روزنامه هفت صبح | فکر کنید ساعت هفت صبح در سوز سرما، کز کردهاید روی صندلی مترو و سعی میکنید از فرصت باقیماندهتان برای چرت زدن قبل از شروع یک روز سخت استفاده کنید که ناگهان همهچیز تیرهوتار میشود. اگر جزو مسافران خوششانس باشید، صرفا شوکه میشوید، استرس میگیرید و برای رسیدن به مقصد هم کلی معطل خواهید شد اما اگر بدشانس باشید مثل ۲۲ نفر حادثه دیروز صبح آسیب هم میبینید و شاید این ماجرا به یکی از بدترین اتفاقات زندگیتان تبدیل شود. این اتفاق برای مسافران متروی خط صادقیه-گلشهر (کرج) افتاد.
علی صنعتی رئیس روابط عمومی حملونقل ریلی شهرداری کرج جزو اولین مسئولانی بود که در مورد این حادثه توضیح داد و گفت: «ساعت ۷:۱۰ صبح براثر برخورد ۲ رام قطار در ایستگاه چیتگر خط پنج متروی تهران و حومه، حدود ۲۰ نفر از مسافران مصدوم شدند.» او اضافه کرد که اقدامات لازم برای جابهجایی مسافران این قطارها با استفاده از اتوبوس و تاکسیهای تهران و کرج انجام شده.
کمی بعد مجتبی خالدی، سخنگوی اورژانس کشور در مورد حادثهدیدهها جزئیات بیشتری ارائه داد و گفت: «تاکنون نزدیک به ۲۲ نفر در این حادثه جراحات سطحی برداشتهاند اما نیاز به بررسی پزشکی بیشتر در بیمارستان دارند. ۱۱ نفر به مراکز درمانی اعزام شدهاند که حال یک نفر از آنها وخیم گزارش شده است. طبق گفته سخنگوی اورژانس کشور، تمام مسافران از قطار تخلیه شدند و جای نگرانی برای شهروندان نیست.»
چطور ممکن است؟
برای کسانیکه چندان در جریان سازوکار فعالیت قطارها نیستند و از پیشرفتهای علم و تکنولوژی در این زمینه خبر ندارند، شاید این ماجرا خیلی هم عجیب نباشد اما برای کسانی که اندک اطلاعاتی در این مورد دارند، اتفاقی که افتاده بهاندازه یک اتفاق غیرممکن عجیب است؛ البته اگر همهچیز سر جای خودش بوده باشد و سیستمهای هوشمندی که برای ایمنی رفتوآمد قطارها «باید» استفاده شوند، در خطوط وجود داشته باشند.
برای همین هم از ساعتهای اولیه بروز حادثه خیلی از مسئولان مرتبط با آن با این سوال مواجه شدند که چه اتفاقی افتاده و همگی هم جواب دادند که موضوع در دست بررسی است تا اینکه مهدی شایستهاصل، مدیرعامل شرکت بهرهبرداری مترو تهران کمی درباره این حادثه توضیح داد و گفت: «بررسی اولیه ما حاکی از آن است که سیستم ATP (سیستم کنترل اتوماتیک قطار) قطع شده است. اما در حال حاضر با اتاق فرمانمان در حال بررسی موضوع هستیم تا ببینیم سیستم ATP به چه علت قطع شده است.
بحث فنی و تخصصی است و تا زمانیکه موضوع مشخص نشود، نمیتوان علت دقیق را اطلاعرسانی کرد. ATP سیستمی است که بهصورت خودکار زمانیکه دو قطار از کنار یکدیگر عبور میکنند، سیستم را قفل میکند و حتی اگر راهبر هم بخواهد جلو بیاید، این امکان را به او نمیدهد. سیستم ATP (سیستم کنترل اتوماتیک قطار) دچار مشکل شده است، اما فعلا نمیتوان گفت که اختلالی در کار بوده است؛ بنابراین ما باید علت این مشکل را بیابیم.»
با این حال جعفر تشکریهاشمی، رئیس کمیسیون عمران و حملونقل شورایشهر تهران درباره این حادثه گفت: «موضوع باید به شکل دقیق بررسی شود و نمیتوان به فوریت در مورد آن قضاوت کرد. اما بههرحال اتفاق غیرقابل قبولی است. مترو سیستم بسیار امنی است و اصولا ما نباید چنین حوادثی را شاهد باشیم. در تماس با همکارانمان در مترو تهران خواستیم با تیم کارشناسی مسئله را بررسی کنند و بعد از بررسی دقیق علت دقیق حادثه را اطلاعرسانی خواهیم کرد.
در کمیسیون عمران مقرر شد که تیمی برای پیگیری موضوع در کنار دوستانمان در شهرداری و متروی تهران حضور پیدا کنند. اما اطمینان میدهیم که از حقوق مردم صیانت خواهیم کرد و این سری اتفاقات نباید در متروی تهران تکرار شود. علت حادثه چه ناشی از عامل انسانی، چه ناشی از مسائل فنی باشد، حتما به شکل دقیق بررسی خواهد شد و به اطلاع مردم میرسد.»
