روزنامه هفت صبح، احمدرضا نجفی| صندوقهای سرمایهگذاری مختلط با تضمین اصل سرمایه به بورس میآیند. مدیریت نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس با انتشار اطلاعیهای اساسنامه این نوع صندوقها را ابلاغ کرده و خبرها حاکی از آن است که دو صندوق تضمین اصل سرمایه در آینده نزدیک توسط گروه مالی کاریزما و کارگزاری مفید به بازار سرمایه معرفی خواهند شد. این صندوقها میتوانند تا حد زیادی برای افراد ریسکگریز مناسب باشند.
چون همانطور که از اسمشان پیداست، صندوقهای تضمینی، اصل سرمایه به همراه سود بانکی را برای مشتریان عادی خود تضمین میکنند و اگر سود بیشتری از سرمایهگذاری در بورس عایدشان شد، بخشی از آن را به مشتری پرداخت میکنند. نحوه عملکرد این صندوقها درست مشابه صندوقهای اهرمی است، با این تفاوت که جای سرمایهگذاران ریسکپذیر و ریسکگریز عوض میشود. در صندوقهای اهرمی، مشتریان عمومی، ریسک بیشتری را میپذیرند و چند برابر در سود و ضرر سرمایهگذاری در بورس سهیم هستند
اما در صندوقهای تضمینی مشتریان عمومی در طرف مقابل قرار گرفتهاند و اصل سرمایهشان تضمین شده است. این دو نوع صندوق هر دو از نوع مختلط هستند که بخشی از سرمایه خود را در سهام و بخشی از آن را در اوراق درآمد ثابت سرمایهگذاری میکنند. هردو نوع واحد سرمایهگذاری بدون ریسک و ریسکپذیر دارند. هردو از طریق یک مکانیزم مشخص، ریسک برخی از سرمایهگذاران را بر دوش برخی دیگر میگذارند و از این طریق میتوانند تضمین سرمایه و همچنین سود اهرمی را به صورت همزمان برای مشتریانشان فراهم کنند.
نحوه عملکرد صندوقهای اهرمی
صندوقهای سرمایهگذاری اهرمی بخش عمده داراییشان را در سهام شرکتهای بورس سرمایهگذاری میکنند و برای مدیریت ریسک صندوق، بخش کوچکی به اوراق درآمد ثابت و سپرده بانکی اختصاص دارد. بر این اساس بازدهی کلی آنها تا حد زیادی مشابه صندوقهای سهامی خواهد بود اما بازدهی هر واحد میتواند متفاوت باشد. چراکه واحدهای ممتاز و عادی این صندوقها تفاوت زیادی با هم دارند. خرید واحدهای ممتاز صندوقهای اهرمی درست مثل این است که شما با دریافت اعتبار از کارگزاری دست به معامله در بورس بزنید.
با اینکار علاوه بر سرمایه خودتان، سرمایه دیگران را هم با ریسک مواجه کردهاید. اگر بازدهی مثبت داشته باشید، به نفعتان خواهد بود و میتوانید سود بیشتری نسبت به اصل سرمایه تجربه کنید، اما اگر ضرر کنید، علاوه بر سرمایه خودتان باید اعتبار کارگزاری را هم برگردانید. در اینجا دارندگان واحدهای عادی صندوقهای اهرمی، نقش کارگزاریها را در اعطای اعتبار دارند و صندوق به اعتبار آنها دست به معامله میزند و سود و زیانش پای دارندگان واحدهای ممتاز است.در صندوقهای اهرمی، واحدهای عادی بدون ریسک در اختیار مدیریت صندوق قرار میگیرد و مشتریان عمومی تنها میتوانند واحدهای ممتاز ریسکپذیر را در بورس پذیرهنویسی و خرید و فروش کنند. در چنین حالتی مشتریان عمومی همیشه در طرف ریسک پذیر قرار دارند.
نحوه عملکرد صندوقهای تضمینی
صندوقهای تضمینی هم شرایطی مشابه صندوقهای اهرمی دارند. به صورتی که بخشی از سرمایه خود را به خرید سهام شرکتها اختصاص میدهند و بخشی را برای مدیریت ریسک در اوراق درآمد ثابت یا حسابهای سپرده بانکی سرمایهگذاری میکنند. این صندوقها دو نوع واحد سرمایهگذاری دارند که یکی در اختیار مدیریت صندوق است و دیگری قابل خرید توسط اشخاص خواهد بود.
اصل مبلغ سرمایهگذاری واحدهای عادی توسط دارندگان واحدهای سرمایه گذاری ممتاز که مشابه آن را در صندوقهای اهرمی نیز مشاهده میشود، تضمین میشود و واحدهای ممتاز به صورت پلکانی در سود ایجاد شده صندوق سهم بیشتری را دریافت خواهند کرد. بنابراین، میتوان گفت واحدهای ممتاز، واحدهایی با سود متغیر و واحدهای عادی، دارای ویژگی تضمین اصل سرمایه هستند. واحدهای ممتاز مختص به سرمایهگذارانی است که انتظار کسب سود و ریسکپذیری بالاتری داشته و واحدهای عادی مناسب اشخاص دارای انتظارات بازدهی و ریسکپذیری پایینتر است.
توجه داشته باشید که در صندوقهای تضمینی درست برخلاف صندوقهای اهرمی، صرفا واحدهای عادی در اختیار عموم قرار خواهد گرفت و این یعنی خریداران واحدهای این صندوقها در بورس سرمایهگذاران ریسکگریزی هستند که میخواهند اصل سرمایهشان را به همراه سود معمول اوراق درآمد ثابت تضمین کنند و اگر وضعیت بازار خوب بود، کمی به سودشان اضافه شود.
شرح نمودار: مقایسه بازدهی صندوق اهرم (صندوق اهرمی گروه مالی کاریزما) با صندوق کاریس (صندوق سهامی گروه مالی کاریزما) و شاخص کل بورس تهران نشان میدهد دارندگان واحدهای ممتاز صندوق اهرم دو تا سه برابر بیشتر از حالت عادی سود نصیبشان شده است.
