روزنامه هفت صبح | اول خبر از محدودیت درگاههای پرداخت صرافیهای دیجیتال بود، بعد خبر تبدیل شد به ممنوعیت مبادله رمزارزها در ایران، بعد هم معادله بدبیاری تمام شد و خبر دستگیری یکی از چهرههای شناختهشده رمزارزها آمد… این سیر نزولی روزگار خوش عاشقان بیتکوین و رمزارزها در یک هفته گذشته است. اما چه شد که کار این بخش از اقتصاد دیجیتال به اینجا کشید؟
* یک: با وجود سابقه بیش از ۱۰ ساله تبادل رمزارزها ازجمله بیتکوین در ایران و شکلگیری تعداد زیادی صرافی دیجیتال در این سالها، اوج داغ شدن این کسبوکارها و افزایش فعالیت کاربران ایرانی در حوزه ارزهای دیجیتال را باید در یک سال گذشته جستوجو کرد. در ماههایی که رشد انفجاری قیمت بیتکوین از حدود ۶هزار دلار به نزدیکی ۶۰هزار دلار، همزمان شد با خبرهای بد بازار بورس و سرازیر شدن حجم زیادی پول به حساب صرافیهای رمزارز.
بازاری که هرکسی در دو سال گذشته وارد آن شده، سود خوبی کسب کرده، اگرچه پیچیدگیها و برخی محدودیتهای تحریمیاش برای کاربران ایرانی و نوسانهای شدیدش، مالباخته هم زیاد به جا گذاشته. اما درمجموع درآمدهای دلاری و آیندهای که شرکتهای بزرگ فناوری و چهرههای شناختهشدهای چون ایلان ماسک برای رمزارزها ترسیم کردهاند خیلیها را به این بازار خوشبین کرده است.
* دو: بازار جذاب و پرمشتری ماههای اخیر باعث شد تا حجم مبادلات صرافیهای دیجیتال ایرانی به شدت بالا رود. صرافیهایی که حالا خودشان در یک بیانیه که از طرف فعالان صنفیشان صادر شده میگویند حجم این بازار ۲۵هزار میلیارد تومان است و یک میلیون شغل هم ایجاد کرده! هرچند تعداد زیادی از چهرههای شناختهشده اقتصاد دیجیتال ایران در اظهارنظرهای توئیتری این عددها را به شدت زیر سوال بردهاند و حتی آن را گلبهخودی مدافعان این فضا میدانند.
اما به نظر میرسد حجم ریالی مبادلات روزانه صرافیهای دیجیتال باعث حساسیت نهادهای نظارتی از جمله بانک مرکزی شده است. رئیس بانک مرکزی گفته باید جلوی این صرافیها گرفته شود، مجلس هم دیدگاه مشابهی اظهار کرده، شورای عالی فضای مجازی هم شمشیر را از رو بسته و البته در آخرین اظهارنظر رئیس سازمان بورس هم گفته رمزارز باعث خروج ارز از کشور میشود و باید جلوی آن را گرفت.
کریپتوبازها اما میگویند اینطور نیست و سودی که در دوسال گذشته آنهم به شکل ارزی وارد کشور شده خلاف این ادعا را نشان میدهد و آنها که میخواهند این فضا را محدود کنند یا به دنبال انحصارند، ارزشهای فناوریهای مرتبط با رمزارزها را متوجه نشده و به منافع ملی فکر نمیکنند.
* سه: اما این شرح ملایم ماجرا بود تا اینجا. اتفاقی که بیش از ۷۰صرافی دیجیتال ایرانی از آن میترسیدند سهشب پیش افتاد. وقتی خبر آمد یکی از بنیانگذاران صرافی شناختهشده نوبیتکس بازداشت شده است. اگرچه در سیل شایعاتی که درخصوص امکان بازداشت سایر مدیران و حتی فیلتر دیگر صرافیها وجود داشت، رسانههای مرتبط با حوزه استارتاپها تاکید کردند این دستگیری صرفا به خاطر یک شکایت شخصی بوده و بعد هم خبر دادند آزاد شده، اما آنطور که رفقایش در توئیتر نوشته و دست به دعا بردهاند که زودتر آزاد شود، به نظر میرسد ماجرا بیش از یک شکایت شخصی باشد.
روزهای سخت فعالان رمزارز ایرانی فرا رسیده. کارشناسان میگویند بوی انحصار میآید، اما منتقدان میگویند نگران سرمایههای مردم هستیم. کارشناسان منصفتر میگویند بانک مرکزی باید جسارت رگولاتوری داشته باشد نه بستن و حذف کردن صورت مسئله را. هرچه هست به نظر میرسد این تازه اول کشمکشها و یارگیریها باشد و داستان رمزارزها روزهای داغ بیشتری در پیش داشته باشد.