علیرضا نادعلی، سخنگوی شورایشهر تهران که ابتدا دلیل حادثه را خطای انسانی اعلام کرده بود، بعد از توضیحات مدیرعامل مترو گفت: «به ما اعضای شورای شهر بهعنوان نمایندگان مردم گزارشاتی میرسد که من این موضوع خطای انسانی را به نقل از یکی از گزارشات مدیریتی اعلام کردم. اما همه مسئولان شهرداری در صحنه هستند و اجازه دهیم کمیسیون سوانح نظر قطعی را اعلام کنند. شهرداری اگر در پیگیری این حادثه کوتاهی کند، قطعا شورایشهر وارد میشود اما مشاهده کردیم که آقای زاکانی در محل حادثه حاضر شده و بررسیهای لازم را انجام داده است.»
او بخشی از ماجرا را گردن مدیران قبلی و کوتاهیشان در نگهداشت و بهروزرسانی قطعات سامانه مترو انداخت و گفت: «متاسفانه در حوزه نگهداشت و بهروزرسانی قطعات مترو در ۴ سال اخیر اتفاق خاصی صورت نگرفته. باید بهروزرسانی سیستمهای کنترلی و نظارت بر مترو با دقت و سرعت انجام شود که به امید خدا در بودجه سال آینده این مسائل مهم نیز در نظر گرفته میشود.»
علیرضا زاکانی، شهردار تهران هم در حاشیه حضورش در محل حادثه برخورد دو قطار با یکدیگر در پرسش به سوالی مبنی بر اینکه شهرداری چقدر در درمان مصدومان این حادثه متعهد است، گفت: «همه این افراد بیمه هستند و هیچ محدودیتی برای درمانشان وجود ندارد، البته خدا را شاکر هستیم که این حادثه تلفات جانی نداشت.»
روزانه حدود ۲۰۰ هزار مسافر با قطار شهری بین تهران و کرج جابهجا میشوند و با وجود وعدههایی که درباره بازگشایی این خط تا ظهر و نهایتا غروب شنیده میشد تا ساعتهای انتهایی دیروز خبری از شروع بهکار دوباره خط صادقیه-گلشهر نشد. قطار شهری تهران- کرج دارای چهار ایستگاه فعال در حوزه جغرافیایی استان البرز است.
خدا پنجمی را بهخیر کند
حادثه دیروز صبح مترو چهارمین حادثهای بود که در همین مدت کوتاهی که از شهرداری علیرضا زاکانی در تهران میگذرد، اتفاق افتاده است. اولی اواسط آبان بود و حرف و حدیثهایی بود که بعد از اعلام اختلال در مدارهای کامپیوتری متروی تهران شنیده شد. در واقع پس از انتشار ویدئوهایی درباره اختلال در خطوط متروی تهران، علی عبداللهپور، مدیرعامل مترو گفت که بخشی از مدارهای کامپیوتری دچار مشکل شده و برای جلوگیری از وقوع حادثه سرعت تردد قطارها کاسته شد، به همین دلیل ازدحام در ایستگاهها رخ داده است.
همزمان بعضی زمزمهها درباره احتمال حمله سایبری به این مدارها شنیده میشد اما این موضوع تایید نشد. دومین اتفاق درست دو هفته بعد افتاد؛ وقتی که ویدئویی منتشر شد از زنی که با عصبانیت با چکش تعبیه شده در واگن برای مواقع اضطراری، شیشه قطار را میشکند و با تشویق بقیه مسافران مواجه میشود. در توضیح این ماجرا آمده بود که گویا قطار مدت زیادی توقف کرده و سیستم تهویه هم قطع شده است اما مدیرعامل مترو عامل وقت متروی تهران که روزهای آخر مسئولیتش را میگذراند، اعلام کرد که قطار کلا هشت دقیقه توقف داشته است.
او در حرفهایش به نقصهای فنی قطارهای متروی تهران اشاره کرد و گفت که سالهای سال از اورهال قطارهای تهران گذشته است و نه قطعهای برای آنها خریداری شده و نه اورهالی روی آنها انجام شده، بنابراین بروز مشکل طبیعی است و رفع مشکلی که در آن روز خاص به وجود آمده بوده حداقل ۱۷دقیقه زمان میبرده است. سومین اتفاق دو روز بعد از معرفی مدیر عامل جدید متروی تهران افتاد. خبر رسید که یکی از کارگران تعمیرکار خط ۴ متروی تهران با قطار برخورد کرده و جان داده است.
گویا این کارگر بختبرگشته که تعمیرکار بوده در زمان خرابی سوزن ریل راهآهن در خط ۴، مشغول تعمیر سوزن ورودی ایستگاه مترو ارم سبز تهران بوده که قطار با او برخورد کرده و او را در دم به کام مرگ کشانده. رستمی، قائممقام عملیات شرکت متروی تهران در توضیح علت این حادثه گفت که هنگام فعالیت تیم تعمیرات، همکارمان که از پیمانکاران شرکت بود، از تیم تعمیراتی و محل امن جدا شد و متأسفانه در مسیر تردد قطار قرار گرفت که قطار خروجی از ایستگاه با وی برخورد میکند و به دلیل شدت جراحات وارده، فوت کرد.
