روزنامه هفت صبح | اردیبهشت امسال طوفانی شروع شد و حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی از روی بسیاری از کالاها عاملی شد تا قیمتها سر به فلک بگذارد. در این میان اما حذف یارانه دارو و نان بیشترین شوک را وارد کرد. بعد از آن بود که عکس کارتهایی منتشر شد که روی آنها نوشته بود «کارت یارانه نان». هرچند مدت کمی بعد از انتشار این تصاویر، چاپ شدن این کارتها رد شدند اما درنهایت نگرانی از وضعیتی که برای نان بهوجود خواهد آمد همچنان بالا بود.
این در حالی بود که گفته شد تا پایان سال قیمت نان افزایش نخواهد یافت. درنهایت اما هفته قبل از طرحی رونمایی شد که براساس آن، استان زنجان از ابتدای خرداد بهصورت پایلوت محل اجرای طرح جدید نان باشد. حالا در دو روز گذشته زنجانیها با کارتخوانهای جدیدی در نانواییهایشان روبهرو شدهاند. آنطور که سمیه، یکی از شهروندان زنجانی به «هفت صبح» میگوید این تنها تغییری بوده که آنها دیدهاند: «کارتخوانهای جدید برای هر نانوایی متفاوت است.
مثلا نانوایی که سنگک میفروشد، در صفحه کارتخوانش عکس نان سنگک قرار دارد و در این کارتخوانها حتی تصویر خرید پلاستیک نان هم گذاشته شده است.» او میگوید در این مدت محدودیتی در خرید نان وجود نداشته و آنها به هر میزان که خواستهاند نان خریدهاند: «در این کارتخوانها حتی مدل نان هم تعریف شده. مثلا نان کنجدی، خشخاشی و… اما قیمت نان همان است و فرقی در قیمت ندیدم.»
به گفته او پیش از اجرایی شدن طرح در این شهر، که نخستین شهری است که شاهد این اتفاق است، نه خبری از اطلاعرسانی گسترده بوده و نه آنها بنر و بیلبوردی برای این اتفاق در شهر دیدهاند: «ما هم مانند سایر مردم هرچه میشنیدیم از میان همین خبرهایی بود که میآمد و از نظر روانی هم آمادگی خاصی به ما داده نشد.»
محمد دیگر شهروند زنجانی است که او هم این صحبتها را تایید میکند و بعد هم به روزهای قبل برمیگردد و میگوید بعد از آنکه خبر برداشتن سهمیه نان و بعد هم صحبتهایی از جیرهبندی نان به میان آمد، صف نانواییها چندین برابر شد. همه برای خرید نان و ذخیره آن صف کشیدند چرا که فکر میکردند دیگر نمیتوانند مانند گذشته نان تهیه کنند: «اما در دو روزی که این طرح اجرایی شده، فعلا خبری از صف و… نبوده. با این حال باید دید آیا این طرح فقط با گذاشتن یک دستگاه کارتخوان تمام میشود یا در آینده برای کسانیکه نان بیشتر میخرند هم اتفاق خاصی خواهد افتاد. این یکی از نگرانیهایی است که داریم.»
روش اجرای هوشمندسازی فروش نان
روشی که قرار است برای انجام این طرح اجرا شود و تاکنون مسئولان دربارهاش صحبت کردهاند به این شکل است که دولت به نانواییها آرد را به قیمت آزاد میدهد اما در ازای فروش نان به نانوایی یارانه میدهد. قیمت نان در این طرح هیچ تغییری نمیکند و محدودیتی هم در تعداد خرید نان وجود ندارد. خلیل قاسملو، معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری زنجان دراینباره گفتوگویی با فارس داشته که میتوانید مهمترین بخش صحبتهایش را در ادامه بخوانید:
آنچه که در این بخش تغییر کرده نحوه توزیع یارانه نان سنتی از طریق سامانه هوشمند به قیمت سابق است و حتی در این مورد براساس تصمیم کشوری ۱۰درصد تخفیف هم به مردم زنجان به دلیل آمادگی برای اجرای این طرح داده خواهد شد که مثلا نان ۲ هزار تومانی را یک هزار و ۸۰۰ تومان خریداری کنند.
در هنگام پرداخت پول نان توسط خریدار، مابقی پول همان لحظه از حساب دولت به حساب نانوا واریز میشود.
در توزیع نان سنتی در زنجان به هیچوجه بحث سهمیهبندی مطرح نیست. الگوی مصرف خانوارهای زنجانی در زمینه نان استخراج شده است و مشکلی در زمینه تامین نان مردم وجود ندارد و هدف طرح جلوگیری از قاچاق آرد و پیشگیری از خروج ۳۰درصد از آرد یارانهای کشور از چرخه مصرف و سفره مردم ایران است.
در شرایط فعلی فروش آرد یارانهای برای نانوا و تولید نان برای دامها بهصرفهتر از پخت نان است. این چرخه معیوب است و برای جلوگیری از اجحاف در حقوق مردم باید این چرخه اصلاح شود.
مصارف مردم بهصورت هوشمند احصا شده و اخطارهای لازم برای افرادی که خارج از این طرح عمل کنند، داده خواهد شد و باز هم تاکید میکنم که تخلفات در این حوزه هر چقدر هم که باشد حتی اگر این طرح بهصورت متوسط هم اجرا شود، عایدی بیشتری برای مردم خواهد داشت.
قرمز بودن استان زنجان برای زندگی اتباع و همچنین اشراف مسئولان ارشد استان به اجرای طرحهای هوشمند ازجمله دلایل انتخاب زنجان برای اجرای این طرح بوده است.قیمت گندم خریداری شده از کشاورزان به ۱۱ هزار و ۵۰۰ تومان افزایش یافته و این افزایش ۲۳۰درصدی موجب ایجاد انگیزه برای عرضه گندم انباشت شده در دست کشاورزان شد به طوری که در حال حاضر حدود ۳۰ هزار تن گندم از کشاورزان زنجانی تحویل گرفته شده است.
دولت برای حفظ امنیت غذایی و کنترل تورم و همچنین بهبود منابع و مصارف، آزادسازی قیمت آرد را در پیش گرفته است.
برای کنترل تزریق آرد یارانهای به بازارهای جانبی و یا صرف این یارانهها در بین دامها لازم بود که مسیر توزیع اصلاح و جلوی قاچاق و انحراف مصرف گرفته شود تا یارانه تزریقی در انتهای زنجیره به خود مردم برسد.از جمله دیگر مواردی که برای اجرایی شدن این طرح مورد بحث بوده، تجهیزات و امکاناتی است که برای اجرایی شدن به آن نیاز است.
از سوی دیگر، هزینه طرح هم ازجمله دیگر موارد مهمی است که طرح شده. هزینه خرید تجهیزات هوشمندسازی فروش نان برای زنجان ۹۰۰ میلیارد تومان بوده و آنطور که محمدرضا حسیننژاد، استاندار خراسان شمالی و مدیر طرح هوشمندسازی نانواییهای کشور گفته، ۴۷۰ دستگاه کارتخوان هوشمند در نانواییهای زنجان برای این طرح آزمایشی به کار گرفته شدهاند. استان زنجان هزار و ۶۰۰ نانوایی فعال دارد که قرار است تا هفته آینده تمامی این نانواییها به کارتخوانهای هوشمند مجهز شوند.
