روزنامه هفت صبح، گروه بازار| مالیات خانه لوکس و خودرو لوکس در قالب یک برنامه کاملا جدی در راهروهای مجلس مشغول چکش خوردن است. پرداخت آنها تقریبا قطعی است اما شیوه و روش و مبلغ پرداخت آنها هنوز نهایی نشده. بنابراین عددهایی که اینطرف و آنطرف میشنوید، میتوانند درست نباشند و مانند جدول مالیات خودروهای لوکس که توسط یک سایت منتشر شد و دست بهدست چرخید، حاصل اشتباه محاسباتی خبرنگاران و سردبیران باشد.
علی رستمپور، رئیس مرکز دادرسی مالیاتی سازمان امور مالیاتی و داوود منظور، رئیس سازمان مالیاتی کشور در گفتوگوهایی جداگانه تلاش کردهاند بخشی از ماجرا را با زبان ساده و همهکسفهم توضیح دهند. بهنظر میرسد تا حدودی هم موفق شدهاند. اگر صاحب خانه لوکس باارزش بالای ۱۰ میلیارد تومان هستید یا چند تا خودرو دارید که ارزش آنها از یک میلیارد تومان فراتر میرود، خواندن این گزارش را توصیه نمیکنیم.
همهچیز درباره مالیات خودروهای لوکس
علی رستمپور در پاسخ به سوالی در مورد شیوه محاسبه مالیات بر انواع خودروهای سواری و وانت دوکابین گرانقیمت میگوید: براساس تغییراتی که در قانون بودجه سال ۱۴۰۰ رخ داد لفظ خودرو لوکس تغییر پیدا کرد. بر این اساس در صورتیکه مجموع ارزش خودروهای تحت تملک یک فرد و افراد تحت تکفل او به بیش از یک میلیارد تومان برسد، مشمول مالیات خواهد شد.رئیس مرکز دادرسی مالیاتی سازمان امور مالیاتی در مورد نرخهای در نظر گرفته شده در قانون بودجه سال ۱۴۰۰، خودروهای تا یک میلیارد تومان از پرداخت مالیات معاف هستند، در نتیجه از یک تا ۱.۵میلیارد تومان نسبت به مازاد یک میلیارد تومان، یک درصد، از ۱.۵ تا سه میلیارد تومان نسبت به مازاد ۱.۵ میلیارد دو درصد، از سه تا ۴.۵ میلیارد تومان نسبت به مازاد سه میلیارد تومان سه درصد و نسبت به مازاد ۴.۵ میلیارد تومان چهار درصد مشمول مالیات خواهند شد.
یعنی اگر امروز سازمان امور مالیاتی یک خودرو را ۲.۵ میلیارد تومان قیمتگذاری کند، یک میلیارد آن کنار گذاشته میشود و ۵۰۰ میلیارد اول آن با نرخ یک درصد (پنج میلیون تومان) و مالیات یک میلیارد دیگر با نرخ دو درصد (۲۰ میلیون تومان) محاسبه میشود. در نتیجه مالیات مالک این خودرو در مجموع به ۲۵ میلیون تومان در سال میرسد. این نرخها پلکانی است و براساس جدول تعیین مالیات نرخ نهایی چهار درصد است که به خودروهای بالای ۴.۵ میلیارد تومان ارزش تعلق میگیرد.
او در خصوص مبنای ارزشگذاری خودروها میگوید: ارزشگذاری خودروها براساس جدول موضوع ماده ۴۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال ۱۳۸۷ و ماده ۲۸ قانون ارزش افزوده مصوب سال ۱۴۰۰ صورت میگیرد. این جدول مبنای محاسبه مالیات نقل و انتقال، مالیات و عوارض شمارهگذاری و عوارض سالانه خودرو قرار دارد که به شهرداریها پرداخت میشود. این جدول خود به دو بخش خودروهای وارداتی و خودروهای داخلی تقسیم میشود و مبنای اولیهای برای تعیین ارزش روز خودرو است. در جدول موضوع بند ۴۲ قانون ارزش افزوده ما برای خودروهای داخلی قیمت کارخانه را در نظر میگیریم.
این ارزش با قیمتها در بازار آزاد اختلاف دارد. در مورد خودروهای وارداتی نیز باید گفت که براساس قانون مبنا ارز ترجیحی است. در گمرکات کشور مبنای ارزشگذاری برای کالاهای وارداتی ارز ۴۲۰۰ تومانی بوده و برای وصول حقوق ورودی، عوارض گمرکی و مالیات بر ارزش افزوده همین نرخ مبنا قرار گرفته است. مبنای محاسبه قیمت خودروهای خارجی در جدول موضوع ماده ۴۲ قانون ارزش افزوده، همان نرخ محاسبه عوارض گمرکی است.
