روزنامه هفت صبح، مصطفی آرانی| برای تسلیخاطر هموطنان زلزلهزده در خوی یادی کردیم از بزرگان این شهر با این آرزو که هرچه سریعتر، آنها بتوانند از این گرفتاری در این هوای سرد خلاصی پیدا کنند.شهر خوی از مهرماه امسال، درگیر زلزله شده و تاکنون سه زلزله بزرگ در این شهر ثبت شده است که در این میان زلزله 8 بهمن، با قدرت 9/5 ریشتر باعث تخریب بیش از سه هزار منزل مسکونی و مرگ سه نفر شده و با توجه به برودت هوا در این منطقه، دشواری زیادی را برای مردم پدید آورده است. با آرزوی رفع سریعتر این گرفتاری برای مردم این خطه از سرزمینمان ایران، البته با اجرای وظایف از سوی مسئولین، نگاهی خواهیم داشت به مشاهیر این شهر از استان آذربایجان غربی که در عرصههای مختلف افراد صاحب سبک و تاثیر مهمی را به کشور معرفی کرده است. (این فهرست بهترتیب حروف الفبا تنظیم شده است)
یک: غلامرضا آقازاده یکی از اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام، در سال 1327 در خوی بهدنیا آمده است. او در حال حاضر عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام است اما در محیط سیاسی ایران بیش از هر چیز بهخاطر انرژی اتمی شناخته شده است. او که از سال 1364 تا 1376 وزیر نفت ایران بوده است؛ از سال 1376 تا پایان سال 1388 یعنی در حساسترین دوره تاسیس بنیانهای هستهای ایران سمت معاونت رئیسجمهور و ریاست سازمان انرژی اتمی را بهعهده داشت. او یکی از نزدیکان میرحسین موسوی بوده و در سال 1358، مدیرداخلی روزنامه جمهوری اسلامی بود که توسط موسوی اداره میشد، در زمان اداره وزارت خارجه توسط موسوی، معاون امور اقتصادی و سرمایهگذاری او بود و در زمان نخست وزیری او نیز، معاون اجرایی او بود. خوی تا خامنه حدود دو ساعت با هم فاصله دارد.
دو: هادی حجازیفر، بازیگر، کارگردان و فیلمنامهنویس مطرح این روزها، متولد سال 1355 در خوی است. او در سال 1377 وارد پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران میشود، کار خود را با تئاتر آغاز میکند و بعد از ایفای نقشی در فیلم مزرعه پدری رسول ملاقلی پور، حضور جدی خود را در سینما از سال 1394 با فیلم ایستاده در غبار محمدحسین مهدویان آغاز میکند. در سال 1396 بسیار پرکار میشود و 7 فیلم بازی میکند و در سال 1400، نخستین فیلم خود یعنی «موقعیت مهدی» را میسازد. او توانسته برای این فیلم جایزه بهترین کارگردان فیلم اولی را از جشنواره فیلم فجر دریافت کند.
او یکبار هم در برنامه خندوانه درباره زندگی در خوی صحبت کرده و گفته: «من تا ۲۲ سالگی در خوی بودم و بعد برای دانشگاه به تهران آمدم. شیطنتهای بسیاری در کودکی داشتم؛ مثل بالا رفتن از درخت. بعضیوقتها هم که مادرم لواشک درست میکرد، من میرفتم خلاقیت به خرج میدادم و دور سینی را با انگشت تمیز میکردم. من به خوی میگویم پایتخت زمستانی خدا؛ چرا که در زمستان این شهر بسیار زیباست. البته در اواخر تیرماه از ۲۰ کیلومتری شهر خوی تا مرکز تا چشم کار میکند، گل آفتابگردان است و آن زمان هم بسیار دیدنی است. ابرهایی که من در خوی دیدم تا بهحال جایی ندیدهام.»
