روزنامه هفت صبح، احمدرضا نجفی | سقوط بورس در هفته گذشته زهرچشم سختی از همه ما گرفت. یک روز صبح وقتی در مسیر محل کار، پرتفوی بورسی خود را چک کردم، متوجه شدم روزی که با خوف و وحشت منتظرش بودیم فرارسیده و راه گریزی نیست. البته من از قاعده جمله آخر مستثنا بودم. پدرم که از سرمایهگذارهای کارکشته بورس است و از دهه 80 سرمایهگذاری را شروع کرده، تماس گرفت و گفت: «من همه سهامم صف فروش شده، تو فروختی؟» جوابم منفی بود.
ولی نه به این دلیل که سهمهایم صف فروش شده، بلکه با در نظر گرفتن اختلاف زیادی که بین قیمت آخرین معامله و قیمت پایانی به وجود آمده، فروش سهام را کار درستی نمیدانستم و با خودم گفتم فردا روز بهتری برای فروش سهام خواهد بود. حدسم درست بود اما نکته اصلی ماجرا اینجا بود که من هیچ موقع سهمهایم صف فروش نشدند و این را مدیون استراتژی سرمایهگذاری از طریق صندوقهای سهامی بودم. برای این کارم پنج دلیل دارم که احتمالا شما را هم با این استراتژی دوست و رفیق خواهد کرد.
دلیل شماره یک: تحلیل تکنیکال روی یک سهم جواب نمیدهد
مثل هزاران سرمایهگذار دیگر، من هم در فضای مجازی تحلیلگران مختلف را دنبال میکنم و آخر شبها چارتها و خط و خطوطی که روی نمودار قیمت سهام میکشند را میبینم و همیشه این سوال در ذهنم وجود دارد که وقتی تمام نمادها دقیقا در یک روز به کف قیمت و در یک روز دیگر به صورت هماهنگ به سقف قیمت میرسند، چطور میتوان برای نمودار قیمت یک نماد تحلیل تکنیکال نوشت؟
جدای از اینکه دامنه نوسان، نمادهای شاخصساز و هزار و یک عامل دیگر میتواند روی قیمت یک سهم تاثیرگذار باشد. برای همین من به شخصه کل نمادهای بورس را به عنوان یک نماد میبینم و معتقدم نمیتوان با تحلیل یک سهم سراغ سرمایهگذاری در بورس رفت. به همین دلیل تصمیم گرفتهام که وقت و هزینهام را روی تحلیل نماد صندوقهای سرمایهگذاری و شاخص کل بگذارم و از طریق خرید واحد صندوقهای ETF سراغ اجرای تحلیلهایم بروم. معتقدم آنها بسیار تحلیلپذیرتر از سهام خود شرکتهای بورسی هستند.
دلیل دوم: چراغ راهی به نام NAV
شاخص NAV همیشه مثل یک چراغ راهنما در کنار سرمایهگذاران غیرمستقیم بورس است. همیشه و در هر لحظه میتوان با نگاه به NAV یک صندوق سهامی و مقایسه آن با قیمت آخرین معامله نتیجه گرفت که آیا الان زمان مناسبی برای خرید است یا نه. این در حالی است که چنین شاخصی برای نمادهای شرکتهای بورسی اعلام نمیشود و محاسبه آن ممکن است ساعتها زمان ببرد. در حالی که موقع تصمیمگیری برای خرید صندوقهای سهامی در چند دقیقه میتوان نسبت قیمت به ارزش تمام صندوقهای بورسی را مشاهده کرد و دید کدام صندوق گران و کدام صندوق ارزانتر از ارزش واقعیاش معامله میشود.
دلیل سوم: خداحافظی با صف فروش
پدرم تازه در روز سوم ریزش موفق شد تصمیم خود برای فروش سهام را عملی کند. کاری به درستی یا غلطی فروش سهام در شرایط فعلی ندارم اما وقتی یک سرمایهگذار نتواند به موقع تصمیم خود را عملی کند، به قطع دچار خطا و اشتباه خواهد شد. کما اینکه بعدازظهر همان روز شاهد افزایش نسبی قیمتها بودیم و در ابتدای روز چهارشنبه هم چراغ سبز بازار برای مدت کوتاهی روشن شد.
هیچ نمادی در بورس از صف فروش در امان نیست به جز صندوقهای سرمایهگذاری. آنها هم ممکن است با تغییرات بیش از 10درصدی شاهد تشکیل صف شوند اما وقتی نهایت ریزش شاخص بورس 5درصد است، دلیلی ندارد که نگران صف فروش صندوقها باشیم و به همین دلیل همیشه دست به ماشه برای اجرای تصمیماتمان هستیم. جدای از این موضوع ممکن است اتفاقی برایمان بیفتد که نیاز به پول داشته باشیم و لازم باشد سهاممان را بفروشیم.
دلیل چهارم: صندوقها پیشرو هستند
اتفاقات بزرگ همیشه از صندوقهای سرمایهگذاری شروع میشوند. حتی بعضی از سرمایهگذاران استراتژی خود را منطبق بر صندوقهای سهامی گذاشتهاند و در کنار تحلیل بنیادین و تکنیکال سهام خودشان، نیمنگاهی به وضعیت صندوقهای سرمایهگذاری دارند. این موضوع به خوبی در نوسانات هفته گذشته دیده شد.
زمانی که شاخص بورس شروع به ریزش کرد، اول صندوقها بودند که با کاهش قیمت مواجه شدند و زمانی که شاخص در حال جان گرفتن و زور زدن برای افزایش بود، در ابتدا صندوقهای سهامی چراغ سبز را روشن کردند. پس چه بهتر که برای سرمایهگذاری، به جای انتخاب نمادهایی که قیمتشان وابسته به شاخص کل است، سراغ صندوقهایی برویم که روند کلی بورس را تعیین میکنند.
دلیل پنجم: نقدشوندگی با کمک بازارگردانها
نقدشوندگی در بورس حرف اول را میزند. عمده دلیلی که سرمایهگذاران اغلب نمادهای شاخصساز را برای معاملاتشان انتخاب میکنند، همین نقدشوندگی بالای آنها به واسطه معاملات پرحجمشان است. در حالی که در تکنمادهای کوچک بورس، شاهد حجم معاملات پایین و به تبع آن نقدشوندگی بسیار کم سرمایه هستیم.
معیار نقدشوندگی برای صندوقهای سهامی در بالاترین حد خود قرار دارد. علاوه بر اینکه در این نمادها خبری از تشکیل صف نیست، بازارگردانهایی حضور دارند که همواره در حال تلاش برای نگه داشتن قیمت در نزدیکی NAV صندوق هستند و از طریق صدور و ابطال خارج از بازار میتوانند قیمت صندوق را نزدیک ارزش واقعی آن نگه دارند. از طرف دیگر صندوقهای سرمایهگذاری با تغییراتی که اخیرا در معاملات بورس و فرابورس اتفاق افتاده، ساعات معاملات بیشتری دارند و برعکس بازار سهام، معاملات آنها در ساعت 12:30دقیقه به پایان نمیرسد و تا ساعت 15 ادامه دارد.
این موضوع باعث میشود معاملهگران وقت بیشتری برای اطمینان از تصمیمشان داشته باشند و همچنین اخباری که ممکن است حدفاصل این ساعات منتشر شود، میتواند روی سرمایهگذاران بورس تاثیر بگذارد. برای مثال من در وقت اضافه روز دوشنبه توانستم تصمیم خود را برای فروش سهام نهایی کنم. موردی که آن را مدیون بازه زمانی بزرگتر معاملات صندوقهای سهامی هستم.
