روزنامه هفت صبح، احمدرضا نجفی | سبد داراییهایتان را از صنایع مختلف تشکیل دهید. اصلی که خیلی از ما آن را میدانیم اما عمل کردن به آن چندان کار سادهای نیست. برای ایجاد تنوع در سبد سرمایهگذاری لازم است از صنایع مختلف نمایندهای در پرتفوی خود داشته باشیم اما کدام نماد میتواند نماینده یک صنعت باشد؟
شاید برخی بگویند رهبر هر صنعتی گزینه خوبی برای نمایندگی آن است. مثلا در گروه محصولات شیمیایی، میتوان روی فارس حساب باز کرد و به عنوان نماینده شرکتهای فلزی برویم و سهام فولاد را بخریم. در حالی که بارها پیش آمده که یک گروه روندی داشته و رهبر آن ساز مخالف زده یا با روند کلی گروه همراهی نکرده است. از طرفی ممکن است نمادی که به عنوان رهبر گروه انتخاب کردهایم، برای مدتی بسته شود و نتوان آن را معامله کرد. در چنین شرایطی بهترین گزینه، صندوقهای بخشی هستند که یکی پس از دیگری قرار است پا به بازار سرمایه بگذارند.
صندوقهای سرمایهگذاری بخشی چطور کار میکنند؟
صندوقهای بخشی نوعی از صندوقهای سرمایهگذاری در سهام هستند. با این تفاوت که صرفا بخشی از بازار سرمایه را میتوانند موضوع فعالیت خود قرار دهند. در بازار بورس ایران، صندوقهای بخشی موضوع فعالیت خود را محدود به یک گروه مشخص میکنند و در ابتدای کار و در اساسنامه خود باید تعیین کنند که صندوق مورد نظر به کدام گروه صنعت اختصاص دارد. این صندوقها باید حداقل 70درصد سرمایه تحت مدیریت را برای خرید سهام شرکتهای همان گروه خرج کنند. از حداکثر 30درصد باقیمانده میتوان برای سرمایهگذاری در اوراق درآمد ثابت، سهام شرکتهای دیگری و گواهیهای کالایی و … استفاده کرد.
صندوقهای بخشی نماینده کل گروه صنعتی
کسانی که میخواهند به جای سرمایهگذاری در یک نماد، سراغ سرمایهگذاری در یک گروه صنعت بروند، احتمالا بهتر است روی صندوقهای بخشی حساب باز کنند. چراکه با این کار از اتفاقاتی که ممکن است برای یک شرکت خاص بیفتد در امان میمانند و میتوانند بازدهی میانگین کل صنعت را تجربه کنند. همچنین صندوقهای بخشی مثل تمام دیگر صندوقها روز تعطیل ندارند و دامنه نوسان آنها بیشتر است. با این حساب دیگر مواردی مثل صف خرید یا فروش و همچنین بسته شدن نماد برای افشای اطلاعات و مجمع عمومی و افزایش سرمایه و… برای صندوقهای بخشی اتفاق نمیافتد و این موضوع نقدشوندگی سرمایه شما را تضمین میکند.
صندوقهای بخشی فعال در بازار سرمایه ایران
در حال حاضر تنها یک صندوق سرمایهگذاری بخشی در بورس ایران فعال است. نماد آن پترو و نام کاملش پترو آگاه است. همانطور که از نامش پیداست، این صندوق را کارگزاری آگاه مدیریت میکند و موضوع فعالیت آن به گروه محصولات شیمیایی محدود میشود. این صندوق به عنوان صندوق بخشی بازار سرمایه ایران شناخته میشود اما حالا قرار است یک برادر ناتنی پیدا کند. کارگزاری مفید اعلام کرده پذیرهنویسی صندوق سرمایهگذاری بخشی این کارگزاری با نام استیل از امروز 17 تیرماه آغاز میشود. صندوق استیل قرار است نماینده گروه فلزات اساسی باشد.
کدوم گروهها نمایندهای بین صندوقهای بخشی خواهند داشت؟
علیاکبر ایرانشاهی رئیس مرکز نظارت بر صندوقهای سرمایهگذاری سازمان بورس، اطلاعیهای را در خصوص آخرین فهرست صنایع جهت راهاندازی صندوقهای سرمایهگذاری بخشی را برای متقاضیان تاسیس این نوع صندوقها، صادر کرد. پیرو این اطلاعیه متقاضیان تاسیس صندوقهای سرمایهگذاری بخشی میتوانند در هشت صنعت شامل محصولات شیمیایی، فلزات اساسی، استخراج کانههای فلزی، خودرو و ساخت قطعات، سیمان- آهک و گچ، مواد و محصولات دارویی، بیمه و صندوقهای بازنشستگی بهجز تامین اجتماعی، حملونقل-انبارداری و ارتباطات اقدام کنند.
کدام گروهها بازدهی بهتری در بلندمدت دارند؟
گروههای مختلف هرکدام ممکن است روند جداگانهای را در بازار سرمایه طی کنند. همین موضوع است که سرمایهگذاری در صندوقهای بخشی را جذاب میکند. در جدول پیش رو میتوانید به ترتیب ارزش بازار گروههای مختلفی که قرار است به ترتیب برایشان صندوق بخشی ایجاد شود را ببینید و بازدهی هر کدام را با تغییرات شاخص کل مقایسه کنید. این مقایسه نشان میدهد در بین گروههایی که قرار است صندوق بخشی داشته باشند، گروه سیمان بهترین عملکرد و گروه ارتباطات و استخراج کانههای فلزی بدترین عملکرد را در بلندمدت تجربه کردهاند.
معیارهای ارزیابی صندوقهای بخشی
با توجه به اینکه شروع به کار صندوقهای بخشی با پذیرهنویسی انجام میشود، در ابتدای شروع به فعالیت ممکن است هیچ سابقهای از عملکرد صندوق نداشته باشید. در چنین موردی، دو شاخص میتواند کمکتان کند. اول بررسی تغییرات شاخص صنعت مورد نظر و اختلاف بازدهی آن با شاخص کل است که طبیعتا هرچه بازدهی بیشتر باشد و گروه وضعیت مناسبتری را تجربه کند، میتواند گزینه بهتری محسوب شود. البته همیشه صندوقهای بخشی نمیتوانند به اندازه واقعی شاخص صنایع بازدهی داشته باشند که نمونه آن در موضوع صندوق پتروآگاه و اختلاف فاحش بازدهی آن با بازدهی گروه شیمیایی قابل مشاهده است.
برای اینکه این موضوع را بتوانید قبل از آغاز معاملات بررسی کنید، شاید خوب باشد نگاهی به عملکرد سایر صندوقهای آن کارگزاری یا گروه مالی بیندازید تا ببینید سایر صندوقهایش چگونه مدیریت میشوند. برای مثال، بررسی عملکرد صندوقهای طلا، صندوقهای شاخصی و صندوقهای درآمد ثابت و مقایسه آنها به ترتیب با قیمت طلا، روند شاخص و نرخ تورم به خوبی نشان خواهد داد که آیا مدیریت صندوق میتواند صندوق را طوری اداره کند که واقعا نماینده دارایی اصلی باشد؟
شرح جدول: مقایسه بازدهی بلندمدت شاخص کل و شاخص گروههای مختلف
