میگیرد. در شرایط عادی بانکها و صرافیهای بینالمللی نقش واسطه را دارند و در صورت تخلف هرکدام از طرفهای قرارداد، میتوانند گزارش آن را در اختیار شخص متضرر بگذارند تا از طریق آن فرآیند قضایی را پیگیری کند، اما در دنیای رمزارزها هیچ نهاد واسطهای در میان نیست.
برای همین اگر قرار باشد از رمزارزها برای پرداخت هزینه کالا یا خدماتی استفاده شود، نیاز به قراردادهای هوشمند وجود دارد. قراردادهای هوشمند که عموما روی کیفپولهای شبکه اتریوم نوشته میشوند، اینطور کار میکنند که مبلغی بهعنوان وجه التزام در یک کیف پول مشخص قفل میشود و تا زمانیکه هر دو طرف قرارداد رضایت ندهند، این مقدار قابل برداشت نیست. برای همین از قراردادهای هوشمند برای انجام مبادلات تجاری بین شرکتها استفاده میشود که کاملا بهصورت غیرمتمرکز بوده و هیچ نهاد واسطی نمیتواند به آن دست ببرد.
راه میانبر استفاده از رمزارزها برای واردکنندگان
واردکنندهها با توجه به دردسرهایی که بابت تحریمها تحمل میکنند، احتمالا از چراغ سبز جدید بانک مرکزی و وزارت صمت استقبال خواهند کرد. چراکه با رمزارزها مراودات مالی به سادهترین و البته ارزانترین شکل ممکن انجام میشود و دیگر خبری از تحریمها نخواهد بود. سازمان توسعه تجارت هم پرتالی راهاندازی کرده که واردکنندگان و صادرکنندگان میتوانند درخواست خود را برای استفاده از رمزارز در واردات یا صادرات ثبت کنند.
از طریق رمزارزها و ترفندهایی که برای حفظ حریم خصوصی تراکنشها استفاده میشود، میتوان شرکای بیشتری را پیدا کرد. چراکه با استفاده از مکانیزم رمزارزها، میتوان تا حدودی مبدا و مقصد تراکنشها را مخفی نگه داشت تا شرکای تجاری ایران بهواسطه تحریمهای آمریکا دچار دردسر نشوند. البته لازمه مهم این موضوع آن است که واردکنندهها بتوانند فروشندههای خارجی را به استفاده از رمزارزها راضی کنند. چراکه اغلب آنها بهواسطه پیچیدگی قراردادهای هوشمند و همچنین غیرقابل برگشت بودن تراکنشها رمزارزی و احتمال کلاهبرداری در آنها، تمایل چندانی به استفاده از ارزهای دیجیتال در مراودات مالی ندارند.
