روزنامه هفت صبح، نگین باقری| طناز اسداللهی در سمت راست و شقایق صادقیان در سمت چپ، همان دو زن نوازندهای هستند که «اصفهان» بهخاطر حضور آنها، اجازه کنسرت علیرضا قربانی را صادر نکرد. نفر اول ویولن مینوازد و از سال 1398 همراه گروه ارکستر بوده و نفر دوم فلوتیستی است که همین امسال به تیم قربانی پیوسته. این تصویر هوشمندانهای بود که دیروز عکاس خبرگزاری ایسنا در شیراز از آنها ثبت کرد.
آنهم درست 24 ساعت بعد از اینکه نامهای از فرمانداری اصفهان جلوی اجرای این دو زن را گرفته بود و از علیرضا قربانی میخواست که بدون این دو نفر روی صحنه برود. بعد از این چه اتفاقي افتاد؟ قربانی از مردم اصفهان عذرخواهی كرد و تیم اجرایی او در کمتر از 24 ساعت یک سالن دیگر در 500 کیلومتری اصفهان را جایگزین آن کردند. در کمتر از دو ساعت همه 9 هزار و 500 بلیت برای 10 اجرا در شیراز فروخته شد و طناز و شقایق هم همراه با دیگر اعضای گروه عازم این شهر شدند.
برای مرور ماجرا باید اتفاقها را از یک ماه قبل آغاز کرد. آنموقع تیم اجرایی این خواننده با سالن بزرگ سیتیسنتر اصفهان قرارداد میبندد و فرایند گرفتن مجوز از اداره ارشاد استان را شروع میکند، با این حال تا یکی دو روز قبل از تاریخ مورد نظر جوابی از ارشاد نمیآید. دو روز پیش مشخص میشود که اصفهان بهخاطر حضور دو نوازنده زن به کل ارکستر مجوز نداده.
جالب اینکه هیچ مخالفتی از سوی وزیر ارشاد و اداره موسیقی آن با حضور زنان وجود نداشته اما ظاهرا مانع اصلی در خود همان استان اصفهان بوده. یادمان باشد که فرمانداری تابع وزارت کشور است و وزارت کشور مصرترین حامی ستادهای امر به معروف و نهی از منکر در سراسر کشور هستند.
اینطور که معاون امور هنری وزیر ارشاد گفته به نظر میرسد حتی شورای تامین استان هم مخالف این موضوع بوده. در اظهارات محمود سالاری دیگر چه نکاتی درباره لغو مجوز وجود داشت؛ «مجوز صادر شد و نامه توسط ارشاد به اماکن هم رفت و دوستان از اماکن هم مجوز گرفتند در این فاصله اتفاقی باعث شد که فرمانداری نامه بزند و بخواهد کنسرت لغو شود.»
عذرخواهی میکنیم اما همچنان مجوز نمیدهیم
دیروز به محض انتشار خبر، این معاون ارشاد از قربانی عذرخواهی کرد اما عذرخواهی او به این معنا نبود که حالا مجوز صادر شده و تیم این خواننده میتوانند به اجرای خود در اصفهان بپردازند. هنوز خبری از مجوز نیست و وزارت ارشاد گفته با مقامهای بالادست صحبت میکنند تا مشکل رفع شود.
البته اگر هم مجوز بدهند دیگر قربانی و تیم او فرصت ندارند. آنها فعلا در شیراز اجرا دارند، بعد از آن عازم تبریز و سپس راهی ساری میشوند. دو هفته دیگر هم حرکت به سمت کانادا و اجرای تور خارجی. با اینکه ناظر اصلی، وزارت ارشاد، در تور تابستانه قربانی هیچ وقت مشکلی با ارکستر، قطعات و خواننده اصلی نداشته، باز هم استانهای مختلف با سلایق متفاوتی در این زمینه برخورد میکنند و تابع وزارت ارشاد نیستند.
