روزنامه هفت صبح، نگین باقری| اطلاعات جالبی از یک پژوهش درباره مهاجران ایرانی ساکن آمریکا نشان میدهد که میانگین تحصیلات و درآمد ایرانیان از مهاجران کشورهای دیگر که هیچ، حتی از آنهایی که در آمریکا متولد شدهاند هم بیشتر است. اینها نتایج پژوهشی است که سال پیش موسسه سیاست مهاجرت در این کشور به دست آورده که خیلی از اطلاعات آن برای اولین بار است که نقل میشود. این پژوهش جزئیات مفید دیگری هم دارد. مثلا به این موضوع پرداخته که اکثر ایرانیان یا مشاغل مدیریتی دارند و یا فروشنده هستند.
همچنین اکثریت آنها اقامتشان را یا با کاریابی گرفتهاند و یا با پناهندگی. این پژوهش را اینجا به فارسی ترجمه کردهایم که میتوانید در آن درباره تنوع پراکندگی ایرانیان ساکن آمریکا اطلاعات جالبی پیدا کنید. در آستانه انقلاب ایران ۱۲۲ هزار نفر ایرانی ساکن این کشور بودند که در سال ۲۰۰۰ میلادی تعدادشان به ۲۸۳ هزار نفر رسید. ۱۹ سال بعد ۱۰۰ هزار نفر به این گروه جمعیتی اضافه شد که جمعیت آنها را به کمتر از یک درصد از کل مهاجران آمریکا میرساند. در سال ۲۰۱۹ مهاجران ایرانی ساکن کانادا شامل ۱۶۴ هزار نفر، مهاجران آلمان شامل ۱۲۷ هزار نفر، انگلیس ۹۰ هزار نفر و ترکیه ۸۰ هزار نفر بودند.
تحصیلات بالای ایرانیان؛ حتی بالاتر از خود آمریکاییها
اول به تحصیلات ایرانیان آمریکا بپردازیم. سرشماری سال ۲۰۱۹ ایالات متحده نشان داده که مدرک حدود ۵۹ درصد از ایرانیانی که بالای ۲۵ سال داشتند لیسانس یا بالاتر از آن بودند. این رقم برای افرادی که متولد آمریکا بودند ۳۳ درصد بوده است. تنها هفت درصد از ایرانیان آمریکا، دیپلم یا پایینتر از آن بودند.
ولی متولدین ایالت متحدهای که مدرک تحصیلی کمتر از دیپلم دارند شامل ۸ درصد از جمعیتشان میشوند. این عدد برای کل مهاجران ۲۶ درصد است. تعداد افرادی که برای تحصیلات به این کشور آمدند همیشه نوسان زیادی داشته. تعداد دانشجویان ایرانی که در سال ۱۳۵۷ در آمریکا درس میخواندند ۵۳ هزار نفر(۱۸ درصد از جمعت کل دانشجویان بینالمللی این کشور) بوده. سال ۲۰۰۰ تعداد آنها به هزار و ۸۰۰ نفر سقوط میکند اما این عدد دوباره در سال ۲۰۱۴ تا ۱۳ هزار نفر هم رسیده است.
درآمد ایرانیان، ۱۵ هزار دلار بیشتر از خود آمریکاییها
در سال ۲۰۱۹، مهاجران ایرانی میانگین درآمد خانوار خود را ۷۹۰۰۰ دلار در سال گزارش کردند(یعنی ماهی ۶۵۰۰ دلار برای هر خانواده) که خیلی بیشتر از میانگین درآمد ۶۴۰۰۰ دلار مجموع مهاجران به آمریکا و ۶۶۰۰۰ دلار متولدین آمریکا بوده. البته ایرانیان ثروتمند ترین مهاجران درآمریکا نیستند و هندیها این عنوان رادر اختیار دارند و میانگین درآمد هرخانواده هندی در آمریکا از ایرانیها بالاتر است. سال ۲۰۱۹، ۱۲ درصد از جمعیت مهاجران ایرانی فقیر محسوب میشدند که رقم آن برابر میزان فقر در بین خود آمریکاییهاست. این عدد برای همه مهاجران این کشور برابر ۱۴ درصد بوده.
