روزنامه هفت صبح، گروه بازار | سهروز پس از واریز یارانه جدید به حساب ۷۲ میلیون ایرانی، وزارت صمت اعلام کرد روغن، مرغ، تخممرغ و لبنیات تولید قدیم میتواند با قیمت جدید عرضه شود. به این ترتیب آخرین ابهام موجود برطرف شد. تکلیف آنهایی که به پرداخت یارانهها اعتراض داشتند هم رفتهرفته مشخص خواهد شد.
در روزهای گذشته، یک میلیون نفر موفق شدهاند سایت هدفمندی یارانهها را باز کرده و اعتراض خود در فرم اعتراض به حذف از فهرست مشمولان یا دهکبندیها را تکمیل کنند. دولت وعده داده تا سهماه آینده سامانهای برای ثبتنام متقاضیان جدید یارانه اعلام کند. با گذشت زمان وضعیت بازارهای مختلف هم آرام میگیرد و بهتر میتوانیم وضعیت را بسنجیم. این گزارش کمک میکند بعضی موارد را دور از شایعهها و هیجانات اولیه مرور کنیم.
یارانه جدید چقدر افزایش پیدا کرده است؟
بامداد سهشنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ یارانه جدید بهحساب مشمولان واریز شد؛ خانوارهای دهک اول و دوم و سوم نفری ۴۰۰ هزار تومان و خانوارهای دهک چهارم تا نهم نفری ۳۰۰ هزار تومان دریافت کردند. مبلغ به حساب سرپرست واریز شد. فردای همان روز اطلاعیه ستاد مردمیسازی و توزیع عادلانه یارانهها نشان داد رقم واریزی بابت یارانه دوماه ابتدای اجرای طرح است و اگر دنبال محاسبه یارانه هر ماه هستید، باید آن را تقسیم بر دو کنید.
همچنین با توجه به اینکه یارانه جدید از تجمیع یارانه نقدی و یارانه معیشتی تشکیل شده است باید برای رسیدن به جواب سوال مهم ابتدای این بخش از گزارش، اختلاف رقم یارانه جدید با جمع یارانه نقدی و یارانه معیشتی را محاسبه کنیم. یارانه خانوارهای تکنفره که پیش از این ماهانه ۱۰۰ هزار و ۵۰۰ تومان بود (نقدی و معیشتی) در شیوه جدید به رقم ۱۵۰ هزار تومان افزایش پیدا کرده است.
یارانه خانوارهای دونفره پیش از این ماهانه حدود ۱۹۴ هزار تومان بود و اکنون به ۳۰۰ هزار تومان رسیده است. یارانه خانوارهای سهنفره از حدود ۲۷۴ هزار و ۵۰۰ تومان به ۴۵۰ هزار تومان میرسد. همچنین یارانه خانوارهای چهارنفره از ۳۵۴ هزار تومان به ۶۰۰ هزار تومان افزایش پیدا کرده است. یارانه خانوارهای پنجنفره هم قبلا رقم ۴۳۲ هزار و ۵۰۰ تومان بود، ولی از سهشنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ باید آن را معادل ۷۵۰ هزار تومان در نظر گرفت.
قیمت مصوب کالاها پس از آزادسازی قیمتها
پرداخت یارانه جدید بهمعنای آزادسازی قیمت بعضی کالاهاست. این موضوع از روز اول مشخص بود. روز پنجشنبه ۲۲ اردیبهشت دولت تصمیم مهم خود را در قالب اطلاعیه جدید ستاد تنظیم بازار کشور اعلام کرد تا بفهمیم قیمت مصوب جدید هر کیلو مرغ گرم برای مصرفکننده به ۵۹ هزار و ۸۰۰ تومان و قیمت جدید هر کیلو تخممرغ به ۳۹ هزار و۸۰۰ تومان افزایش پیدا میکند. همچنین قیمت جدید روغن مایع ۸۱۰ گرمی سرخکردنی برای مصرفکننده ۶۲ هزار تومان و قیمت جدید هر بطری روغن مایع آفتابگردان ۸۱۰ گرمی مخصوص پخت و پز، ۶۳ هزار تومان اعلام شد.
