روزنامه هفت صبح، احمدرضا نجفی | ‌موبایل گران شده و احتمالا اگر برای خرید گوشی به بازار بروید، باید حدود یکی دو میلیون تومان بیشتر از روزهای قبل شیوع کرونا پرداخت کنید. در همین دو ماه گذشته گوشی‌های سامسونگ عموما ۳۰درصد و گوشی‌های هوآوی تا ۲۵درصد گران شده‌اند. گوشی‌های اپل همیشه گران بوده‌اند اما در مدتی که با ما با قرنطینه و ویروس سمج درگیر بودیم قیمت آنها دوباره قد کشیده و تا ۲۷میلیون تومان می‌رسد.

در چنین شرایطی خیلی‌ها به فکر خرید قسطی موبایل می‌افتند و اسیر تبلیغات فروشگاه‌هایی می‌شوند که می‌گویند بدون ضامن و تنها با دریافت چک، موبایل قسطی می‌فروشند. این فروشگاه‌ها عموما نرخ سود را در محدوده ۲۵ تا ۳۰درصد اعلام می‌کنند اما اگر فرمول محاسبه نرخ سود اقساط را بلد باشید، متوجه می‌شوید که سود واقعی آنها بعضا به بالای ۵۰درصد می‌رسد. همچنین بهتر است فریب عبارت «بدون نیاز به ضامن» را نخورید. اغلب آنها در ازای پول نقد از شما چک یا گواهی کسر از حقوق می‌گیرند. در این گزارش شرایط این فروشگاه‌ها را بررسی کرده‌ایم تا ببینیم خرید قسطی موبایل می‌تواند عاقلانه باشد یا نه؟

*** هزینه خرید قسطی موبایل‌های گران‌قیمت
گوشی iPhone 11 Pro Max با ظرفیت ۲۵۶گیگابایت، به عنوان یکی از گران‌ترین گوشی‌های بازار موبایل تقریبا حدود ۲۷میلیون تومان قیمت دارد. یکی از فروشگاه‌ها شرایط خرید قسطی را طوری در نظر گرفته که خریدار باید هشت میلیون و ۱۰۰هزار تومان معادل ۳۰درصد قیمت آن را به صورت پیش‌پرداخت و ۱۸میلیون و ۹۰۰هزار تومان باقی‌مانده را در قالب ۱۲قسط دو میلیون و ۹۱هزار تومانی پرداخت کند. جمع اقساط در نظر گرفته شده در این طرح به ۲۵میلیون و ۹۲هزار تومان می‌رسد و مقایسه آن با مابه‌التفاوت ۱۸٫۹میلیونی نشان می‌دهد فروشنده برای این طرح سود سالانه ۵۶درصدی در نظر گرفته است.

شاید با ضرب و تقسیم فکر کنید به فروشنده ۳۲درصد سود پرداخت کرده‌اید اما محاسبات سود وام و فروش اقساطی کمی متفاوت است. در طرح‌های فروش اقساطی، هر ماه بخشی از بدهی شما تسویه می‌شود و این یعنی قسط‌های اول سود بیشتری برای فروشنده دارند.
سامسونگ Galaxy S10 Plus به عنوان یکی از پرچم‌دارها در حال حاضر ۱۳میلیون تومان قیمت دارد. یکی از فروشگاه‌ها این گوشی را با پیش‌پرداخت ۳٫۸میلیونی و اقساط یک ساله ۹۹۱هزار تومانی عرضه می‌کند. در چنین حالتی مجموع پرداختی شما برای خرید این گوشی حدود ۱۵میلیون و ۷۵۰هزار تومان خواهد بود.

شاید با تقسیم این رقم به قیمت گوشی فکر کنید سود این طرح ۲۱درصد در نظر گرفته شده و خیلی عالی است اما اگر از ماشین‌ حساب وام استفاده کنید، متوجه خواهید شد سود واقعی این طرح ۵۶درصد است. سامسونگ Galaxy Z Flip با ظرفیت ۲۵۶گیگابایت به عنوان نسل جدید گوشی‌های تاشو در بازار ۲۸میلیون تومان قیمت دارد. پیش‌پرداخت ۳۰درصدی و سود ۵۶درصدی باعث می‌شود خریدار این گوشی در ابتدا مبلغ هشت میلیون و ۳۹۰هزار تومان و در ادامه ۱۲قسط دو میلیون و ۱۷۰هزار تومانی به فروشنده پرداخت کند.

