روزنامه هفت صبح، مهلا جوادپور| وحید شاهی یا همانطور که خودش را معرفی میکند «مرد معدنی ایران» وقتی 16ساله بود به جای پدرش که به دلیل کسالت نمیتوانست چند روزی در معدن کار کند، به معدن رفت. او در گفتوگو با هفت صبح میگوید: «از همان روزها بود که با خود گفتم من هم یک روزی کارفرمای خودم در معدن میشوم.» حالا میتوان گفت به حرف آن سالهای خود رسیده و در 34سالگی بیش از 300معدن در استانهای مختلف ایران را کشف و راهاندازی کرده است.
وحید شاهی متولد شهری است که به بهشت معادن شناخته میشود. او اهل شهرستان بافت کرمان است و کارش در معدن را در 16سالگی در همین استان شروع کرده است. به گفته خودش 12سال به عنوان کارشناس و مشاور در شرکتها و مجموعههای مختلف فعالیت کرده و حالا چهار سال است که مستقل برای خودش کار میکند.
شاهی در گفتوگو با هفت صبح ادعا میکند که بیشترین کشفیات معادن ایران، چه معادن فلزی و چه غیر فلزی را داشته و بیش از 95درصد معادن ایران را بازدید کرده است. او در حال حاضر با شرکای خود در استانهای سیستانوبلوچستان، هرمزگان و کرمان فعالیت معدن انجام میدهد و توانسته 11معدن فلزی و غیر فلزی را در این سه استان فعال کند.
در شهرستان بافت کرمان سه معدن سنگ مرمر فعال است، اطراف کرمان سرب و روی و زغال سنگ، در هرمزگان معادن گچ کریستالی، مس و کرومیت و در سیستانوبلوچستان معدن منگنز پوکه مشکی، آهن. علاوه بر اینها قصد دارد در یک یا دو ماه آینده چهار معدن دیگر هم راهاندازی کند.
چطور توانستید از کارگری معدن به این مرحله برسید که خودتان معادن مختلف را کشف و راه اندازی کنید؟
پدر من کارگر معدن بود و خودم هم در 16سالگی به جای پدرم وارد معدن شدم. همانجا بود که گفتم من هم یک روزی کارفرما میشوم و معادن مختلف را پیدا میکنم. اولین معادنی که در آن کار کردم معادن منگنز و کرومیت بودند. به مرور توانستم این سنگها را بشناسم و تشخیص دهم. خودم به بیابانهای مختلف رفتم و این معادن را پیدا کردم.
اوایل معادنی که پیدا میکردم را میفروختم تا بتوانم کمی پول جمع کنم و هزینه امکانات مورد نیازم را تهیه کنم. پای پیاده، با موتور و ماشین و در شرایط سخت به بیابانهای مختلف ایران رفتم و درباره مواد و معادن معدنی و معادن ایران اطلاعات کسب کردم. در این مدت توانستم هم از لحاظ تجربی و هم علمی اطلاعات به دست بیاورم و بفهمم در کدام استانها چه معادنی وجود دارند. از آنجایی که من در کرمان که بهشت معادن ایران است کارم را شروع کردم توانستم تجارب بیشتری کسب کنم و یاد بگیرم.
بیشتر در کدام استانها کار کردید و معدن کاوی داشتید؟
کرمان، هرمزگان، سیستانوبلوچستان، اصفهان، یزد، شیراز، کرمانشاه، خراسان جنوبی و شمالی و رضوی، گلستان، قم و کاشان. همانطور که گفتم 95درصد معادن ایران را بررسی کردهام و 300معدن فلزی و غیرفلزی کشف کردهام. 80درصد این معادن را برای شرکتهای مختلف کشف کردهام.
در تمام این سالهایی که در معادن کار کردید عجیبترین، سختترین یا جالبترین مواردی که با آن برخوردید چه بوده است؟
اگر منظورتان خاطرات تلخ و شیرین است، بیشتر خاطرات و اتفاقاتی که برای ما افتاده تلخ است. به واسطه کار در همین معادن برادر بیستویک سالهام به رحمت خدا رفت. آن زمان من کارشناس شرکتهای مختلف بودم و از لحاظ مالی وضع خوبی نداشتم. برادرم در یکی از معادن سمت چالوس کار میکرد و بعد از یکسال و نیم کار، تجهیزاتی که روی آن بود شکست و به پایین افتاد و فوت شد.
بارها شده در گرمای بالای 50درجه آب خوراکی نداشتیم و تا حد مرگ پیش رفتهایم. در جادههای شهرهای جنوبی راهزنان جلوی ما را گرفتهاند و گوشی و پول و هرچه داشتیم را گرفتهاند. یک شب در بیابان چهار ماشین پر از قاچاقچیان مواد مخدر با اسلحه آمدند در معدن ما و هر چه داشتیم و نداشتیم حتی بنزین ما را هم خالی کردند و بردند.
معدنهای ایران چه تفاوتی با معدنهای دیگر دنیا دارد؟
ایران بیش از 7درصد کل ذخایر معدنی دنیا را دارد. حدود 70 نوع ماده معدنی فقط در ایران کشف شده است. معادن فلزی،غیر فلزی، سنگهای قیمتی و زینتی متنوعی در ایران وجود دارند.
به سنگهای زینتی و قیمتی اشاره کردید. کدام سنگهای قیمتی در ایران وجود دارند و معادن آن کجاست؟
سنگ دمانتوئید یا گارنت سبز یکی از سنگهای کمیاب و قیمتی است که در شهرستان بافت، بخش صوغان، روستای باغبرج پیدا میشود. دمانتوئید کمیابترین و با ارزشترین سنگ خانواده گارنت محسوب میشود. این سنگ هرچه بزرگتر باشد شفافتر میشود و قیمت آن بالاتر میرود.
بسته به شفافیت آن این سنگ از گرمی 200 هزار تومان تا 50 میلیون تومان ارزش دارد. تقریبا تمام این سنگها در ایران توسط خارجیها خریداری میشود و از مردم محلی هم خریداری میشود. چونکه این معادن تقریبا میتوان گفت به دست روستاییهاست و به صورت غیرمجاز فعالیت میکنند.
به دلیل همین فعالیتهای غیرمجاز و ایمن نبودن فعالیتشان بسیاری از مردم محلی بر اثر ریزش کوه در حین کار فوت کردهاند. اگر میشد یک پیمانکار یا شرکت بتواند مردم را راضی کند که به صورت رسمی روی این سنگ فعالیت کنند و درصدی را به مردم بدهد، هم اشتغالزایی میشد و هم این سنگ در جهان تبدیل به یک برند مخصوص ایران میشد و ارزآوری انجام میگرفت.
