روزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی | زبان چینی معیار یا همان ماندارین اگر سختترین زبان دنیا برای یادگیری نباشد قطعا یکی از سختترینها است با این وجود به نظر میرسد هر سال تعداد متقاضیان یاد گرفتن آن در ایران بیشتر میشود. این را تصویری که یکی از کاربران توئیتر از جلسه آزمون تعیین سطح زبان چینی منتشر کرده و تعداد بالای شرکت کنندهها نشان میدهد و هم افزایش تعداد متقاضیان ورود به رشته چینی در دانشگاهها و مدرسان زبان چینی موضوع را تایید میکنند. چه اتفاقی افتاده که اینطور تعداد مشتاقان یادگیری زبان چینی زیاد شدهاند؟
فقط تجارت
آمار دقیقی از اینکه بعد از زبان انگلیسی کدام زبانها بیشترین محبوبیت را در ایران دارند در دست نیست. بعضی منابع میگویند که تا همین چند سال پیش پر مخاطبترین زبانها بعد از انگلیسی، کرهای و ترکی بودهاند بعضیهای دیگر میگویند آلمانی و ترکی خیلی محبوب بودهاند. تنها منبع قابل اتکایی که در این مورد وجود دارد میزان دانشجویان زبانهای خارجی است که میگوید بعد از رشتههای مترجمی، زبان و ادبیات و دبیری انگلیسی، بیشترین دانشجوهای زبانهای خارجی در رشتههای آلمانی و فرانسوی تحصیل میکنند .
اما وقتی سراغ مدرسان زبان چینی در ایران میرویم میبینیم که رشد متقاضیان یاد گیری چینی غیر قابل انکار است. فربد کیانی که مدت زیادی ساکن چین بوده و پدرش مشاغل دیپلماتیک در این کشور داشته به هفت صبح میگوید که طی دو سه سال گذشته تعداد کسانی که برای یادگیری زبان چینی به او مراجعه میکنند به شکل عجیبی زیاد شده.
اینطور که او میگوید تقریبا همه متقاضیان هم برای بازار کار خوب این زبان میخواهند سختیهای یادگیریاش را به جان بخرند چون اگر قبلا موجهای موقتی مثل سریالهای ترکی و کرهای باعث میشد نوجوانها و جوانهای کم سن و سال به یادگیری زبانهای این دو کشور علاقهمند شوند آنچه متقاضیان را به یادگیری زبان چینی ترغیب میکند ارتباطات تجاری خوبی است که در سالهای اخیر بین ایران و چین به وجود آمده.
او میگوید: «تمام شرکتهای بازرگانی یا شرکتهایی که به نحوی با تجارت در اتباط هستند از مترجم ایرانی زبان چینی استقبال میکنند. خیلی از شرکتهای گردشگری هم مترجم زبان چینی میخواهند اما از همه اینها گذشته داشتن مدرک خوب زبان چینی میتواند یک فاکتور خیلی مهم برای کار در شرکتهای خارجی و مهاجرت باشد. به جرات میتوان گفت که اگر کسی به این زبان مسلط باشد به راحتی در تمام کشورهای توسعه یافته برایش کار وجود دارد و میتواند با ویزای کاری به آنها سفر کند.»
نکته جالب در حرفهای کیانی این است که تعداد چینیهایی که میخواهند فارسی یاد بگیرند هم بیشتر شده. او که با گروههای چینی زبان زیادی در ارتباط است در سالهای اخیر تعداد قابل توجهی هم زبان آموز چینی داشته که برای استخدام در شرکتهای چینی مایل به یادگیری زبان فارسی بودهاند.
دانشگاه یا آموزشگاه
در حال حاضر در بین دانشگاههای دولتی دانشگاه تهران و شهید بهشتی فقط در نوبت روزانه دانشجوی زبان چینی میپذیرند و دانشگاه علامه طباطبایی در نوبت روزانه و شبانه هم دانشجو میگیرد. دانشگاه آزاد هم در چند واحد محدود دانشجوی زبان چینی ثبت نام میکند بنابراین بار اصلی آموزش این زبان روی دوش آموزشگاهها است که نزدیک ۲۰ آموزشگاه خصوصی فقط در تهران دوره زبان چینی دارند.
