روزنامه هفت صبح، احمدرضا نجفی | کاهش حجم مبنا شورشی در نمادهای کوچک و متوسط به راه انداخته است. نمادهایی که بیش از ۹ماه است ارزش معاملاتشان در جریان ریزش بازار سرمایه به حداقل رسیده. در خیلی از این نمادها تعداد معاملات به اندازه انگشتان دست است و همین موضوع باعث شده بود شاهد بازاری بیرونق در سمت راست نقشه باشیم.
درست همانجایی که شرکتهای کوچک حضور دارند. هفته گذشته همزمان با بازگشت دامنه نوسان متقارن، حجم مبنا کاهش پیدا کرد. اتفاقی که باعث شد بعد از مدتها شاهد بالا رفتن آمار معاملات در نمادهای کوچک باشیم. این مورد برای بعضی نمادها که شاهد جمعآوری صفهای فروش بودند خوشایند بود و چندان به مذاق برخی دیگر خوش نیامد چراکه کاهش حجم مبنا باعث شد با وجود معاملات کم، قیمت پایانی سهام درست به اندازه میانگین معاملات کاهش پیدا کند و سرعت ریزش قیمتها بیشتر شود.
در چنین شرایطی هرچند کاهش قیمت سهام میتواند برای سهامداران شرکتهای کوچک خبر بدی باشد، اما نکته مثبت ماجرا اینجاست که این نمادها زودتر به تعادل خواهند رسید و در صورت بازگشت به روند صعودی میتوانند آینده درخشانی بعد از ۹ماه بیرونقی داشته باشند. هرچند، همچنان خطرات بزرگی در کمین خریداران سهام شرکتهای کوچک نشستهاند.
*** نشانههای آزادی بعد از ۹ماه اسارت
خریداران سهام گذرشان به کوچه نمادهای کوچک افتاده. این موضوع را به وضوح میتوان در تغییرات شاخص هموزن مشاهده کرد. از ۱۱فروردینماه تاکنون شاخص هموزن در اکثر غریب به اتفاق روزهای کاری، روند نزولی داشته.در حالی که شاخص کل بورس در همین مدت پنج مرتبه در مسیر صعودی قرار گرفته است.
این مورد نشان میدهد شرکتهای کوچک که تعیینکنندگان اصلی روند شاخص هموزن هستند،پیش از این عملا هیچ همراهی با نمادهای شاخصساز نداشتند و حتی در روزهای صعودی شاخص، صف فروش نمادهای کوچک ادامه داشت. در روزهای اخیر شیب نزولی شاخص هموزن تقریبا سه برابر شود. این اتفاق نشان میدهد روند معاملات بورس در نمادهای کوچک سرعت گرفته است.
باید توجه داشته باشید که از ۲۰مرداد یعنی نقطه اوج بورس، شاخص کل ۴۴درصد کاهش داشته و شاخص هموزن تنها ۲۷درصد عقبنشینی کرده و نمادهای کوچک با سرعت بسیار پایینی در مسیر رسیدن به تعادل حرکت میکردند و برای همین صفهای فروش رفته رفته سنگینتر میشد. حالا و بعد از ۹ماه، انگار که نمادهای کوچک جان تازهای گرفتهاند و احتمالا بتوانند فرصتهای خوبی نصیب سرمایهگذاران کنند.
*** بهترین زمان خرید سهام کوچک، روز بازگشایی
با رونق گرفتن معاملات در نمادهای کوچک، میتوان بیش از هر زمان دیگری به آینده آنها امیدوار بود. فراموش نکنید که اگر نمادهای کوچک به روند صعودی بیافتند، میتوانند خیلی بیشتر از نمادهای شاخصساز بازدهی داشته باشند. کمااینکه این موضوع را در فاصله بهمن ۹۸ تا مرداد سال ۹۹ به چشم دیدهایم.
افزایش معاملات میتواند گره کار را باز کند. البته در این مسیر با سهامدارانی روبهرو هستیم که چند ماهی میشود سرمایهشان در صفهای فروش قفل شده و میخواهند از هر فرصتی برای خروج پولهایشان استفاده کنند. به همین خاطر معلوم نیست صفهای فروش تا کی ادامه داشته باشد اما احتمالا بتوان روی بازگشایی نماد بدون محدودیت دامنه نوسان به عنوان یک نقطه پایان بر صفهای فروش حساب باز کرد.