سه: آیتالله سیدابوالقاسم خویی، یکی از مشاهیر دینی این شهر است. او در آبان سال 1278 در این شهر متولد شد و تا سیزده سالگی نیز در این شهر ماند و علوم مقدماتی را در این شهر آموخت. پس از آن بود که به نجف رفت و تا پایان عمر نیز در این شهر ماندگار شد. او که در سال 1371 به رحمت خدا رفت؛ پس از درگذشت آیتالله بروجردی در سال 1340 بهعنوان یک مرجع در حوزه علمیه عراق ظهور و بروز پیدا کرد و پس از درگذشت آیتالله محسن طباطبایی حکیم در سال 1349، مرجع برتر برای شیعیان این کشور شد.
چهار: یکی دیگر از چهرههای مذهبی این شهر، سیدمحمد جواد ذاکر است که یکی از مداحان مشهور در دهه هشتاد است. او که در هیاتهای مذهبی به سید ذاکر معروف بود، پایهگذار سبک جدیدی از مداحی بود که بهشدت برای جوانان جذاب بود و باعث جذب به هیات او شد. ذاکر از سال ۱۳۷۸ فعالیت جدی خود را شروع و از دهه ۸۰ سبک جدیدی از مداحی را در شهر قم آغاز کرد اما به علت استفاده از برخی تعابیر غلوآمیز درباره اهلبیت و برخی حرکات که معروف به حرکات مربوط به هیاتهای دیوانگان حسین شد، مورد انتقاد شدید مراجع تقلید و برخی مداحان قرار گرفت و به اجبار به هیات دارالمومنین کاشان رفت. اجل البته به او مهلت زیادی نداد و در سال 1385 بیماری سرطان او اوج گرفت و او در تیرماه امسال فوت کرد و پیکرش در یک تشییع جنازه باشکوه در قم، در قبرستان نو به خاک سپرده شد.
پنج: یکی از چهرههای فرهنگی در این شهر، عباس زریاب خویی است. او مورخ، ادیب، نسخهشناس، نویسنده و مترجم بود و در میان عامه مردم بیشتر بهخاطر ترجمه دو کتاب تاریخ فلسفه و لذات فلسفه، هر دو از ویل دورانت در سالهای 1335 و 1344 شناخته شده است. زریاب خویی در ۲۰ مرداد ۱۲۹۸ در خوی، بهدنیا آمد. در همانجا با علاقه به یادگیری خواندن قرآن پرداخت و سپس توانست کتب دیگری را نیز مطالعه کند.پس از اتمام کلاس نهم، چون امکان تحصیل در دوره دوم دبیرستان برای او وجود نداشت؛ به قم رفت و درس حوزوی خواند. بعد از آن به خوی بازگشت و معلمی کرد اما در شهریور 1324 به تهران آمد و مسیر پیشرفت را آغاز کرد.
شش: یک خانم اگر قرار باشد در این فهرست بگذاریم، بهجز ژاله آموزگار، که متولد سال 1318 بوده است؛ شهیندخت مولاوردی است. او معاون سابق امور زنان و خانواده رئیسجمهوری ایران در دولت یازدهم و دستیار سابق رئیسجمهور در امور حقوق شهروندی در دولت دوازدهم است و در سال 1344 در این شهر بهدنیا آمده است. پس از مدت کوتاهی زندگی در خوی و سپس سردشت، او بهخاطر کارشناسی حقوق دانشگاه شهید بهشتی، در سال 1363 به تهران آمد و پس از آنکه موضوع فوقلیسانس خود را خشونت علیه زنان انتخاب کرد؛ وارد حوزه فعالیت برای حقوق زنان شد.
هفت: و در پایان باید از بهروز وثوقی بگوییم. متولد سال 1316 در خوی که البته به گفته خودش از شش ماهگی به تهران آمد و در خیابان آپادانا ساکن شد. او از 18 سالگی وارد سینما شد و از سال 1348 با بازی در فیلمهای مسعود کیمیایی مثل قیصر، در حافظه تصویری سینمادوستان ایرانی ثبت شد. او البته با حواشی سینما هم در ذهن عامه مردم مانده است مثل اینکه از سال 1354 تا 1355 همسر خانم فائقه آتشین یا گوگوش، خواننده پیش از انقلاب بوده است.