*** هزینه خرید قسطی موبایل‌های ارزان‌قیمت
گوشی‌های ارزان‌تر اقساط سبک‌تری هم دارند. اقساطی که تا حدودی می‌توانیم با حقوق کارمندی از پس آنها بربیاییم. برخی فروشگاه‌ها چنین گوشی‌هایی را بدون در نظر گرفتن پیش‌پرداخت و به صورت از دم قسط عرضه می‌کنند. نمونه آن سامسونگ Galaxy A01 است که قیمت آن در بازار دو میلیون و ۵۹۰هزار تومان است. یکی از فروشگاه‌‎های اقساطی این گوشی را بدون پیش‌پرداخت و اقساط ۱۲ماهه با مبلغ ۲۷۹هزار تومان می‌فروشد.

مجموع مبلغ پرداختی در این شیوه حدود سه میلیون و ۳۵۰هزار تومان خواهد بود. ماشین حساب سود می‌گوید کارمزد اقساط در چنین شرایطی ۵۰درصد در نظر گرفته شده است. در بین میان‌رده‌ها نام آنر Lite 20 به عنوان یکی از پرفروش‌ها به چشم‌ می‌خورد. قیمت آن سه میلیون و ۴۰هزار تومان است و اگر بخواهید می‌توانید با ماهانه ۳۲۷هزار تومان این گوشی را قسطی بخرید. در این شرایط مجموع مبلغ بازپرداخت حدود سه میلیون و ۹۲۰هزار تومان خواهد بود. سود اقساط این طرح در ظاهر ۲۹درصد است اما با استفاده ماشین حساب سود، حدود ۵۰درصد به دست می‌آید.

یکی از فروشگاه‌های اقساطی، گوشی چهار میلیون تومانی هوآوی P30 Lite با رم شش گیگابایتی را با اقساط ماهانه ۴۳۶هزار تومان می‌فروشد. شرایط آن مشابه دیگر گوشی‌ها یعنی از دم قسط با نرخ سود ۵۰درصد است. باید توجه داشته باشید که برخی از این فروشگاه‌های اقساطی، قیمت گوشی را بالاتر از نرخ بازار اعلام می‌کنند. مثلا همین گوشی هوآوی P30 Lite عموما سه میلیون و ۷۰۰هزار تومان قیمت‌گذاری می‌شود و نرخ چهار میلیونی بیشترین قیمت موجود در بازار است.

*** شرایط فروش اقساطی گوشی موبایل
شاید پیش خودتان بگویید یک فروشگاه موبایل در بازار چطور می‌تواند بابت ضمانت این قسط‌بندی مطمئن باشد؟ یک فروشگاه ساده نمی‌تواند مثل بانک ضامن‌هایی مثل کارمند دولت برای گوشی موبایل بخواهد. برای همین فروشنده‌های موبایل سراغ دسته چک خریدار می‌روند. یکی از این فروشنده‌ها برای فروش اقساطی گوشی‌های خود به چک صیاد اکتفا می‌کند اما صرفا جهت اطمینان خودش، حسابی کل اطلاعات خریدار را از او می‌گیرد. برای همین خریدار برای خرید قسطی گوشی موبایل باید پرینت سه ماهه از گردش چک‌هایش را که مهر بانک پایش خورده به فروشنده نشان دهد.

همچنین خریدار باید محل سکونتش را با سند و مدرک به فروشنده بگوید. برای این کار یا باید قرارداد اجاره‌نامه را با خود به فروشگاه موبایل ببرد، یا سند مالکیت منزل. علاوه بر این ارائه یکی از آخرین قبوض آب، برق یا گاز برای خرید اقساطی موبایل لازم است. کارت ملی که جای خودش را دارد، خریدار باید یک مدرک شغلی هم به فروشنده ارائه کند. این مدرک می‌تواند جواز کسب یا گواهی اشتغال به کار باشد. فیش حقوقی هم اکتفا می‌کند. شاید به نظرتان این مدارک برای خرید قسطی یک گوشی چهار پنج میلیونی خیلی زیاد باشد، اما فروشنده بیچاره هم باید به نوعی خیالش بابت پاس شدن چک‌ها راحت باشد. بعضی فروشنده‌ها برای ضمانت جعبه موبایل را پیش خودشان نگه می‌دارند تا که خریدار نتواند گوشی را بفروشد. این خودش یک ضمانت خیلی محکم به حساب می‌آید.

