روزنامه هفت صبح، احمدرضا نجفی | ناظر بازار صبح روز چهارشنبه قبل از شروع ساعت معاملات خبر از اجرای دستورالعمل رفع گره معاملاتی برای ۴۶نماد بازار سرمایه داد. نمادهایی که در روزهای گذشته شرایط سختی را پشتسر گذاشته بودند و بهقدری صف فروش آنها سنگین بود که عملا معاملهای در آنها انجام نمیشد. زمانیکه چنین اتفاقی برای یک نماد میافتد، دستورالعمل رفع گره معاملاتی به کمک سهامداران میآید.
براساس این دستورالعمل دامنه نوسان قیمت سهام به دو برابر افزایش پیدا میکند تا زودتر از همیشه قیمت سهام به تعادل برسد و شاهد جمعآوری صفهای فروش باشیم. با توجه به اینکه روزانه حدود ۶۰۰نماد در بازار سرمایه مورد معامله قرار میگیرند، میتوان گفت روز چهارشنبه حدود هشت درصد کل بازار دامنه نوسان دو برابری داشت. این مورد در گذشته بیسابقه به نظر میرسد. احتمالا همین اتفاق باعث شد شاهد کاهش هشت هزار و ۸۰۰واحدی شاخص کل باشیم. چهبسا شاخص هموزن کاهش بیشتری را تجربه کرد.
چراکه نمادهای کوچک تاثیر بیشتری روی شاخص هموزن میگذارند. رفع گره معاملات شاید بهترین فرصت برای سهامداران نمادهای کوچک باشد تا از شر صفهای فروش مداوم راحت شوند و بتوانند سهام خود را بفروشند. هرچند ممکن است بعد از فروش سهام، قیمت نماد به تعادل برسد و شاهد افزایش نسبی آن باشیم.
*** چه نمادهایی مشمول گره معاملاتی میشوند؟
نمادهای دارای صف فروش یا خرید سنگین که معاملات چندانی در آنها انجام نمیشود، مشمول دستورالعمل گره معاملاتی هستند. در این دستورالعمل شرط اول این است که حداقل حجم سفارش صفهای خرید یا فروش در نمادهای با بیش از سه میلیارد سهام، برابر با حجم مبنا و در نمادهای دیگر دو برابر حجم مبنا باشد. شرط دوم هم اینکه حجم معامالات روزانه آن برای ۱۰روز کاری متوالی بهطور میانگین کمتر از پنج درصد حجم مبنا باشد.
همچنین در صورتیکه کلیه معاملات یک نماد در پنج روز کاری متوالی در سقف یا کف دامنه نوسان روزانه قیمت سهام باشد، میتواند مشمول گره معاملاتی شناخته شود. هرچند این موضوع به تشخیص شرکت بورس خواهد بود و براساس قانون مقررات شرکتهای مشمول گره معاملاتی در مورد سهام برخی از شرکتها به تشخیص مدیرعامل بورس تهران میتواند اعمال نشود.پیش از این اواخر فروردینماه قرار بود این دستورالعمل تغییر کند و نمادهایی که حجم معاملاتشان کمتر از دو برابر حجم مبنا باشد، مشمول گره معاملاتی شناخته شوند، اما سازمان بورس بعد از چند روز از توقف اجرای تغییرات دستورالعمل رفع گره معاملات خبر داد.
*** نحوه انجام معاملات در فرآیند رفع گره معاملات
فهرست نمادهای مشمول گره معاملاتی توسط شرکت بورس تهران و شرکت فرابورس ایران مشخص میشود و حداکثر تا پیش از شروع ساعت کاری معاملات از طریق سامانهها و سایت رسمی شرکت بورس اطلاعرسانی میشود. چهارشنبه ساعت هشت و ۱۳دقیقه صبح بود که ناظر بازار در پیامی این موضوع را اطلاعرسانی کرد. زمانیکه یک نماد مشمول دستورالعمل رفع گره معاملاتی میشود، دامنه نوسان آن به دو برابر افزایش پیدا میکند. به همین خاطر روز چهارشنبه شاهد دامنه نوسان ۱۰درصدی برای ۴۶نماد بازار سرمایه بودیم.
*** ریسک خرید و فروش سهام نمادهای کوچک
رفع گره معاملاتی بهترین فرصت برای سهامدارانی است که مدتهای زیادی در صفهای فروش اسیر شدهاند. چراکه احتمال موفقیت در فروش سهام در چنین روزهایی خیلی بیشتر است. در طرف مقابل همچنان شرکتهای کوچک ریسک خاص خودشان را دارند. چراکه ممکن است بعد از اجرای دستورالعمل رفع گره معاملاتی، قیمت سهام به تعادل برسد و از روز بعد شاهد روند صعودی آن باشیم.
علاوه بر شرکتها کوچک، دستورالعمل رفع گره معاملاتی میتواند روی دیگر شرکتها هم تاثیر بگذارد. چراکه وقتی ۴۶نماد بازار سرمایه با دامنه نوسان دو برابری معامله میشوند، توجه خیلی از سهامداران را به خود جلب میکنند و این موضوع میتواند روی آمار تقاضا برای خرید سهام شرکتهای بزرگ تاثیر منفی بگذارد. همانطور که روز چهارشنبه با اجرای دستورالعمل رفع گره معاملاتی، شاهد کاهش هشت هزار و ۸۰۰واحدی شاخص کل بودیم.
*** رفع گره معاملات چه تاثیری بر قیمت سهام میگذارد؟
بررسی تغییرات قیمت پایانی و قیمت آخرین معامله در ۴۶نمادی که روز چهارشنبه مشمول رفع گره معاملاتی شدند، نشان میدهد در اغلب نمادها شاهد تشکیل مجدد صف فروش در حداقل قیمت یعنی ۱۰درصد پایینتر از قیمت روز گذشته بودیم. در این بین دو نماد غگستا و فگستر متوقف بودند و معاملهای در آنها انجام نشد. برخلاف دیگر نمادها، فگستر بهخاطر صف خید پیاپی مشمول رفع گره معاملات شناخته شده بود.
تعداد زیادی از ۴۶نماد، همچنان حجم معاملات پایینی داشتند و قیمت پایانی سهام آنها به اندازه میانگین قیمت معاملات تغییر نکرد. در طرف مقابل چند نماد شاهد افزایش چشمگیر حجم معاملات بودند که ازجمله آنها میتوان به اپرداز، رنیک، اعتلا، کپرور، زبینا، زدشت، زشریف، کلر، کیمیا، بالاس، دبالک، سمگا، تبریک، هایوب، قنیشا و قصفها اشاره کرد. در بین این نمادها، چند مورد به تعادل رسیدند و شاهد جمعآوری صف فروش آنها دستکم برای چند ساعت بودیم.
رنیک، کپرور، زبینا، زشریف و کیمیا شرایط اینچنینی داشتند و دستورالعمل رفع گره معاملاتی به کمک آنها آمد. بهطور کلی میتوان گفت اجرای این دستورالعمل میتواند باعث افزایش نقدشوندگی سهام شود. چراکه سهامداران بزرگ از ترس ریزش ۱۰درصدی قیمت سهامشان مجبور به حمایت از سهم میشوند و با افزایش آمار معاملات تعداد زیادی از سهامداران میتوانند بعد از مدتها سهام خود را به پول نقد تبدیل کنند. طبیعتا این مورد باعث کاهش قابل توجه قیمت سهام خواهد شد، اما روند رسیدن به تعادل را سریعتر خواهد کرد.
توضیحات
*
توضیحات
*
