روزنامه هفت صبح، سارا غضنفری| بعد از فاجعه متروپل و بعد از گذشت حدود دو هفته، ماجرای سرقت محتویات صندوق امانات بانک ملی رخ داد و حالا خبر تصادف قطار محور مشهد به یزد شوکهکننده بود. حوالی ساعت پنج صبح چهارشنبه هجدهم خردادماه، خبر مخابره شد. قطار محور مشهد به یزد دچار سانحه شده است. اما جزئیات حادثه چه بود؟
آن بیل مکانیکی که روی ریل قرار داشت و میگویند عامل اصلی تصادف و واژگونی واگنهای قطار است آن ساعت صبح آنجا چه میکرد! قطار مشهد_ یزد با ۳۸۲ مسافر از مشهد به سمت یزد در حال حرکت بوده است که به دلیل وجود یک بیل مکانیکی در میانه ریل جهت رفع ماسه بادیها و رملهای کویری؛ در ساعت ۵:۳۰ صبح چهارشنبه ۱۸ خرداد ۱۴۰۱ با این دستگاه راهسازی برخورد کرده و حوالی ایستگاه بلاک عباس آباد- ریزو در محدوده اداره کل راه آهن شرق از ریل خارج میشود.
حادثه در حوالی ۸۰ کیلومتری طبس اتفاق افتاده است. در این تصادف وحشتناک تا لحظه تنظیم این گزارش آمار کشتهشدگان ۲۱ نفر عنوان و ۸۶ نفر نیز مصدوم شدهاند. عمق فاجعه به قدری است که بلافاصله وزیرکشور خودش را به محل حادثه رسانده است. در این حادثه ۸ واگن قطار از مجموع ۱۱ واگن این قطار از ریل خارج شد که سه واگن آن به طور کامل واژگون شدند.
قاسمی، وزیر راه و شهرسازی «خطای انسانی» را علت این سانحه دانسته و میگوید:« بیل مکانیکی علت وقوع این حادثه بوده است. بیل مکانیکی در وهله نخست به لکوموتیو و سپس به واگنهای بعدی برخورد میکند. در این سانحه شیشههای جلو لکوموتیو طی برخورد با بیل شکسته شده و لکوموتیوران اقدام به کشیدن ترمز میکند که باعث وقوع این حادثه شده است.»
قاسمی در بررسی اولیه اعلام کرده :« آنچه به طور کلی باعث این حادثه شده خطای انسانی است که بیشتر متوجه لکوموتیوران بوده است.» این موضوع در حالی است که رئیس سازمان مدیریت بحران کشور، با بیان اینکه دلیل قطعی حادثه قطار مشهد-یزد مشخص نشده است، گفته بود تا زمانی که جلسه کمیسیون سوانح ریلی برگزار شود هر آن چه به عنوان دلیل وقوع حادثه اعلام میشود، گمانهزنی است.
روایت عینی مسافران قطار
در بررسیهای اولیه گروهی از مصدومان که مسافر دو سالن ابتدایی قطار بودند درباره این سانحه اینگونه گفتند که تصادف به دلیل نزدیکی بیش از اندازه بیلمکانیکی به ریل قطار و نهایتاً برخورد این وسیله با قطار باعث خروج واگنها از ریل شد و این حادثه تلخ رقم خورد. تسنیم درباره روایت مسافران نوشته است، به گفته مسافران سالن اول با توجه به اینکه بسیار نزدیک به محل برخورد بیل مکانیکی با قطار بودند، بیل مکانیکی، راننده داشته اما به دلیل اینکه بسیار نزدیک به ریل قرار گرفته بوده به رغم تمام تلاش لکوموتیوران و بوق ممتد هشدار، راننده بیل مکانیکی دیر متوجه خطر شده و در نهایت اگرچه خود لکوموتیو و سالن یک از کنار بیل مکانیکی عبور کرد اما سالن شماره دو با کناره بیل مکانیکی برخورد کرده و سانحه اتفاق افتاد.
این گروه از مسافران تاکید کردند که به دلیل شدت برخورد سالن دو با بیل مکانیکی و خروج از ریل این سالن، تعداد زیادی از متوفیان مربوط به همین سالن بودند و مجروحان زیادی در سه سالن بعدی یعنی ۳، ۴، ۵ ثبت و به دلیل خروج سالن ۶ از قطار کمترین میزان مصدومان مربوط به این سالن است. علیمحمد کریمی یکی از مصدومان حادثه که متاسفانه یکی از بستگان خود را نیز در این سانحه از دست داده است نیز درباره این ماجرای تلخ میگوید:« قطار برای نماز صبح در محل ایستگاه توقف داشت و بعد از نماز هنوز زمان زیادی از حرکت نگذشته بود که این اتفاق افتاد.
هنوز هوا روشن نشده بود و تقریباً حدود ساعت ۵:۳۰ دقیقه بود که با شدت ضربه همه چیز به هم ریخت و برای مدتی چیزی متوجه نشدیم اما بعد از حدود نیم ساعت که متوجه شدم اولین کاری که انجام دادم با پدرم در شهر یزد تماس گرفتم. همچنین نیروهای امدادی حدود یک تا دو ساعت بعد رسیدند اما به دلیل اینکه تعداد نیروها زیاد نبود و وسعت حادثه بزرگ بود تقریباً امداد رسانی خاصی نشد تا اینکه رفته رفته تعداد نیروهای امدادی بیشتر شد و در نهایت من و برخی از مصدومان حادثه ساعت ۹:۳۰ یعنی چهارساعت بعد از سانحه به بیمارستان طبس رسیدیم.»
دستور بازداشت ۶ نفر دخیل در حادثه
رئیس کل دادگستری خراسان جنوبی دستور بازداشت شش نفر که در حادثه قطار مشهد- یزد دخیل هستند را صادر کرده است. اگرچه مشخص نیست این شش نفر چه کسانی هستند و اصلا لکوموتیوران زنده است یا کشته شده؟!
بیل مکانیکی کنار خط یا روی خط ریل
ماجرای بیل مکانیکی که متعلق به کارگاه بهسازی خط آهن بوده است نامشخص مانده و چند سوال وجود دارد. میرحسن موسوی، معاون مسافری شرکت راه آهن در خصوص چگونگی رخ دادن این فاجعه اظهار کرد: «علت اولیه سانحه قطار یزد، برخورد لکوموتیو و واگن اول با بیل مکانیکی متعلق به کارگاه بهسازی خط آهن بوده که فاصله مناسبی با ریل نداشته است.»
اما تصاویر منتشر شده از محل وقوع این حادثه حاکی از این است که ظاهراً بیل مکانیکی روی ریل قطار قرار گرفته و اساساً معلوم نیست که آیا راننده هم داخل بیل مکانیکی بوده و یا اینکه راننده، این ماشین سنگین را روی ریل قطار پارک کرده بود؟ از سوی دیگر مسئول کنترل خط آیا متوجه وجود شیای در مسیر شده است یا خیر که این موضوع باز هم نامشخص است.
سابقه تصادف قطار به آذر ماه سال ۱۳۹۵ و برخورد دو قطار مسافربری در حوالی «ایستگاه هفت خوان» در محور سمنان-دامغان بازمیگردد که در این حادثه ۴۷ نفر کشته و ۱۰۳ نفر نیز مصدوم شدند. این حادثه یکی از مرگبارترین حوادث ریلی در ایران پس از حادثه قطار نیشابور به شمار میرود و حالا یک تصادف دیگر قطار با تعداد ۲۱ کشته(فعلا) رخ داده است.
