روزنامه هفت صبح، نگین باقری| در روزهای گذشته روایاتی از صفهای طولانی مردان افغانستانی مقابل سفارت روسیه در ایران منتشر شده بود. مردانی که به ایران میآیند، خودشان را در تهران تا مقابل باغ سفارت روسیه در خیابان الهیه میرسانند و چند روز بعد با آمدن ویزا راهی این کشور میشوند. در گزارشی که اولین بار در سایت امتداد منتشر شده بود، صف آنها را مقابل بخش کنسولی سفارت روسیه نشان میداد که تا 20 متر آن طرفتر پیادهرو را اشغال کرده بودند.
مردانی اغلب با پیراهن و شلوار افغانستانی تر و تمیز و یک کت روی آن که معمولا علاقهای به درز اطلاعات درباره این موضوع ندارند. در این مدت تا آمدن ویزا کجا میمانند؟ بررسیهای هفت صبح نشان میدهد که آنها روزهای خود را در مهمانسراهای ارزانی در محلات میدان راهآهن و اطراف آن میگذرانند. مهمانسراهایی که تمیزترینشان حداقل شبی 180 هزار تومان قیمت دارد. این حرفی است که چندین مهمانخانه در این محله آن را تایید میکنند و در گفت و گو با هفت صبح روایات متعددی از آنها ارائه میدهند.
برای ماهی سه هزار دلار یا کمتر
همان طور که در آن گزارش آمده بود، همه این جوانان میگویند برای مهاجرت تحصیلی قرار است به روسیه بروند. گویا نوع ویزایشان، ویزای تحصیلی بوده. این را قاسمی مدیر مهمانسرایی در میدان راه آهن به ما می گوید.این مهاجرین مدعی هستند که جهت ادامه تحصیل قرار است عازم مسکو شوند.
قاسمی می گوید به سن و سالشان مسئله تحصیل نمی آید اما اهمیتی به تردید خانه کرده در نگاههای ایرانیها نمیدهند. یکی از آنهایی که در همین مدت منتظر آمدن ویزای خود بوده، ادعا کرده که برای جنگ روسیه قرار است ماهی سه هزار دلار به آنها بپردازند! دو هفته پیش آسوشیتدپرس از زبان یک نیروی امنیتی افغانستانی مدعی شده بود که حقوق آنها قرار است هزار و 500 دلار باشد. هر چقدر که باشد، آنقدر میارزد که برای گرفتن نوبت از سفارت، تا دیروقت در صف میمانند. این را مسئول مهمانسرا میگوید. به هرحال ادعای حضور به عنوان سرباز در جبهه اوکراین چیزی است که هیچ منبع رسمی تایید نکرده است.
حالا چرا ایران؟ چرا همان کابل نه؟ حدودا 40 روز پیش با انفجاری که مقابل کنسولگری روسیه رخ داد، دفتر این سفارتخانه تعطیل شد. از همان موقع هم افغانستانیها برای پیگیری کار مجبور به سفر به تهران شدند. این طور که در گزارش سایت امتداد از زبان یکی از این مردان آمده است: « همان موقع، سفارت روسها اطلاعیه داد که برای پیگیری مهاجرت خود به این کشور، باید از طریق نمایندگیهای دیپلماتیک در پاکستان و ایران اقدام کنید.
از همان زمان، بسیاری از شهروندان ما برای سفر به روسیه از طریق ایران به سفارتخانه آنها در تهران و نمایندگیشان در اصفهان برای این مسئله اقدام میکنند. ویزای تحصیلی فقط برای نمایندگی در اصفهان در نظر گرفته شده و دیگر ویزاهای سیاحتی و بازرگانی هم در تهران و از طریق یک شرکت حقوقی که با سفارت روسیه قرارداد دارد در این منطقه انجام میشود.» در ادامه مصاحبه او با ظهیر که از هرات به تهران آمده وقتی در کشور خودشان و بعد در ایران کار پیدا نمیکنند چارهای جز این برایشان باقی نمیماند.
تفاوت مسافران قدیمی افغانستان با امروز
پیش از این هم مهمانسراها مسافران زیادی از افغانستان داشتند اما اغلب آنها به ایران میآمدند تا با کمک اقوام اروپانشین خود به آنها بپیوندند. «قاسمی» همزمان با اینکه اجاره همان شب را از یکی از این جوانان افغانستانی میگیرد توضیحاتی درباره این نسل از مهاجران با گروههایی که پارسال به ایران میآمدند میدهد. هنگام حرف زدن گذرنامه یا به قول خودش تذکره یکی از جوانانی که امشب عازم مسکو خواهد شد پس میدهد.
مرد مسافر 30 ساله به نظر میرسد. میگوید فردا دوست دیگرش از کابل به تهران خواهد آمد و از مدیر میخواهد اتاق را به کسی جز او اجاره ندهد. پنج مهمانسرایی که دور میدان راهآهن قرار دارند کیپ تا کیپ پر شدهاند و همه پنجتایشان تایید میکنند که اگر افغانستانیها نبودند، احتمالا 70 درصد از اتاقهایشان خالی مانده بود. یکی از آنها اضافه میکند که طبق روایاتی که او از مهاجران عازم مسکو شنیده آنها برای گرفتن نوبت از این ساختمان شب تا صبح و صبح تا شب مقابل سفارتخانه مینشینند.
از مقاومت پنجشیر تا مهمانسرای راهآهن
این طور که مسئول این مهمانسرا میگوید، او قبلا مهمانان دیگری از این کشور داشته. یکی دیگر از مهمانپذیرهای این محل هم حرفهای او را تکرار میکند و میگوید زمان ظهور دوباره طالبان، بسیاری از افغانستانیهایی که تحت تعقیب بودند، اینجا اقامت داشتند. حتی تعدادی از جوانهای گروه مقاومت پنجشیر دو هفته در اتاقهای اینجا مانده بودند. گروهی دیگر اما به ایران میآمدند تا از اینجا به اروپا بروند. به خاطر همین گاهی با دلارهایی که در جیب داشتند یا از اقوام خارجنشینشان میگرفتند، به مهمانسراهای رنگ و رو رفته این محلهها میآمدند و گاهی پولشان را همانجا در پذیرش مسافرخانهها تبدیل میکردند و بعدا به اروپا میرفتند.
از تهران به کجا؟
جوانی که برای گرفتن پاسپورتش به پذیرش مسافرخانه آمده میگوید عازم مسکو است اما مقصد این جوانان گاهی به سنپطرزبورگ، گاه به مسکو، ساراپول و دیگر شهرهاست. خبر سفر آنها به روسیه را سه ژنرال ارتش افغانستان هم در گفت و گو با آسوشیتد پرس تایید کرده بودند.
فارن پالیسی هم اخیرا گزارش دیگری درباره این موضوع داشت و هشدار داده بود که اغلب این مردان، آموزشدیدههای نظامی قدیمی هستند و میتوانند میدان بازی را بر روی جنگ روسیه تغییر دهند. با این حال تصویر اغلب آنها حداقل در میدان راهآهن کیلومترها با مردان نظامی آموزش دیده نظامی فاصله دارد. تصویری که به نظر میرسد بیشتر از جنگیدن، به هوای معیشت و یک زندگی شهروندی آرام برای این سفر طولانی وسوسه شدهاند. شاید هم واقعا مسئله اصلی تحصیل و زندگی آرام باشد. چه کسی می داند؟