عموما ولی به همان چک‌هایی که خریدار می‌کشد اعتماد می‌کنند و ضامن دیگری برای گوشی موبایل قسطی پیش خودشان نگه نمی‌دارند. شرایط هر فروشگاه برای فروش قسطی موبایل متفاوت است. بعضا این آزادی عمل را به خریدار می‌دهند تا بازه بازپرداخت اقساط را کاهش دهند. طوری که مشتری می‌تواند بین بازه زمانی بازپرداخت و سود اقساط تناسب ایجاد کند. چنین فروشگاه‌هایی عموما ۳۰درصد هزینه گوشی را همان اول معامله دریافت و بقیه ماجرا را به مشتری واگذار می‌کند. بعضی دیگر هم سراغ گزینه‌های از دم قسط می‌روند. مشتری باید حداکثر تا یک سال، یا در بهترین شرایط دو سال کل پول گوشی را همراه سود آن به فروشنده برگرداند.

*** خرید اقساطی موبایل عاقلانه است یا نه؟
همه‌چیز بستگی به خودتان دارد. اینکه حاضر باشید برای خرید گوشی موبایل زیر بار قسط ماهانه بروید یا نه. خیلی‌ها اصرار عجیبی به خرید گوشی‌های برند دارند. قیمت آنها هم به حدی بالا رفته که کمتر کسی می‌تواند ۲۰میلیون تومان برای خرید یک گوشی آیفون پول بدهد. این موضوع حالا برای طرفداران گوشی‌های میا‌ن‌رده هم جذاب شده است. برای همین خیلی‌ها چاره‌ای جز خرید قسطی موبایل ندارند. مشکلی که وجود دارد این است که خریدار باید به مدت یک سال بخش بزرگی از درآمد خود را برای پرداخت قسط موبایل اختصاص دهد.

تازه بعد از یک سال، مدل جدید به بازار می‌آید و دوباره روز از نو روزی از نو… برای همین خرید قسطی گوشی‌های پرچم‌دار، چندان گزینه خوبی به نظر نمی‌رسد. بعضی از خریداران اقساطی موبایل شرایط متفاوتی دارند. شخصی را در نظر بگیرید که در ماه دو میلیون تومان درآمد دارد و یک دزد از خدا بی‌خبر سر می‌رسد و گوشی نازنینش را از او می‌دزدد. اصلا چرا راه دور برویم، ممکن است به هر دلیلی گوشی از دستش بیفتد و طوری بشکند که دیگر ارزش تعمیر کردن نداشته باشد. حالا اگر این شخص نخواهد از پس‌اندازش برای خرید گوشی موبایل مایه بگذارد، باید دو سه ماه کار کند تا بتواند یک گوشی موبایل میان‌رده بخرد.

در چنین شرایطی خرید قسطی موبایل خیلی به صرفه‌تر است چون معلوم نیست سه ماه دیگر گوشی مدنظرش چقدر قیمت داشته باشد و همچنین لازم است در این دو سه ماه حتما گوشی هوشمند همراهش باشد. برای همین در چنین شرایطی خرید قسطی موبایل می‌تواند گزینه خوبی باشد. اگر به هر دلیلی سراغ خرید قسطی گوشی موبایل رفتید، حتما حواستان به سودی که فروشنده بابت قسط‌بندی از شما می‌گیرد باشد.

بهترین شرایط این است که بین ۳۰ تا ۵۰درصد هزینه خرید نقدی را همان اول به عنوان پیش پرداخت بپردازید. برای اقساط توجه داشته باشید که بانک‌ها برای بازپرداخت وام حدود ۱۸درصد سود می‌گیرند. برای همین سود ۱۸درصدی موقع خرید موبایل قسطی، گزینه خیلی مناسبی است اما بعید به نظر می‌رسد چنین پیشنهادی را پیدا کنید چراکه اغلب فروشگاه‌های اقساطی، حداقل سود ۴۰درصدی را به شما پیشنهاد می‌کنند. این رقم حتی ممکن است به بالای ۵۰درصد برسد. همین موضوع باعث شده خرید قسطی گوشی اصلا صرفه اقتصادی نداشته باشد.

آخرین تحولاتکاربران ویژه - اقتصادیرا اینجا بخوانید.