در هفته اخیر نمادهای زیادی شاهد بازگشایی بدون محدودیت دامنه بودند و از قضا با ریزش بیش از ۳۰درصدی قیمت روبهرو شدند. از جمله این نمادها میتوان به کاذر، چخزر، غپاذر و … اشاره کرد. احتمال بازگشت به روند صعودی در روزهای بعد از بازگشایی خیلی بیشتر از حالت عادی است چراکه سهامداران بزرگ و نوسانگیرها از فرصت مفتخری در روز بازگشایی نهایت استفاده را میکنند.
*** مراقب بلوکه شدن سرمایهتان باشید
ریسک سرمایهگذاری در سهام شرکتهای کوچک همیشه پابرجاست. حتی با وجود رشد آمار معاملات، همچنان ارزش معاملات آنها نسبت به نمادهای شاخصساز بسیار پایینتر است و این موضوع میتواند برای سرمایهگذاران خطرآفرین باشد.مگر اینکه دید بسیار بلندمدتی داشته و کاملا از تحلیلتان مطمئن باشید. بعید نیست دوباره دوران بیرونقی نمادهای کوچک از سر گرفته شود و برای مدتها نتوانید سهامتان را بفروشید.در بازاری که دامنه نوسان دارد،حد ضرر معنا پیدا نمیکند و حتی اگر برای خودتان حد ضرر در نظر بگیرید،نمیتوانید سهام خود را در صفهای فروش سنگین و بدون خریدار به پول نقد تبدیل کنید.
*** حجم مبنا برای سهامداران تازهکار
تابلو هر نمادی دو قیمت متفاوت دارد؛ یکی قیمت آخرین معامله و دیگری قیمت پایانی. قیمت آخرین معامله همانطور که از اسمش پیداست نشان میدهد آخرین مرتبهای که معاملهای بین خریداران و فروشندگان انجام شده، با چه قیمتی بوده. این قیمت همچنین قیمت لحظهای هم شناخته میشود و هر ثانیه ممکن است رقم متفاوتی داشته باشد.
قیمت پایان میانگین قیمت کل معاملات انجام شده در روز است. البته گاهی اوقات اینطور نخواهد بود. زمانی که حجم معاملات از حدی پایین باشد، قیمت پایانی نوسانات کمتری خواهد داشت. این مرز با حجم مبنا مشخص میشود. تعریفش به این شکل است که اگر حجم معاملات انجام شده بالاتر از حجم مبنا باشد، قیمت پایانی سهام به اندازه میانگین کل معاملات انجام شده خواهد بود.
اگر معاملات یک نماد آنقدری بیرونق باشد که حجم معاملات به حجم مبنا نرسد، به همان نسبت قیمت پایانی تغییر خواهد کرد. برای مثال اگر حجم مبنا برای یک نماد دو میلیارد تومان است و تنها یک میلیارد تومان سهام شرکت جابهجا شود، قیمت پایانی به اندازه نصف نوسانات میانگین قیمت معاملات، نوسان پیدا خواهد کرد.
سهامداران عمده شرکتهای کوچک از قانون حجم مبنا برای ثابت نگه داشتن قیمت سهام استفاده میکنند. طوری که اگر ارزش معاملات یک سهم ناچیز باشد، عملا قیمت پایانی تغییری نخواهد داشت، حتی اگر کل روز نماد در صف فروش باشد. پیش از این خیلی از نمادها وضعیت اینچنینی داشتند، اما کاهش حجم مبنا باعث شده دیگر این ترفند در بورس جواب ندهد؛
چراکه احتمال رسیدن حجم معاملات به حجم مبنای تعیین شده بیشتر است و در چنین حالتی قیمت پایانی سهام هم میتواند به اندازه پنج درصد کاهش پیدا کند. این اتفاق در کنار کاهش قیمت پایانی، میتواند نقدشوندگی سهام را بالا ببرد چراکه تا پیش از این سهامدار عمده برای پایین نگه داشتن ارزش معاملات دست به خرید سهام نمیزد،اما در حال حاضر او چارهای جز حمایت از نماد برای حفظ ارزش داراییهای خود ندارد.