با توجه به اینکه هر کیلو شیر خام ۳.۲درصد چربی به دامداریها ۱۲ هزار تومان فروخته میشود، قیمت جدید شیر نایلونی ۹۰۰ گرمی کمچرب برای مصرفکننده به ۱۵ هزار تومان، قیمت جدید شیر پاستوریزه بطر یکلیتری کمچرب به ۱۸ هزار تومان، قیمت جدید ماست دبهای ۲.۵ کیلویی کمچرب به ۴۹ هزار و۸۰۰ تومان، قیمت جدید پنیر UF نسبتا چرب ۴۰۰ گرمی به ۳۷ هزار تومان افزایش پیدا کرد. پس از اینکه جامعه به آزادسازی یارانهها عادت کرد با شرایط متفاوتی روبهرو خواهیم بود.
یعنی همزمان که توزیع مرغ کامل با قیمت مصوب انجام میشود، در بازار مرغ بهصورت قطعهبندی با رقمهای بیشتری فروخته خواهد شد اما اجازه بدهید به فروشگاه برویم و ببینیم اگر بخواهیم با همین یارانه واریزی، دقیقا همان چیزهایی را بخریم که قیمتشان پس از تغییر قانون هدفمندی یارانهها تغییر کرده، وضع چطوری پیش میرود. قیمت مصوب هر کیلو مرغ به ۵۹ هزار و ۸۰۰ تومان رسیده اما یک مرغ کامل تقریبا دو کیلوگرم وزن دارد.
همین یک قلم کالا میشود حدود ۱۲۰ هزار تومان. یک بطری روغن سرخکردنی و یک بطری روغن آفتابگردان مخصوص پختوپز هم به سبد اضافه میکنیم که روی هم میشوند ۱۲۵ هزار تومان. یککیلو تخممرغ با قیمت ۳۹ هزار و ۸۰۰ تومان برمیداریم و در کنار یک قالب پنیر ۳۷ هزار و ۵۰۰ تومانی، بطری شیر یکلیتری ۱۸ هزار تومانی و یک دبه ماست ۲٫۵ کیلوگرمی با قیمت ۴۹ هزار و ۵۰۰ تومان میگذاریم. چقدر شد؟ دقیقا ۳۸۹ هزار و ۸۰۰ تومان.
وضعیت بازار در روزهای اخیر
روز گذشته در بازار یک کیلو سینه مرغ بدون استخوان ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تومان فروخته میشد. فیله ممتاز مرغ کیلویی ۱۵۰ هزار تومان قیمت داشت و فیله را کیلویی ۱۶۰ هزار تومان میفروختند. در فروشگاههای شمال شهر قیمت یک کیلو فیله مرغ حتی به مرز ۲۰۰ هزار تومان میرسید. قیمت یک کیلو جوجه کبابی مزهدار شده در برخی از این فروشگاهها تا ۱۲۵ هزار تومان افزایش پیدا کرده است و آنها مغز ران بدون پوست مرغ را کیلویی ۱۰۵ هزار تومان فروختند و برای هر کیلو ساق مرغ بدون پوست مبلغ ۹۵ هزار تومان دریافت کردند.
خرید روغن در حال حاضر کار سختی است. بطری ۸۰۰ گرمی روغن مایع سرخکردنی و آفتابگردان مخصوص که قبل از این ماجراها ۱۳ تا ۱۴ هزار تومان فروخته میشد نایاب شده و فروشندهها ممکن است قیمت بطری ۱۸۰۰ گرمی را حدود ۹۰ هزار تومان اعلام کنند. قطعا تمام این محصولات تولید قدیم هستند که حالا با مصوبه جدید وزارت صمت فروششان با نرخ جدید بلامانع اعلام شده است. نرخ مصوب رسمی فروش همین محصول به ۱۳۰ هزار تومان هم میرسد.