ایرانیها چقدر پول به کشورشان حواله کردهاند؟
میزان حواله بانکی از آمریکا به ایران در سال ۱۹۹۰ (دهه هفتاد) در اوج خود بوده. طوری که سال ۱۳۷۶ این عدد به یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان رسیده. سال ۲۰۲۰، یک و سه میلیارد دلار از آمریکا به ایران حواله شده که این عدد دو دهم تولید ناخالص داخلی ایران در همان سال بوده است.
تعداد کارمندان ایرانی در مشاغل مدیریتی و علوم-تحقیقاتی، بالاتر از خود آمریکاییها
اگر بخواهیم فقط از جهت شغل ایرانیان ساکن آمریکا نظر دهیم باید بگوییم که آنها اغلب شامل دو دسته بزرگ میشوند: اول گروهی که تحصیلات بالا و مشاغل مدیریتی دارند و دسته دوم آنهایی که فروشنده هستند یا کاری با منزلت اجتماعی پایینتر از مدیریت میکنند. دقیقترش این است که اکثریت ایرانیان (۶۲ درصد از آنها) در مشاغل مدیریتی، علمی و هنری شاغل هستند.
نسبت آمریکاییها و همچنین مهاجران دیگر کشورها در این دسته از مشاغل کمتر از ایرانیان است. از بین همه آمریکاییها(یعنی آنهایی که آمریکا به دنیا آمدند) ۴۱ درصد و از بین همه گروههای مهاجر دیگر ۳۵ درصد در این مشاغل کار میکنند. رتبه دوم شغلهای پرطرفدار ایرانیان را کار در فروشگاهها یا کار به عنوان فروشنده تشکیل میدهد که شامل ۱۸ درصد از ایرانیان ساکن آمریکا میشود.
اگر جذابترین شغل برای ایرانیان مشاغل مدیریتی بوده، کمطرفدارترین شغلها بین آنها هم مشاغل ساخت و ساز، تعمیرات و مدیریت منابع طبیعی است که حدود ۴ درصد از ایرانیان مهاجر در این مشاغل کار میکردند و ۷ درصد هم در مشاغل حمل و نقل و جابهجایی حضور دارند. همچنین ۹ درصد از مهاجران ایرانی آمریکا کارمند مشاغل خدماتی هستند. ایرانیها در مشاغل خدماتی خیلی کمرنگتر از آمریکاییها یا مهاجران دیگر ظاهر شدهاند.
مسیر مهاجرت: اول اقامت با شغل و بعد پناهندگی
افراد میتوانند با گرین کارت، با ازدواج، با وابستگیهای خانوادگی یا از طریق کار، اقامت آمریکا را بگیرند. در سال ۲۰۱۹، ۷۶ درصد از مهاجران ایرانی شهروند ایالات متحده بودند، در حالی که این رقم در کل مهاجران ۵۲ درصد بوده. حالا این افراد چطور اقامت گرفتند؟ این سوال جوابهای جالبی دارد که یکی از آنها این است که ۲۱ درصد با ازدواج تابعیت آمریکا گرفتهاند.
بیشترین مهاجران ایرانی اقامت قانونی خود را از پیدا کردن کار گرفتند که شامل ۳۸ درصد از جمعیت آنها میشود. گروه بعدی آنهایی هستند که با پناهندگی وارد آمریکا شدهاند (۳۲ درصد) و ۲۷ درصد هم از طریق پیوندهای خانوادگی به اقامت رسیدهاند. (از این تعداد
۲۱ درصد با ازدواج توانستند اقامت بگیرند و ۶ درصد بقیه هم به واسطه خواهر و برادران فرزندان بزرگسالشان توانستهاند مقیم این کشور شوند.) در مقابل ۳۲ درصد از ایرانیها که از طریق پناهندگی اقامت گرفتهاند، این اقامت با پناهندگی بین کل مهاجران آمریکا ۱۰ درصد بوده. نرخ گرفتن اقامت از طریق استخدامهای شغلی هم بین کل مهاجران این کشور ۱۴ درصد است. تعداد ایرانیانی که با اشتغال و پناهندگی اقامت گرفتند از مهاجران کل دنیا بیشتر است.
