روزنامه هفت صبح| «حرمتالله رفیعی»، رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران، مصاحبهای با خبرگزاری ایلنا در مورد تورهای گردشگری به مصر داشت و در آن گفت: ایرانیان از مهرماه میتوانند به مصر سفر کنند. به گفته او و برخلاف آنچه قبلا گفته شده بود؛ سفر ایرانیان نه تنها به شرمالشیخ که به قاهره هم خواهد بود و ایرانیان میتوانند از اهرام ثلاثه و زینبیه و اسکندریه هم بازدید کنند.مصر، همیشه کشوری سیاسی بوده و دلیل عدم عزیمت و سفر ایرانیان به این کشور تاکنون هم سیاسی است.
حال سوال این است که اگر کسی بخواهد به مصر سفر کند؛ چه اماکنی را ممکن است ببیند که دیدن آن وجهه سیاسی و نه طبیعی و تاریخی و توریستی دارد.
یک: از همان شرم الشیخ شروع کنیم. روز بیستم تیر ماه، منابع خبری در مصر به نقل از وزیر گردشگری در این کشور گفته بودند که «مصر پذیرای اولین گروه گردشگران ایرانیست که با پرواز مستقیم از تهران به شرم الشیخ میروند. تعداد این گروه از گردشگران ایرانی ۲۵ نفر اعلام شده که بازدید آنها از مصر به جنوب سینا و نوبیع و طابا محدود شده است.» این رویداد البته رخ نداد و حتی اگر رخ داده باشد خبری نشد ولی این مناطق که ابتدا قرار بود ایرانیان فقط به آنجا سفر کنند هم بار سیاسی دارد.
مصر در شمال شرقی خود یک دنباله دارد به نام شبه جزیره سینا. این شبهجزیره که ۶۰هزار کیلومتر مربع یعنی تقریبا به اندازه استان خوزستان مساحت دارد؛ یک منطقه بیابانی ولی فوق استراتژیک است چرا که از شمال به دریای مدیترانه، از جنوب به خلیج عقبه، از شرق به سرزمینهای اشغالی فلسطین و از شرق به دریای سرخ و کانال سوئز راه دارد. بیابانی بودن، وسیع بودن و البته استراتژیک بودن این منطقه باعث شده که تا به حال اتفاقات زیادی در آن رخ دهد.
مثلا در جنگ شش روزه اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۶۷ این منطقه اشغال شد و بعد از ۱۲ سال، با به رسمیت شناختن اسرائیل توسط مصر به این کشور بازپس داده شد. یا همین حالا در این منطقه، نیروهای تکفیری زیادی حتی نزدیک به داعش حضور دارند و برخی اوقات از پلیس مصر هم قربانیان زیادی میگیرند. یا واقعه اخیری که در آن یک پلیس مصری دو افسر اسرائیلی را به قتل رساند در این منطقه به وقوع پیوست. شرمالشیخ دقیقا در جنوب این شبهجزیره قرار دارد. از این شهر ساحلی تا ساحل عربستان حدود ۲۰ کیلومتر راه است و تا اولین نقطه از سرزمینهای اشغالی حدود ۲۰۰ کیلومتر.
این منطقه که به خاطر توریستی بودن خود در زمان حسنی مبارک، محلی برای تفریح دولتمردان مصری هم محسوب میشود در سالهای ۱۹۹۹ و ۲۰۰۰ میزبان دو نشست صلح با حضور یاسر عرفات، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی بود و از این نظر نام آن در کنار منطقه کمپ دیوید در آمریکا توام با توافقهای صلحی است که در ادبیات سیاسی ما ننگین نامیده میشوند.
ذکر این نکته هم در مورد شرمالشیخ ضروری است که این شهر در سال ۲۰۰۵ شاهد یک رشته بمبگذاری از سوی القاعده بود که به کشته شدن ۸۸ نفر و زخمی شدن ۲۰۰ نفر انجامید. در سال ۱۹۹۷ هم یک بمبگذاری در این شهر جان ۵۸ نفر را گرفته بود. هدف القاعده که با حکومت وقت مصر دشمنی داشت این بود که در مقابل رونق گردشگری در این منطقه بایستد.