اما برای تعیین سطح زبان چینی که آزمون معروفی به نام اچ اس کی دارد که به ندرت در ایران به شکل استاندارد و بینالمللی برگزار میشود و یکی دو موسسه محدود با همکاری دانشگاه تهران یا جهان دانشگاهی دانشگاه تهران و نظارت موسسههای بین المللی خارجی این آزمون را به شکل معتبر برگزار میکنند و متقاضیان برای شرکت در آزمون باید حدود سه میلیون تومان هزینه کنند.
چرا چینی سخت است؟
برای اینکه بدانید کسانی که سمت زبان چینی میروند و آن را تا اندازهای که در آزمون تعیین سطح شرکت کنند یاد میگیرند چه مسیر سختی دارند و چه انگیزه قوی میتواند آنها را تا اینجا بکشاند دانستن این نکته کافی است که ساختار زبان چینی با زبانهای معروف دیگر دنیا کاملا متفاوت است. این زبان اصلا حروف الفبا ندارد به جایش واج یا کاراکتر دارد آن هم بیشتر از ۸۰ هزار کاراکتر که خود چینیها هم همه آن را نمیشناسند و به طور روزانه از هزار کاراکتر آن استفاده میکنند.
زبان چینی کاملا مثل نقاشیاست که تبدیل به خط شده برای همین به زبان «اندیشه نگار» یا «مفهومگرا» هم شناخته میشود. مثلا « حسابکردن» و «شمردن» کاراکتر اولیهاش شبیه زنی است که نشسته و یک سینی جلوی خود دارد و در حال پاک کردن برنج است یا مثلا کاراکتری وجود دارد که بغل هرچیزی بیاید یعنی آب دارد.
میتواند نشان دهنده آب یا رودخانه یا نوشیدنی باشد. با وجود آنکه عدهای خط کشورهای آسیایی را شبیه هم میدانند باید گفت که اصلا اینطور نیست و زبانهای کرهای و ژاپنی دارای الفبای مشخص هستند برای مثال توافق شده که یک کاراکتر حرف B را نشان دهد. زبان چینی زبان ادای هجاهای مختلف است و ادای کلمات بسیار محل حساسیت است. هجاهای مشترک چندین معنا دارند که باید دقیق و درست ادا شوند. تقریبا هرهجا چندین معنی میدهد.
مثلا هجای ma اگر با تلفظ یکنواخت گفته شود به معنی «مادر» است و اگر کشیده تلفظ شود به معنی «اسب» میشود که یک تلفظ اشتباه میتواند افتضاح به بار بیاورد. برای همین یک سری کلماتی که در طول روز بسیار استفاده میشوند از زمان تولد کودک روی آنها کار میشود تا دقیق و درست در ذهنش حک شود چون تلفظ غلط بسیار اشتباه به وجود میآورد. جالب است بدانید هجاها و کلمات چینی برعکس سایر زبانها اغلب به مصوت ختم میشوند.
دیکشنری نگو بلا بگو
اگر برای پیدا کردن معنی یک لغت در زبان فارسی یا هر زبان دیگری در فرهنگ لغت از طریق چینش و ترتیب حروف الفبا جستجو میکنید. به این فکر میکنید برای جستجوی کلمهای در زبان چینی که الفبا ندارد باید چه کار کرد؟ چینیها برای کار با دیکشنری زبان چینی باید ترتیب نگارش کلمه را بلد باشند.
یعنی بدانند که هرکلمه با چندبار برداشتن قلم از روی کاغذ نوشته میشود. حرکات در زبان چینی ترتیب و مقدم متفاوتی دارند و برای استفاده از دیکشنری ترتیب این حرکات بسیار مهم است. مثلا اگر کلمه ای را خواستید در دیکشنری سرچ کنید باید بدانید که از چند حرکت قلم تشکیل شده است.
مثلا ۷ حرکتیها را بشناسید و بعد رادیکال مشخص را پیدا کنید و بعد از پیدا کردن رادیکال زیر مجموعهاش را ببینید و کلمه موردنظر را پیدا کنید. «رادیکال» یک شکل کاراکتر ثابت است که معنی مشخصی دارد و کلمات نزدیک به آن مفهوم شکل مشابه اما اختلافات جزئی دارند. البته به لطف دیکشنریهای آنلاین اوضاع کمیروبهراهتر شدهاست.