ایرانیان آمریکا کجا زندگی میکنند؟
ایرانیانی که در آمریکا ساکن هستند اغلب غربیترین ساحل این کشور را برای سکونت انتخاب کردهاند. نیمی از آنها (۵۴ درصد) ساکن ایالت کالیفرنیا هستند که از این تعداد یک سوم آنها (۲۹ درصد) ساکن شهر لسآنجلس شدهاند. سه ایالت بعدی با بیشترین جمعیت مهاجر ایرانی عبارتند از تگزاس (۸ درصد)، نیویورک (۵ درصد) و ویرجینیا (۴ درصد). بعد از لسآنجلس و نیویورک، واشنگتن و سانفرانسیسکو هم شهرهای پرطرفدار برای ایرانیان بوده که به ترتیب ۶ و ۵ درصد مهاجران ایرانی ساکن این شهرها شدهاند.
زبان: پایینتر از حد انتظار
اوضاع زبان ایرانیان آمریکا آنقدر تعریفی ندارد. ۴۶ درصد مهاجران آمریکا تسلط کامل به انگلیسی داشتند اما این رقم برای مهاجران ایرانی این کشور ۳۶ درصد بوده است.
میانگین سنی ایرانیان، بالاتر از آمریکاییها
میانگین سنی مهاجران ایرانی از مهاجران کشورهای دیگر و همچنین مردم آمریکایی بیشتر است. میانگین سنی آنها برابر ۵۵ سال بوده اما این عدد برای کل مهاجران ۴۶ و میانگین سنی شهروندان آمریکایی ۳۷ سال است. فقط دو درصد از ایرانیان آمریکا زیر ۱۸ سال سن داشتند. این عدد برای آمریکاییها ۲۵ درصد و برای همه مهاجران ۶ درصد است. در واقع باید بگوییم که ۷۰ درصد مهاجران ایرانی بین ۱۸ تا ۶۴ سال سن داشتند و ۲۸ درصد هم ۶۵ ساله یا بالاتر از آن بودند.
با وجود اینکه ایرانیان معمولا به سختی اقامت میگیرند ولی آمار به ما اینطور میگوید که مهاجرانی که از ایران میآیند بیشتر از کل جمعیت مهاجران خارجی این کشور احتمال دارد که تابعیت ایالات متحده را دریافت کنند. در سال ۲۰۱۹، ۷۶ درصد از مهاجران ایرانی شهروند ایالات متحده بودند، در حالی که این رقم برای کل مهاجران این کشور ۵۲ درصد بوده.
غیر از این مهاجران قانونی در آمریکا ،تا سال ۲۰۱۸ حدود هفت هزار ایرانی هم به صورت غیرمجاز زندگی میکردند که تعدادشان ۰٫۱ درصد از مهاجران غیر قانونی ساکن این کشور بوده. تا سال ۲۰۲۱ هم ۵۰ ایرانی بدون مدرک اقامتی توانستهاند از دادستانی مجوز موقت کار بگیرند. این عدد برای کل مهاجران این کشور ۶۰۰ هزار نفر بوده است.
مهاجرفرستترین سال، قبل از سال ۲۰۰۰
مهاجران ایرانی در مقایسه با دیگر مهاجران معمولا سابقه طولانیتری در زندگی در آمریکا داشتند. پنجاه و هفت درصد از آنها قبل از سال ۲۰۰۰ وارد ایالات متحده شدهاند، در حالی که این رقم در کل مهاجران ۵۱ درصد است. ۲۰ درصد ایرانیان بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۹ و ۲۳ درصد در سال ۲۰۱۰ یا بعد از آن وارد آمریکا شدهاند.
تعداد ایرانیان بیمه شده برابر آمریکاییها
از جدولها اینطور برمیآید که ایرانیان به بیمه سلامت خود اهمیت زیادی میدهند. چرا که تعدادشان تقریبا برابر آمریکاییهای دارای بیمه بوده. دو سوم مهاجران ایرانی بیمه خصوصی و ۳۸ درصدشان هم بیمه سلامت عمومی دارند. ۶ درصد از ایرانیان بیمه نداشتند که این رقم برای خود آمریکاییها ۲۰ درصد بوده.