البته باید گفت که بعید است ایرانیان مجوز حضور در دو منطقه نوبیع و طابا را پیدا کنند. چرا؟ چون این مناطق بسیار به منطقه مرزی رژیم اشغالگر نزدیک است. طابا در حقیقت نقطه مرزی با اشغالگران است و نوبیع هم فقط ۵۰ کیلومتر با مرز فاصله دارد.
دو: اما از سینا بیاییم بیرون و برویم سراغ قاهره. در قاهره دستکم سه محل مهم سیاسی مرتبط با تاریخ معاصر ایران وجود دارد:
۲.۱ زینبیه و راس الحسین: این دو محل با واقعه عاشورا مرتبط هستند. قولی در تاریخ وجود دارد که میگوید حضرت زینب دختر امام علی و خواهر امام حسین در مقام حضرت زینب یا مسجد السیدة زینب در کشور مصر، شهر قاهره، دفن شده است. این محل دقیقا در قلب قاهره قرار گرفته است. البته همانطور که میدانید دو نقل قول دیگر هم در مورد محل دفن ایشان وجود دارد:
یکی دمشق و دیگری مدینه.
از مسجد حضرت زینب که حدود ۴۵ دقیقه با خودرو به سمت شمال شرقی شهر شلوغ قاهره بروید به مسجدی میرسید به نام مسجد امام حسین که یک قول تاریخی وجود دارد که محل نگهداری سر امام حسین در این مسجد بوده است. این روایت البته سندیت چندانی بین شیعیان ندارد و در شیعه دو روایت نجف و کربلا معتبر است. با این حال این دو محل پایگاهی برای شیعیان در قاهره هستند و از این رو مورد بغض جماعت سلفی در این کشور. حتی احمدینژاد، که در سال ۱۳۹۱ در سفر به مصر، سه بار مورد حمله قرار گرفته بود و یک بار از این سه بار در مقابل این محل بود.
۲.۲ خیابان مصدق: شاید جالب باشد اگر بدانید که در مصر یک خیابان تقریبا یک کیلومتری به نام دکتر محمد مصدق، نخستوزیر دوران گذشته ایران است. چرا؟ باید داستان کوتاهی برایتان تعریف کنیم:
دکتر محمد مصدق در روز ۲۸ آبان سال ۱۳۳۰ شمسی برابر با 21 نوامبر ۱۹۵۱ میلادی در پاسخ به دعوت نحاس پاشا نخستوزیر مصر و در بازگشت از سفر آمریکا، وارد قاهره شد.
او در شرایطی این سفر را آغاز کرد که:
اولا حکومت سلطنتی مصر آخرین ماههای حیات خود را میگذراند.
ثانیا ناآرامیها، شورش و تیراندازی کماندوهای مصری به محل تمرکز نیروهای بریتانیا، در سواحل کانال سوئز، به نحو بیسابقهای شدت یافته بود.
ثالثا دولت نحاس پاشا، برای فرونشاندن ناآرامیها و تسکین افکار عمومی، خبر ابطال قرارداد مصر و انگلستان در مورد کانال سوئز که پانزده سال قبل آن را امضا کرده بود به اطلاع پارلمان رساند و نمایندگان مجلس، با هلهله و شادی از تصمیم دولت استقبال کردند.و رابعا پیروزی ایران در ملی کردن صنعت نفت و اخراج انگلیسیها از آبادان، مردم مصر را به هیجان درآورده بود.
روز ۲۸ آبان سرانجام هواپیمای حامل هیأت ایرانی در فرودگاه قاهره به زمین نشست. مصدق را در این سفر دکتر حسین فاطمی معاون سیاسی نخست وزیر، حسین نواب وزیرمختار ایران در هلند، و جمعی از اعضای کمیسیون مختلط نفت مانند دکتر متین دفتری که درجلسه شورای امنیت سازمان ملل حضورداشتند همراهی میکردند.
