روزنامه هفت صبح، سارا غضنفری | این داستان کسانی نیست که یک سال یا دو سال در حبس ماندهاند، این داستان آدمهایی است که بیشتر عمرشان را به دلیل قتل در زندان سپری کردهاند و در نهایت توانستهاند با رضایت اولیایدم، از قصاص نجات پیدا کنند. آدمهایی که سالها رنگ آزادی را به دلیل جرمی که انجام دادند، ندیدهاند.
عدهای از آنها بعد از حبسهای طولانی قصاص شدهاند، عدهای دیگر خلاص شدهاند و شاید حالا به دلیل گذران عمر در حبس دیگر پشت دستشان را داغ کنند تا به زندان بازنگردند و اینبار حواسشان به تکتک اعمال و رفتارشان باشد. این ماجرای حبسکشیدههایی است که بعد از سالیان سال رنگ آفتاب را بدون حصار میبینند و حکایت آنها که میبخشند. پنج پرونده نجات از حبس بعد از هزار سال! که میگویند یک شب زندان انگار برابر هزار سال میگذرد.
یک: قاتلی که ۱۸سال زندانی بود پس از بخشش، سکته کرد
مردی که ۱۸سال قبل مرتکب قتل شده بود، وقتی شنید اولیایدم او را بخشیدهاند از خوشحالی سکته کرد و ساعتی بعد از انتقال به بیمارستان جانش را از دست داد. این مرد ۵۵ساله بهنام اکبر، اواخر سال ۸۲ به اتهام قتل عمدی در بندرعباس دستگیر شد. او و ۳نفر دیگر متهم بودند در جریان جنایتی هولناک مردی را به قتل رساندهاند. پس از محاکمه این ۴متهم در دادگاه، اکبر و یکی دیگر از همدستانش بهنام داوود به اتهام مباشرت در قتل عمدی به قصاص محکوم شدند.
آنها مدعی بودند در دفاع از ناموس مرتکب قتل شدهاند، اما دفاعیاتشان دلیل بیگناهی آنها نشد و ۲متهم دیگر نیز به تحمل حبس محکوم شدند. چون یک نفر به قتل رسیده و قرار بود ۲نفر قصاص شوند، اولیایدم برای قصاص هر دو متهم باید تفاضل دیه یک مرد را پرداخت میکردند. در این شرایط بود که آنها تصمیم گرفتند ابتدا داوود پای چوبه دار برود. در حالیکه حکم قصاص در دیوان عالی کشور نیز مهر تأیید خورده و مراحل استیذان را نیز طی کرده بود، چندی قبل داوود پای چوبه دار رفت و قصاص شد. اجرای حکم قصاص داوود، کابوسهای شبانه اکبر را دوچندان کرد.
او همه این سالها را با ترس از اجرای حکم گذراند تا اینکه با گذشت ۱۸سال از وقوع قتل، مسئولان شورای حل اختلاف زندان تصمیم گرفتند برای جلب رضایت اولیایدم پا پیش بگذارند. اکبر که در ۳۷سالگی مرتکب قتل شده بود حالا مردی شکسته و ۵۵ساله بود. فشار روحی این سالها باعث شده بود این مرد به انواع بیماریها مبتلا شود. اولیایدم که ساکن اصفهان بودند بالاخره بعد از ۱۸ سال رضایت دادند اما همین که ماموران زندان به او این خبر را دادند که قرار است بهزودی آزاد شود، چون مشکل قلبی داشت سکته کرد و جان سپرد و طعم آزادی را نچشید!
دو: بخشش قاتل همسر و فرزند بعد از ۱۲ سال
مرد خشمگین که ۱۲سال قبل همسر و کودک دوسالهاش را به قتل رسانده و به قصاص محکوم شده بود، با تلاش تیم صلح و سازش دادسرای جنایی تهران بخشیده شد و از مجازات مرگ رهایی یافت. ماجرای این پرونده به سیزدهم اردیبهشت سال۸۷ برمیگردد. آن روز وقتی گزارش قتل مادر و فرزندی به پلیس اعلام شد، تیم جنایی در محل حادثه حضور یافت. مقتولان زنی ۲۵ساله بهنام الهام و کودک ۲سالهاش بهنام عرشیا بودند که جسدشان در طبقه دوم ساختمانی مسکونی حوالی میدان رازی کشف شده بود. بررسیها حکایت از این داشت که مقتولان بر اثر خفگی جانشان را از دست دادهاند.
از سوی دیگر، فراریشدن مرد خانواده فرضیه جنایت از سوی وی را قوت میبخشید، حتی همسایهها هم مهر تأیید بر این فرضیه زدند و گفتند که زن جوان پیش از مرگ با شوهرش درگیر شده بود و آنها صدای درگیریشان را شنیده بودند. مرد ۳۰ ساله شب عید سال ۸۷ با همسرش درگیر شده و بعد هم در یک درگیری در اردیبهشت او را خفه کرده و پسرش را هم میکشد و بعد از ایران فرار میکند. اما بعد از چندی بازگشته و دستگیر میشود و به قصاص و ۱۰سال زندان برای قتل پسرش محکوم میشود. در نهایت بعد از گذشت ۱۲ سال با اینکه یک بار این مرد پای چوبه دار رفت، بالاخره اولیایدم او را بهخاطر رضای خدا بخشیدند.
سه: بخشش قاتل همسر بعد از ۱۶ سال
مردی که ۱۶سال قبل در جنایتی هولناک همسرش را به قتل رسانده بود، از سوی اولیایدم بخشیده شد و قرار است بهزودی از زندان آزاد شود. این جنایت سال ۸۳ در شهرستان ازنا در استان لرستان اتفاق افتاد. متهم که از مدتی قبل به موادمخدر صنعتی اعتیاد پیدا کرده بود، مدام دچار توهم و با اعضای خانوادهاش درگیر میشد. او روز حادثه به همسرش بدگمان شده بود و همین بدبینی باعث شد او با همسرش درگیر شود و او را به قتل برساند.