وقتی با ارز ۴۲۰۰ تومانی ارزش خودرویی را محاسبه میکنیم قیمت یک خودرو وارداتی با ارزش ۳۰ هزار دلار و با در نظر گرفتن هزینههای جانبی به حدود ۳۰۰ میلیون تومان میرسد اما در حال حاضر یک خودرو وارداتی با چنین ارزش دلاری بیش از یک میلیارد تومان قیمت دارد. در نتیجه جدول مورد اشاره مبنای قیمتگذاری قرار گرفته است اما براساس قانون ما باید مالیات خودروهای گرانقیمت را براساس قیمت روز آنها محاسبه کنیم. برای آنکه ما به قیمت روز خودرو برسیم ضرایبی را متناسب وارداتی یا تولید داخل بودن خودروها در نظر گرفتیم. با در نظر گرفتن این ضرایب قیمتها به قیمتهای موجود در بازار نزدیک شده است اما همچنان تمامی قیمتگذاریهای ما از قیمتهای موجود در بازار پایینتر است.
رستمپور علت چرایی پایین بودن قیمتگذاریها نسبت به قیمت روز بازار میگوید امسال، اولین سالی بوده که این قانون اجرا میشود و هدف این بود که فشار زیادی به مردم وارد نشود و دلیل دیگر این است که قیمتگذاری ما برمبنای سال ساخت، مدل و استهلاک سالانه بوده اما ممکن است خودرویی در این مدت تصادفی داشته و از ارزش آن کم شده باشد. در نتیجه ما سعی کردیم تا قیمتگذاری را کمتر از قیمت واقعی انجام دهیم تا مردم آن را سادهتر بپذیرند و مالیات را پرداخت کنند.
داوود منظور، رئیس سازمان مالیاتی کشور هم در گفتوگویی جداگانه بخشیهایی از ابهامات قانون مالیات خودروهای لوکس را شفافسازی کرده است. او میگوید با توجه به دادههای اعلامشده به سازمان امور مالیاتی در زمان حاضر ۵۴۷ هزار و ۶۹۲ خودرو مشمول پرداخت مالیات شناسایی شده که این تعداد متعلق به ۲۷۲ هزار و ۴۹۸ فرد مختلف بوده است، نکته جالب اینجاست که همه این افراد اشخاص حقیقی هستند. ۴۵درصد خودروها و ۴۸درصد افراد مشمول مالیات بر خودروهای سواری و وانت دوکابین گرانقیمت در تهران هستند.
جهانگیر رحیمی، سرپرست دفتر طراحی و تحلیل فرایندهای مالیاتی هم میگوید بهازای هر سالی که از کارکرد یک خودرو میگذرد ۱۰درصد از ارزش آن کاسته میشود و این موضوع تا سقف ۶۰درصد در نظر گرفته خواهد شد. برای افرادی که در زمان حاضر مشمول مالیات شدهاند پیامک ارسال شد و این افراد تا پایان بهمنماه فرصت دارند نسبت به پرداخت مالیات اقدام کنند. امکان اعتراض در سامانه برای مؤدیان مالیاتی فراهم شده است و در صورتیکه افراد به هر دلیل (از جمله کاهش ارزش خودرو ناشی از تصادف) نسبت به مالیاتهای تعیینشده اعتراض داشته باشند میتوانند آن را در سامانه ثبت کنند تا رسیدگی شود اما در صورت پرداخت نکردن مالیات در زمان تعیینشده برگ اجرایی مالیات از سوی سازمان امور مالیاتی صادر و از نقل و انتقال خودرو جلوگیری خواهد شد.
همهچیز درباره مالیات خانههای لوکس
علی رستمپور در مورد شیوه محاسبه مالیات بر خانههای لوکس میگوید قانونگذار از لفظ خانه لوکس استفاده کرده است. مبنای نرخهای مالیاتی خانههای لوکس مربوط به خانه، باغویلا و ویلا با ارزش بیش از ۱۰ میلیارد تومان است. البته باتوجه به بازار امروز ملک کشور میتوان گفت که این عدد پایین است چراکه قیمت هر مترمربع از یک آپارتمان ۱۰۰متری در برخی محلههای تهران به ۱۰۰ میلیون تومان رسیده است. شاید بههمین دلیل است که در هفته گذشته نمایندگان مجلس پیشنهاد دادند، حداقل قیمت واحدهای مشمول مالیات خانههای لوکس به ۲۰ میلیارد تومان افزایش پیدا کند.
