روزنامه هفت صبح، مهلا جوادپور| گل، ماریجوآنا، وید، علف یا هرچه که نامش را بگذاریم این روزها یکی از پرمصرفترین ماده مخدر در میان جوانان است و بعد از تریاک دومین ماده پرمصرف در کشور شناخته میشود. از آنجایی که این ماده از برگ و قسمتهای مختلف یک گیاه تهیه میشود بسیاری از مصرفکنندگان و فروشندگان آن معتقدند نه تنها اعتیادآور نیست بلکه عوارضی هم به همراه ندارد.
این در حالی است که علاوه بر پژوهشهایی که در این باره انجام شده، در هفتههای اخیر روایتهای متعددی در توئیتر منتشر میشود که نشان از بروز بیماریهای روحی و روانی بعد از مصرف گل دارد. در این گزارش علاوه بر بازنویسی روایتها، با یک روانپزشک و پژوهشگر اعتیاد صحبت کردیم و پژوهشهایی را که در اینباره شده بررسی کردیم.
متخصصان چه میگویند؟
دکتر نوروزی، روانپزشک و پژوهشگر اعتیاد در پاسخ به این سوال که آیا مراجعینی که در اثر مصرف ماریجوآنا به بیماریهای اسکیزوئید مبتلا شده باشند داشته یا نه به هفت صبح میگوید: «بله موارد اینچنینی که افراد بر اثر مصرف مواد خانواده حشیش و ماریجوآنا دچار جنون شوند زیاد داشتیم.
در این بین افرادی بیشتر در معرض ریسک هستند که در سنین پایینتر شروع به مصرف کرده باشند.» در بسیاری از مقالات علمی از جمله مقالات پژوهشگران کانادایی که در کشورشان مصرف این ماده مخدر آزاد و قانونی است، به این مسئله اشاره شده است که ریسک بروز بیماریهای اسکیزوئید یا اسکیزوفرنی وقتی بالاتر میرود که مصرف کانابیس(ماریجوآنا) از قبل از 16سالگی شروع شده باشد. در پژوهشی دیگر نوشته شده است که مصرف کانابیس در بزرگسالی میتواند ریسک ابتلا به افسردگی را بالا ببرد و باعث افزایش افکار و رفتار خودکشی شود.
نوروزی در ادامه به فاکتورهای دیگری هم اشاره میکند: «افرادی که آسیبپذیری زمینهای دارند هم در اثر مصرف ماریجوآنا ممکن است به این بیماریها مبتلا شوند یعنی کسانی که سابقه خانوادگی مثبت دارند. اگر کسی قبلا به یک بیماری سایکوتیک مبتلا شده باشد و حشیش استفاده کند ممکن است بیماریاش عود کند و دوباره یک اپیزود شدید بیماری را تجربه کند.»
همچنین در یک مقاله گفته شده است که افرادی که کانابیس مصرف میکنند سه سال زودتر از کسانی که مصرف نمیکنند دچار سایکوز میشوند. البته لازم به توجه است که افرادی که از مشکلات روحی رنج میبرند به احتمال بیشتری سمت این نوع موادمخدر میروند.
THC یا تتراهیدروکانابینول، ماده محرک عصبی اصلی موجود در شاهدانه است که با درصدهای مختلف در مواد خانواده حشیش و ماریجوآنا وجود دارد. نوروزی در ادامه اشاره میکند که غلظت THC موجود در ماریجوآنا و مدت مصرف آن هم در این بیماری تاثیرگذار است.
پژوهشهای اخیر نشان میدهد کسانی که به دفعات بیشتر ماریجوآنا مصرف میکنند (مثلا هر روز یا یک روز در میان) ریسک بالاتری برای ابتلا به اختلالات سایکوز دارند. نوروزی در ادامه به کانابینوئیدهای صنعتی که این روزها به «کمیکال» معروف هستند اشاره میکند: «استفاده کانابینوئیدهای صناعی میتواند باعث بروز اختلالات اضطرابی مانند حملات پانیک و منجر به حملات سایکوز شود. در ترکیه به اسم بونسای شناخته میشوند و گزارشهایی وجود دارد که افراد بعد از مصرف آن به اورژانس مراجعه کرده و رفتارهای شبه زامبی دارند.»
از آنجایی که گفته شد غلظت تیاچسی در بروز اختلالات سایکوز تاثیر دارد این سوال پیش میآید که آیا در کشورهایی که استفاده از ماریجوآنا قانونی و آزاد است بروز چنین اختلالاتی کمتر است؟ آیا غلظت تیاچسی در گلهایی که در ایران توزیع میشود از این کشورها بیشتر است؟
نوروزی میگوید که جواب دقیقی در اینباره ندارد چرا که برخی افراد به صورت خانگی در ایران ماریجوآنا پرورش میدهند اما برخی هم وارداتی و قاچاق هستند به خصوص که دومین تولیدکننده بزرگ حشیش در دنیا افغانستان، در همسایگی ماست. با این حال این صحبت که میزان تیاچسی گلهای ایرانی از ماریجوآناهای کشورهایی که به صورت کنترل شده ماریجوآنا توزیع میکنند صحت ندارد چرا که به گفته نوروزی ماریجوآنا با 5 درصد تیاچسی تا 24 درصد وجود دارد و محصولات 90 یا 100درصد هم میفروشند که روغن حشیش است و مصرفکننده از آن به صورت قطرهای استفاده میکند.
روایتها
روحالله صدیق، روانپزشک:«تمام بیمارستان و درمانگاه ما پرشده از اختلالات سایکوز، خلقی و تغییرات شخصیت ثانویه به مصرف گُل.»
مدو: «متاسفانه من شخصی رو میشناسم که افسرده شدن، حالت بدبینی هم پیدا کردن و به شدت عصبی هستن. قبول هم نمیکنن که به گل و حشیش اعتیاد دارن و دلیل استفاده از اونا رو مشکلات عنوان میکنن و قبول نمیکنن به متخصص مراجعه کنن.»
پویان، پزشک: «یه خانومی اومد پیشم گفت «برادرم از بس گل کشیده اسکیزو شده الان بردیمش یه کمپی. هر روز برام یه مشت لینک میفرسته میگه اینهارو بخون ببین گل مضرات نداره. من که نمیفهمم اقای دکتر شما بخون ببین چیه». باز کردم دیدم یه سری لینک گوگله بدون پایه اساس علمیه. عزیزان، گُل رسیک فاکتور قطعی اسکیزوفرنیاس. اصلا اصطلاحی داریم به اسم cannabis-induced psychosis. در بررسی ۳۵ مقاله، ریسک سایکوز در کسانی که گل مصرف کردن(چه یک بار چه صد بار) در مقابل سایرین ۱.۴۱ برابر بوده. این مقدار در کسانی که به صورت مداوم مصرف میکردن ۲.۱ برابر بوده.»
لوکا ام.دی: «یه لایو بود یه دکتر ایرانی با یه روانپزشکی تو آمریکا در مورد ماریجوآنا حرف میزد، روانپزشکه گفت مصرف حتی یک بار گل میتونه اسکیزوفرنیا رو شعله ور کنه. دکتر آذرخش مکری میگفت دلیل اینکه توی ایران گل بیشتر از غرب اختلالات روانی میده اینه که برای اختلالات روان biopsychosocial لازمه. یعنی علاوه برزمینه ژنتیکی، زمینه اجتماعی و عامل روانی یعنی ظرفیت وسلامت روانم دخیل هستن و به موضوع سلامت روان در ایران کمتر اهمیت داده میشود.»
