روزنامه هفت صبح، سارا سبزی| این عکسی است که مهدی روزبهانی در توئیتر گذاشته است. آب و هوای تهران در یک تصویر. آن پایین سد لتیان است که خشک شده و دورنمای هوای تهران که تیره و دودآلود است و نمایی از سواد شهر مشخص نیست. آلودگی عجیبی که دو هفته است مدارس را تعطیل کرده و رئیس پلیس راهور آن را به خاطر وسایل حمل و نقل عمومی دانسته و کارشناسان در سیر صعودی سهم دی اکسید گوگرد همان نقش قدیمی سوختن مازوت در نیروگاهها را پررنگتر میدانند حتی اگر یک مقام مسئول آن را رد کرده باشد. این گزارش را بخوانید.
همزمان با افزایش شاخص آلایندههای منتشر شده از منابع متحرک مانند خودروها، شاخص دی اکسید گوگرد هم در هوای تهران افزایش داشته است؛ این در حالی است که استفاده از مازوت در نیروگاههای تهران تکذیب میشود. تا امروز آنچه به عنوان منبع اصلی آلودگی هوای شهر تهران اعلام شده، منابع متحرک با سهم 60.8درصدی بودهاند که ذرات معلق کمتر از 2.5 و کمتر از 10.5 میکرون تولید میکنند.
از ابتدای آذر میزان دیاکسید گوگرد هم به عنوان یکی از آلایندههای اصلی هوای تهران، همپای آلایندههای اصلی افزایش داشته است. دیاکسیدگوگرد زمانی تولید میشود که گازوئیل غیراستاندارد و مازوت توسط منابع ثابت سوزانده شوند، ولی استفاده از مازوت در نیروگاههای تهران رد میشود.
ناصر اسکندری، معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی اعلام کرده است که « میزان مازوت مصرفی نیروگاههای اطراف تهران از سال ۱۳۹۳ تاکنون صفر درصد بوده که نشان میدهد افزایش شاخص دی اکسید گوگرد طی ماههای اخیر به دلیل مصرف سوخت مازوت در نیروگاههای اطراف تهران نبوده است.» از میان پنج نیروگاه تهران، بعثت تنها نیروگاهی است که امکان استفاده از سوخت مازوت را داشته، اما گفته میشود که 10 سال پیش مخازن مازوت آن پلمب شده است.
با وجود این تکذیب، فعلا تنها متهم تولید دی اکسید گوگرد در تهران، گازوئیل غیر استاندارد است. بهزاد اشجعی، کارشناس آلودگی محیطزیست هم به هفت صبح میگوید که « طبیعتا این آلاینده ناشی از نوعی سوخت مایع پرگوگرد است؛ برای مثال گازوئیل نیروگاهها باید بین 1000 تا 2000 پی. پی. ام باشد، اما ممکن است گازوئیلی که مصرف میشود روی 10 هزار پی. پی. ام باشد.
این رقم برای مازوت روی 30 هزار پی. پی. ام است.» استفاده از گازوئیل پرگوگرد پیش از این هم تایید شده بود؛ محسن روشنی، مدیر واحد پایش شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، سال گذشته اعلام کرده بود که « در بسیاری از شهرهای کشور از جمله تهران برای مصرف خودروهای دیزلی پایتخت، گازوئیل با استاندارد یورو ۴ توزیع میشود که محتوای گوگرد آن حدود ۵۰ قسمت در میلیون (پی.پی.ام) است، اما گازوئیل مصرفی در صنایع و نیروگاهها معمولا واجد این استاندارد نیست و میزان محتوای گوگرد آن تا چند هزار پی.پی.ام میرسد.»
گاز منبع اصلی سوخت نیروگاههای کشور است و به عنوان سوختی پاک در دنیا شناخته میشود، اما نیروگاهها در فصل زمستان به دلیل کمبود سوخت گاز و به دلیل اولویت مصرف خانگی، مجبور به استفاده از گازوئیل به عنوان سوخت دوم میشوند. آخرین وضعیت تخصیص سوخت به نیروگاههای کشور نشان میدهد که دوسوم نیاز آنها از طریق گاز و یکسوم از طریق سوخت مایع تامین میشود. مدیر دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران گفته است که«در صورت عدم کاهش مصرف گاز خانگی و تجاری احتمال قطع گاز صنایع و اعمال محدودیت بیشتر برای نیروگاههای کشور وجود دارد.»
جهش دوبرابری دی اکسیدگوگرد
سوخت پرگوگرد علاوه بر تولید گاز دیاکسید گوگرد، ذرات معلق را هم افزایش میدهد و باعث تشدید آلودگی هوا و افزایش شاخص بالای ۱۵۰ میشود. افزایش غلظت آلاینده دیاکسید گوگرد روی تشکیل ذرات معلق اثرگذار است و میتوان گفت که پایه تشکیل ۳۰ درصد از ذرات معلق سولفاتهاست. روند صعودی این آلاینده از 22 آذر نسبت به روزهای ابتدایی این ماه جهشی بیش از دوبرابر داشته است؛ در روز اول آذرماه میانگین این شاخص در میان ایستگاههای تهران 22 و در روز 26 آذر به 48 رسید. این شاخص در روز 24 آذر به عدد 101 هم رسیده بود.