رحیم زارع، سخنگوی کمیسیون تلفیق لایحه بودجه ۱۴۰۱، در هفته گذشته اعلام کرد بهپیشنهاد نمایندگان قرار است خانههایی با ارزش روز تا سقف ۲۰ میلیارد تومان معاف از مالیات شوند و مالیات خانه و باغویلاهای گرانقیمت نسبت به مازاد ۲۰ تا ۲۵ میلیارد تومان یک در هزار و نسبت به مازاد ۲۵ تا ۳۵ میلیارد تومان دو در هزار نسبت به مازاد ۳۵ تا ۵۰ میلیارد تومان سه در هزار نسبت به مازاد ۵۰ تا ۷۰ میلیارد تومان چهار در هزار و نسبت به مازاد ۷۰ میلیارد تومان پنج در هزار مالیات بر دارایی سالانه آنها تعیین شود.
با این حال نظر نمایندگان هنوز عامل تغییر ۱۰۰درصدی آنچه در لایحه پیشنهادی مالیات خانههای لوکس آمده نشده است. رئیس مرکز دادرسی مالیاتی سازمان امور مالیاتی میگوید تفاوت مالیات بر خانههای لوکس با مالیات بر خودروهای گرانقیمت این است که دیگر مجموع ارزش خانههای یک فرد در نظر گرفته نمیشود و هر خانه بهصورت جداگانه مورد توجه قرار میگیرد. اگر فردی دارای چند باب آپارتمان، ویلا یا باغویلا باشد که ارزش تکتک این مستغلات کمتر از ۱۰ میلیارد تومان باشد، مشمول مالیات بر خانهای لوکس نخواهد شد حتی اگر مجموع ارزش آنها بیش از ۱۰ میلیارد تومان شود.
در اینجا هدف قانونگذار وصول مالیات از خانههای لوکس بوده است، به همین دلیل تکواحد مورد توجه قرار گرفته نه مجموع ارزش. در واقع این مالیات، مالیات بر ثروت و دارایی نیست بلکه مالیاتی بر یک کالای خاص بهنام خانه لوکس است اما مالیات بر انواع خودروهای سواری و وانت دوکابین گرانقیمت یک مالیات بر ثروت است و در نتیجه مجموع ارزش خودروها در نظر گرفته میشود.او میگوید هر واحد مسکونی مستقل، مجزا و دارای سند که کاربری مسکونی، ویلایی و باغویلا داشته باشد و قیمت آن از ۱۰ میلیارد تومان عبور کند، مشمول مالیات خواهد شد. نرخ مالیات این خانهها به این صورت است که تا ۱۰ میلیارد تومان معاف از مالیات، از ۱۰ تا ۱۵ میلیارد تومان نسبت به مازاد ۱۰ میلیارد تومان که برابر پنج میلیارد تومان است، یک در هزار مالیات دارد.
رئیس مرکز دادرسی مالیاتی سازمان امور مالیاتی در مورد نرخهای محاسباتی مالیات بر خانههای لوکس میگوید ملک با ارزشی بین ۱۵ تا ۲۵ میلیارد تومان با نسبت مازاد ۱۵ میلیارد تومان، نرخ دو در هزار دارد. در صورتیکه ارزش ملک تا ۴۰ میلیارد تومان باشد نسبت به مازاد ۲۵ میلیارد تومان نرخ سه در هزار به آن تعلق میگیرد. در صورتیکه ارزش ملک تا ۶۰ میلیارد تومان باشد، نسبت به مازاد ۴۰ میلیارد تومان نرخ آن برابر چهار درصد خواهد بود.همچنین در صورتیکه ارزش ملکی به بیش از ۶۰ میلیارد تومان برسد، با نرخ پنج در هزار یا نیم درصد مشمول مالیات سالانه خواهد شد. اعدادی که در اینجا ذکر شد براساس قانون بودجه سال ۱۴۰۰ است و در صورتیکه قانونگذار در قانون لایحه بودجه ۱۴۰۱ نرخهای مالیات را تغییر دهد ما برمبنای آن عمل خواهیم کرد.
بهطور مثال اگر ارزش یک ملک را ۶۰ میلیارد تومان در نظر بگیریم، ۱۰ میلیارد تومان آن از پرداخت مالیات معاف است، پنج میلیارد آن با نرخ یک در هزار معادل پنج میلیون تومان، ۱۰ میلیارد با نرخ دو در هزار معادل ۲۰ میلیون تومان، ۱۵ میلیارد با نرخ سه در هزار معادل ۴۵ میلیون تومان و ۲۰ میلیارد آن با نرخ چهار در هزار معادل ۸۰ میلیون تومان محاسبه خواهد شد.بهگفته رستمپور در صورتی که افراد نسبت به پرداخت مالیات اقدام نکنند قانونگذار این اجازه را به سازمان امور مالیاتی داده است که از طریق عملیات اجرایی مالیات را مطالبه کند. طبق قانون ادارات ثبت اسناد، مجاز نیستند نقل و انتقال اینگونه املاک را انجام دهند مگر آنکه از سازمان امور مالیاتی گواهی وصول مالیات را گرفته باشند.
