روزنامه هفت صبح، مرتضی کلیلی | با قاب تاریخ به ایران قدیم سفر و یادی از گذشته میکنیم. در تهیه این مجموعه، از تصاویر کمتر دیده شدهای استفاده شده که تماشای آنها خالی از لطف نیست. عکسهایی از مشاهیر تاریخ معاصر ایران، شهرهای ایران، عکسهای فوتبالی، نوستالژیک و… برای دیدن تصاویر و شرح آن ادامه مطلب را بخوانید.
قاب مشاهیر
ترس ساواک از گسترش عکس امام خمینی در میادین و معابر؛ الصاق عکسهای امام خمینی در مساجد، مغازهها، خانهها و… در سال ۱۳۴۲ در سراسر کشور به شدت در حال افزایش بود. این موضوع از یک طرف عشق و ارادت مردم را به امام خمینی به عنوان عالمی دینی نشان میداد و از سوی دیگری انعکاسی بود از حمایت مردم از مواضع سیاسی امام در مخالفتش با رژیم پهلوی. براساس سندی، در شهرستان کرج در اکثر مغازهها عکس آیتالله خمینی به چشم میخورد. در ادامه همین سند، علت این اقبال عمومی اینگونه مطرح شده است که نمیتواند دربرگیرنده همه حقیقت باشد.
«اشتهار و سرشناسی که برای آیتالله خمینی به وجود آمده، در اثر مخالفتهای وی با لوایح ششگانه است» باید متذکر شد که مواضع سیاسی امام خمینی به پیش از دهه ۴۰ باز میگردد و بسیاری با آرای ایشان از طریق کتابهای «ولایت فقیه» و «تحریر الوسیله» آشنایی داشتند، از دلایل دیگر شهرت و محبوبیت امام باید به تبحر ایشان در مباحث فقهی و کلامی و همچنین تدین و تخلق اسلامی ایشان اشاره کرد. لذا محبوبیت و اشتهار امام را صرفاً ناشی از مواضع سیاسی ایشان در قبال اصلاحات ارضی دانستن چندان با واقعیت منطبق نخواهد بود.(کافه تاریخ)
قاب تاریخ ۱
فرش دستباف در حکم حلقه ازدواج؛ صنعت فرش در ایران، صنعتی قدیمی و مهم است که بیشتر توسط دختران و با اهداف متفاوتی بافته میشد. فرش در ایران و به خصوص در دوره قاجار، بخش مهم و اصلی جهیزیه دختران محسوب میشد و تقریباً بسیاری از آنان در موقع ازدواج، فرشی نفیس با خود به همراه میبردند: «در ایران سه نوع فرش هست که عبارتند از قالی و گلیم و نمد. قالیهای بزرگ که برای فرش کردن کاخهای سلطنتی بافته میشوند، بسیار ممتاز و در نوع خود بینظیر میباشند. دوشیزگان نیز در ایام نامزدی قالیچههای بسیار نفیسی میبافند و آنها را بهعنوان جهیزیه با خود بهخانه شوهر میبرند.
این قالیچه بهمنزله حلقه طلایی است که اروپاییان در موقع ازدواج باهم مبادله میکنند و باید همیشه با خود داشته باشند. زن ایرانی هم مادامی که زنده است، نمیتواند چنین فرشی را که بهخانه شوهر آورده از خود دور نماید. این فرش نامزدی هنرمندی و قابلیت دست عروس را میرساند، دقت در کار و حوصله و وفاداری بهشوهر و درجه سازش روحی عروس را از بافتن چنین فرشی استنباط مینمایند و هر چقدر این قالیچه نفیس و خوشبافت باشد، داماد و کسان او نسبت عروس خوشبینتر میشوند زیرا او نهایت دقت را در زیبایی نقشه و استحکام و تکمیل صنعت خود بهکار برده است. چنین قالیچهای باید در موقع عروسی زینت خانه باشد.»
قاب تاریخ ۲
آیا با کشف حجاب کیفیت زندگی زنان بالا رفت؟ در حوزه کشف حجاب که یک مسئله فرهنگی-تاریخی است و به زور رضاخان سعی کرد که به قول خود مدرنیتهای که تنها ظاهری بود را خصوصا در حوزه جنسیتی به جامعه تزریق کند، کارشناسان تاریخی و مورخان نظرات جالب توجهی دارند. در همین رابطه حسین ابوترابیان کارشناس و مترجم کتب تاریخی با نگاهی به روزنامهها درباره مسئله کشف حجاب رضاخانی میگوید:
«احتمالا مسئله کشف حجاب و بازگشت زنان به ویژه زنان طبقه پایین جامعه به چادر و دیگر تقیدات مذهبی را در نظر گرفتهاند و به دیگر ابعاد این امر توجهی ننمودهاند. برای درک این مطلب که آیا تغییر و تحولات مثبتی در وضعیت زنان در این دوره صورت گرفته یا نه، کافی است نگاهی به نشریات این دوره بیفکنیم. در یکی از مقالات «روزنامه ایران ما»، تحت عنوان «تقسیم عادلانه ثروت» در این زمینه چنین آمده است: «به ندرت در روزنامهای به موضوعهایی مانند تحول زندگی زنان و تأثیر آن به اینکه همگی تصدیق میکنند چنین تحولی واقعا انجام گرفته است، بر میخوریم. »
منبع: حسین ابوترابیان، مطبوعات ایران از شهریور ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۶
شرح عکس: اعتراض به اجباری شدن حجاب در ادارات دولتی در مقابل ساختمان نخستوزیری در خیابان پاستور- تابستان ۱۳۵۹٫ عکس رضا دقتی.
قاب تاریخ ۳
ملاقات کودتاچیها؛ دیدار شاه با افسران موثر در کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ به همراه همسرانشان.
قاب نوستالژی ۱
دوچرخهسواری در اصفهان - سال ۱۳۵۵٫ عکس از ژنیل ویدل
قاب تاریخ ۴
سنگینترین برف ایران مربوط به بهمن سال ۱۳۵۰ است. به روایتی در زمستان آن سال ایران منجمد شد. بیش از ۲۰۰ روستا برای همیشه در زیر برف ناپدید شدند و بیش از ۴۰۰۰ نفر جان خود را از دست دادند.
قاب تاریخ ۵
بهمن ۱۳۵۷ - روزهای منتهی به پیروزی انقلاب. (فرادید)