برای مثال گروه قربانی با همین اعضا و به همراه دو نوازنده زن، پانزدهم مهرماه همین امسال در یزد که به هرحال شهری سنتی و مذهبی است ، اجرا داشت و با مانعی روبهرو نشد. نوع خاص موسیقی علیرضا قربانی که موسیقی فاخر ملی محسوب می شود موجب شده تا طبقات مختلف اجتماعی به آن علاقهمند باشند حتی در جوامع مذهبی. اما در اصفهان این ویژگی گروه علیرضا قربانی زیاد کارساز نبود.
دگردیسی از سال 1393 تا 1402
این اولینبار نیست که علیرضا قربانی با ممنوعیت حضور زنان در گروه خود مواجه شده؛ اما او دیگر همان خواننده سال 1393 نیست که بهار آن سال بعد از حذف 6 زن از گروه به اجرایش ادامه و اعتراضش را فقط در قالب یک پست اینستاگرامی نشان داد. نهتنها علیرضا قربانی بلکه خوانندگان و گروههای دیگر موسیقی هم از سال 1396 به بعد حاضر به کنار گذاشتن نوازندههای زن خود نشدهاند. چراکه در همه این سالها اداره موسیقی وزارت ارشاد همه دولتها اعلام کردهاند که این محدودیتها در شهرستانها صرفا یک قانون نانوشته بوده و آنها مخالفتی با حضور زنان بهعنوان نوازنده روی صحنه ندارند.
بار دیگر، اصفهانی که مجوز نمیدهد
حدود 10 سال قبل در دولت حسن روحانی بود كه مجوز کنسرت قربانی در اصفهان بهخاطر حضور نوازنده زن لغو و البته بلافاصله بعد از انتشار خبر، مشکل حل شد. همچنین گروه همایون شجریان هم همان موقع به دلیل حضور نوازنده زن نتوانست از استان اصفهان مجوز اجرای زنده دریافت کند.
تابستان امسال تهمورث پورناظری هم با دردسرهای مشابهی در مورد همخوانی سحر محمدی در گروه خود روبهرو شد که کنسرت خود را لغو کرد. همزمان با او علی قمصری و سهراب پورناظری پروژه مشترک خود را امسال تابستان هم داشتند که اجراهای آنها دارای همخوان زن بود ولی برخلاف تهمورث آنها با مشکلی روبهرو نشدند. قمصری قبلا تجربه لغو مجوز به همین دلایل را داشته. یک بار سال 1398 مجوز کنسرت او در همین تهران در سالن ارسباران لغو شد و یک بار دیگر هم سال 1397 در اینستاگرام خبر داد که به دلیل همخوان زن ممنوعالفعالیت و مجوز همه اجراهایش لغو شده.
آن عکس نمادین از کنسرت عقیلی
پیش از این موارد زیادی پیش میآمد که زنان از رفتن روی صحنه منع میشدند اما بقیه گروه به فعالیت خود روی سن ادامه میدادند. برای مثال زنان نوازنده اردیبهشت 1395 هم از حضور در در تور کنسرت «ناگفته» ساخته حافظ ناظری که از شهر اصفهان شروع شد، منع شده بودند و تیم به اجرای خود ادامه داد.
ولی یکی از پرحاشیهترین ممنوعیتها سال 1396 اتفاق افتاد که سرنوشت نوازندگان زن را تا حدودی تغییر داد. آن شب دی ماه وقتی زنان از حضور در ارکستر ملی اصفهان به خوانندگی سالار عقیلی منع شدند، همه مردان گروه در سالن بهکار خود ادامه دادند. درست همین لحظه از صحنه نگاه زن ویولونیست از پشت پرده به همکاران خود تصویری ثبت شد. یک عکس پرسر و صدا و نمادین که بعد از آن گروههای ارکستر و خوانندگان وقتی با دستور سلیقهای حذف زنان روبهرو شدند، دیگر به کار خود روی صحنه ادامه ندادند و قید اجرا و فروش بلیت در آن شهر یا شهرستان را زدند.