در بازار تخممرغ میتوان هنوز بسته ۹ تایی را با برچسب تنظیمبازار به قیمت ۱۷ هزار تومان خرید. شانه ۲۰ تایی دیروز در بعضی فروشگاهها ۳۸ هزار تومان عرضه شد. شانه ۳۰تایی هم با قیمت ۵۱ هزار تومان در بازار مشاهده شد. بین ماستهای پرفروش بازار میتوانیم به دبههای دو کیلویی با قیمت ۴۴ هزار و ۵۰۰ تومان تا ۵۳ هزار تومان اشاره کنیم. قیمت ماست یک کیلویی به ۱۵ تا ۱۷ هزار تومان میرسد و انواع ماست زیر یک کیلوگرم را میتوان ۱۳ تا ۱۷ هزار تومان خریداری کرد. قیمت پنیر ۵۰۰ گرمی سفید ایرانی مخصوص صبحانه تقریبا ۲۰ تا ۲۵ هزار تومان است و بطری یک لیتری شیر را در حال حاضر ۱۳ تا ۱۹ هزار تومان میفروشند.
سریعتر بخوانید| جزئیات جدید درباره یارانهها
امکان ثبتنام و ویرایش اطلاعات در سامانه hemayat.mcls.gov.ir تا سه ماه آینده فراهم میشود. مبلغ یارانه برای افرادی که اطلاعات آنها تایید شود از روز اول پرداختیها، محفوظ است.
سازمان هدفمندسازی یارانهها اعلام کرده از کسانیکه بههر نحوی از سال ۹۳ بهبعد برای یارانهها ثبتنام نکرده یا از قلم افتاده بودند، بهزودی برای ثبتنام مجدد دعوت میشود. خانوارهایی که از ابتدای اجرای طرح هدفمندکردن یارانهها در سال ۱۳۸۹، یارانه نقدی دریافت نکردهاند یا به دلیل انصراف یا از سال ۱۳۹۳ مشمول یارانه نبودهاند اما حالا متقاضی بررسی شرایط مالی و اقتصادی خود برای دریافت یارانه جدید هستند، میتوانند در این مرحله مشخصات خود را در سامانه ثبت کنند تا مورد آنها پیگیری شود.
سختافزار جدیدی بهنام کالابرگ ایجاد نمیشود، بلکه از زیرساختهای موجود مانند کارتهای بانکی استفاده خواهد شد. در مرحلهای که سامانه تکمیل و اعلام شود، افراد مایل به دریافت کالای ارزان، میتوانند به مکانهای مشخص مراجعه کنند. بهاین ترتیب دولت بهجای پول نقد، یارانه را در قالب کالای ارزان عرضه میکند.
یارانه به بیش از ۸۵درصد افراد جامعه تعلق میگیرد. تنها به کسانی که در گروه ۱۰ درآمدی قرار میگیرند یارانه پرداخت نمیشود. ملاک تشخیص این افراد گردش حساب، معاملات انجام شده و غیره است.
قیمت اعلام شده برای مرغ، تخممرغ، روغن و انواع لبنیات، سقف قیمت مجاز است. براساس نظام قیمت رقابتی، تولیدکنندهها میتوانند محصولات خود را زیر این عدد بفروشند. بهعنوان مثال اگرچه قیمت مصوب مرغ ۵۹ هزار و ۸۰۰ تومان اعلام شده، امکان دارد مثل روز گذشته مرغ در میادین ترهبار با قیمت ۵۶ هزار و ۹۰۰ تومان توزیع شود.
پرداخت یارانه بهصورت نقدی تا زمان آمادهسازی زیرساختهای توزیع کالابرگ ادامه پیدا میکند. دولت وعده داده دو ماه دیگر از سامانه دیگری استفاده کند اما امکان دارد طرح تبدیل یارانه نقدی به کالابرگ در تیرماه اجرا نشود.