متهم مدعی بود تحتتأثیر موادمخدر همسرش را به قتل رسانده است و قصد قبلی برای ارتکاب جنایت نداشته. با وجود این پرونده اتهامی او با صدور کیفرخواست به دادگاه کیفری یک استان لرستان فرستاده شد. در جلسه دادگاه اولیایدم شامل پدر و مادر مقتول و فرزندانش برای قاتل درخواست صدور حکم قصاص کردند. فرزندان مقتول میگفتند پدرشان با بیرحمی مادرشان را به قتل رسانده و به همین دلیل باید مجازات شود. در این شرایط بود که قضات دادگاه حکم به قصاص متهم با پرداخت تفاضل دیه از سوی اولیایدم دادند و این رای در دیوان عالی کشور تأیید شد.
با وجود تأیید حکم، اما اولیای دم عجلهای برای اجرای آن نداشتند و به همین دلیل رسیدگی به پرونده ۱۶سال طول کشید. در این مدت اعضای شورای حل اختلاف ازنا تلاش زیادی برای ایجاد صلح و سازش در این پرونده انجام دادند تا اینکه سرانجام اولیای دم اعلام کردند حاضر هستند قاتل را بدون هیچ قید و شرطی ببخشند. آنها با حضور در دادگستری رضایتنامه را امضا کردند و به این ترتیب قاتل پس از ۱۶سال از قصاص نجات یافت.
چهار: بخشش زن قاتل، ۲۸سال پس از قتل شوهرش
زنی که ۲۸سال قبل با همدستی جوانی شوهرش را به قتل رسانده و به قصاص محکوم شده بود از سوی فرزندانش که اولیایدم هستند، بخشیده شد. این جنایت خانوادگی سال۷۱ در رشت اتفاق افتاد. زن ۲۵ ساله که مادر سه فرزند بود بهدلیل اینکه با شوهر ۳۴سالهاش دچار اختلاف شده بود نقشه قتل او را کشید. زن برای این کار از پسری ۲۳ساله کمک گرفت و آنها با هم همدست شدند و در جنایتی هولناک پدر خانواده را به قتل رساندند.
هرچند آنها تلاش کرده بودند که ردی از خود بهجا نگذارند اما کارآگاهان پلیس خیلی زود این جنایت را رازگشایی کرده و آنها را دستگیر کردند. زن جوان و همدستش که دستشان رو شده بود، به جنایتی که مرتکب شده بودند اعتراف کردند. در دادگاه فرزندان مقتول و زن جوان که اولیایدم بودند، خواستار قصاص مادرشان و همدست او شدند. در این شرایط بود که قضات دادگاه از آنجا که همه شواهد و مدارک علیه متهمان بود و نشان میداد آنها با همدستی یکدیگر مرتکب قتل شدهاند، دو متهم را به اتهام مباشرت در قتل عمدی مجرم تشخیص داده و به قصاص محکوم کردند.
با وجود صدور این رای و تأیید آن در دیوان عالی کشور، اولیایدم عجلهای برای اجرای حکم نداشتند. به همین دلیل محکومان سالها در زندان بلاتکلیف ماندند. سالها میگذشت و آنها نمیدانستند که حکم قصاص چه زمانی اجرا میشود و چه سرنوشتی در انتظارشان است. زن قاتل زمان دستگیری ۲۵ساله بود اما ۲۸سال از آن زمان گذشته و حالا ۵۳ساله شده است. در این میان چندین مرتبه بزرگان منطقه تلاش کردند با پادرمیانی باعث بخشش دو متهم شوند اما فایدهای نداشت تا اینکه پس از گذشت ۲۸سال از وقوع جنایت تلاشهای اعضای شورای حل اختلاف استان گیلان برای جلب رضایت ۳فرزند مقتول به نتیجه رسید و آنها حاضر شدند مادرشان و همدست او را ببخشند تا این حادثه تلخ با بخشش قاتلان پایان شیرینی داشته باشد.
پنج: پایان ۱۸سال کابوس چوبه دار و قتل همسر
مردی که ۱۸سال قبل در درگیری جان همسرش را گرفت و در این سالها ۲ مرتبه پای چوبه دار رفت اما هر بار موفق شد در آخرین لحظهها از خانواده همسرش مهلت بگیرد و به زندان برگردد. ماجرای این پرونده به ۲۹آذر سال۸۲ برمیگردد. آن شب مرد جوان در درگیری جان همسرش را گرفت و پس از دستگیری درباره جزئیات حادثه گفت: شب حادثه به همراه پسرم به پارک رفتیم. او در حال بازی بود که من تصمیم گرفتم برای خانه خرید کنم.
پس از خرید، وسایلها را به خانه بردم تا بعد بهدنبال پسرم بروم. اما بر سر اختلافاتی که با همسرم داشتیم با یکدیگر درگیر شدیم. خیلی عصبانی بودم و نتوانستم خشم خود را کنترل کنم. ناگهان چاقویی از آشپزخانه برداشتم و بیآنکه قصد قبلی داشته باشم جان همسرم را گرفتم. عامل این جنایت به قصاص محکوم شد و سالها در زندان بود تا اینکه اولیای دم حاضر شدند از قصاص قاتل گذشت کنند. شرط بخشش آنها دریافت دیه بود که با تلاش خیرین مبلغ دیه فراهم شد و کابوسهای ۱۸ساله قاتل محکوم به قصاص پایان یافت.