دکتر غلامحسین مصدق فرزند دکتر محمدمصدق که در سفر آمریکا و مصر همراه پدرش بود در خاطرات خود مینویسد: «هزاران نفر از مردم مصر برای استقبال از پدرم در فرودگاه قاهره اجتماع کرده بودند و باشعار «یحیی مصدق، یحیی ایران» مصدق و هیأت ایرانی را خوش آمد میگفتند. به محض پیاده شدن پدرم از هواپیما مردم هلهلهزنان او را از زمین بلند کردند و در یک چشم به هم زدن او را روی دست به طرف اتومبیل بردند.»
خبرگزاریها، همان زمان استقبال کنندگان از نخست وزیر ایران را بیش از دو میلیون نفر تخمین زده بودند و این به خودی خود خبر مهمی بود که جهان را تکان داد. فرزند مصدق همچنین میگوید: در هنگام ملاقات نحاس، نخست وزیر مصر با پدرم «فریاد رعدآسای یحیی المصدق ساکنین قاهره، که خیابانهای اطراف هتل را اشغال کرده بودند، پدرم و نحاس را به اطرف پنجره مشرف به محوطه اطراف هتل کشاند…پدرم که به هیجان آمده بود رو به نحاس کرد و گفت: برادر، تو با این مردم باید انگلیسیها را از کانال سوئز بیرون کنی!»و به این ترتیب به یاد آن سفر و البته تاثیری که دکتر مصدق روی ملی شدن کانال سوئز گذاشته بود؛ خیابانی در این شهر به نام او شده است.
۲.۳ در این شهر مسجدی به نام الرفاعی هم هست که مدفن محمدرضا پهلوی، آخرین پادشاه ایران است که دودمان او و البته نظام سلطنت با انقلاب اسلامی در سال ۵۷ برانداخته شد.
جزییات جدید از تورهای مسافرتی به مصر . ابتدا بخشهای مهم سخنان او را بخوانید:
یک: هفته گذشته به مصر و قاهره سفر کردیم و قرارداد و تفاهمنامه را با بخش گردشگری مصر امضا کردیم.
دو: بر این اساس بازدید از اهرام ثلاثه، زینبیه، قاهره، اسکندریه و… فراهم خواهد شد و فقط شرمالشیخ در میان گزینههای سفر به مصر نخواهد بود بلکه سایر مقاصد نیز قابل بازدید برای ایرانیها خواهد بود.
سه: البته هنوز چالشهایی از سوی مسئولان دولتی مطرح است و از این رو ممکن است برقراری این سفرها کمی زمانبر شود.
چهار: به زودی و تا یک ماه آینده (مهرماه) امکان پروازها و سفر ایرانیان به مصر فراهم خواهد بود.
پنج: احتمالا طی یکی دو روز آینده فعالان گردشگری مصر به ایران سفر خواهند کرد تا درخصوص نرخها و آمادهسازی بسته سفر به تفاهم برسیم.
تلاش ما آن است تا بتوانیم با وجود آنکه کشور مصر از کشوری مانند ترکیه دورتر است اما قیمت بسته تور، از پکیجهای رایجی که به کشورهای دیگر میرویم که نزدیک و چه دور، قیمت مناسبتر شود. به نوعی میتوان گفت نرخ سفر به مصر کمتر از ۲۰ میلیون تومان نمیشود اما سعیمان آن است تا نرخها را کمتر کنیم و فکر میکنم قیمت تور یک هفتهای به مصر از تور یک هفتهای به ترکیه کمتر شود و در قراردادی که ما امضا کردهایم بیشتر مقاصد مصر وجود دارد.
شش: هرچند ویزا فرودگاهی صادر نخواهد شد اما در تفاهم نامه، ذکر شده که طرف مصری موظف است که برای گردشگران ایرانی ویزا صادر کند.



