روزنامه هفت صبح | در پی گزارشات کاربران از اختلال بارگذاری در اینستاگرام، شرکت ارتباطات زیرساخت اعلام کرد اختلال در مسیرهای ارتباطی شمال کشور بوده و رفع شده است. از دو روز پیش (۲۴ مرداد) کاربران اینستاگرام با اختلال شدیدی در عملکرد اینستاگرام روبهرو شدهاند. این اختلال هم در اینترنت تلفن همراه و هم تلفن خط ثابت دیده شده اما شواهد نشان میدهد این اختلالات در اینترنت خط ثابت بیشتر و شدیدتر بوده است.
با این حال با روشن کردن ویپیان و یا فیلترشکن، این مشکل برطرف شده اما همچنان کاربران سرعت کندی را تجربه میکنند. این اتفاق و فعال شدن قابلیت جستوجوی امن یا «Safe Search» روی گوگل، باعث شده کاربران در فضای مجازی از اجرای چراغ خاموش طرح صیانت از فضای مجازی صحبت کنند. روز گذشته شرکت ارتباطات زیرساخت در اطلاعیهای اعلام کرد اختلال در برخی پلتفرمهای خارجی که به دلیل اختلال در مسیرهای ارتباطی شمال کشور بوده، رفع شده است. با این حال برخی کارشناسان معتقدند اختلالات پیشآمده در اینترنت و بهخصوص مشکلات بر سر راه اینستاگرام، عموما منشا داخلی دارد.
شرکت ارتباطات زیرساخت: اختلال در لینک
مدیران ارشد وزارت ارتباطات در ماههای اخیر، برخی حوادث غیرمنتظره را دلیل اختلال در اینترنت کشور عنوان میکنند. در ماه جاری قطع برق در مرکز مخابرات انقلاب (ساختمان LCT) و آتشسوزی در یکی از حوضچههای ارتباطی شرکت مخابرات ایران، علت اختلال در اینترنت کشور و بهخصوص تهران اعلام شد.
روابط عمومی شرکت ارتباطات زیرساخت از اختلال در لینکهای ارتباطی شمالی کشور یاد کرده که بهنظر میرسد منظورشان همان لینکهای مربوط به اینستاگرام باشد که البته گفته که همان آخر شب دوشنبهشب ماجرا برطرف شده است. شبکه ابر آروان که یک پلتفرم ارائه خدمات ابری است، با انتشار گزارشی اعلام کرده بود در بین وبسایتهایی که از سوی سامانه «رادار آروان» در سال ۱۴۰۰ به شکل لحظهای پایش شده، ۸۹درصد اختلالات اینترنت مربوط به وبسایتهای بینالمللی و ۶۷درصد اختلالات مربوط به اینستاگرام بوده است.
گزارشات ابر آروان نشان میدهد این اختلالات منشا داخلی دارند. از طرفی کاربران هم با عوض کردن آیپی خود میتوانند به اینستاگرام دسترسی پیدا کنند. با این وجود، شرکت زیرساخت میگوید مشکل دسترسی به «برخی پلتفرمهای خارجی» به دلیل اختلال در لینکهای ارتباطی شمال ایران بوده است. وزیر ارتباطات هم تا به امروز در برابر این نظریهها واکنشی نشان نداده است.
کارشناسان شبکه: کاهش پهنای باند و فیلترینگ
در وبسایت دیجیاتو گزارشی در اینباره نوشته شده که نشان میدهد بهنظر برخی کارشناسان شبکه، احتمالاً کاهش پهنای باند با روش Bandwidth Shaping رخ داده که باعث بروز سرعت حداقلی در اینستاگرام شده است. همچنین مسدود کردن راههای رسیدن به اینستاگرام هم شدت یافته است.
به گفته حسن درواری، کارشناس شبکه، اختلالهای بهوجود آمده در اینستاگرام از مرداد سال ۱۳۹۹ شدت گرفته و در وهله اول فقط از دوازده شب تا ۶ بامداد بوده اما به مرور زمان این اختلالات گستردهتر شده است. اینستاگرام پروتکلهای جدیدی ایجاد کرده که کاربران از این طریق وارد اینستاگرام بشوند اما اتفاقی که در ایران رخ داده این است که جلوی این مسیرها گرفته میشود.
کنترل پهنای باند به این صورت است که تصمیم میگیرند چه مقدار ترافیک در چه آدرسی بیشتر باشد و در چه آدرسی کمتر. درواری در اینباره میگوید: «اصل این قابلیت برای این بوده که انصاف و عدالت بین کاربران رعایت شود و سرعت برای کاربری که دانلود فراوان دارد تا آن کاربری که فقط قصد خواندن اخبار دارد، یکی باشد و در شبکه «ازدحام» ایجاد نشود. با این حال بهنظر میرسد از این قابلیت برای محدود شدن اکثر ارتباطات خارجی در ایران استفاده میشود.»
درواری در گفتوگو با وبسایت دیجیاتو گفته است جلوگیری از این مسیرها و کنترل ترافیک مسئلهای هزینهبر برای وزارت است، این هزینهها بهویژه از لحاظ مالی نیازمند نیروهای متخصص و پایش مستمر است. درواری تاکید داشته که شناسایی آدرسها و پروتکلهایی که کاربران از آن وارد اینستاگرام میشوند، نیازمند دستگاههای جدیدی است و باید Middleboxهای هر شبکه در هر استان تغییراتی پیدا کند. دستگاه میدلباکس یک سیستم در شبکه کاربر است که کار نظارت و تعیین مسیر را در خروجی هر شبکه برعهده دارد و فیلترینگها و تایماوتهایی که رخ میدهد، توسط این دستگاه و در داخل کشور اعمال میشود.
به گزارش وبسایت پیوست، مدیران استارتاپ اجتماعی کارزار هم در اینباره گفتهاند وقوع اختلال در اینترنت کشور و همچنین افزایش دامنه فیلترینگ، عمدی است. این استارتاپ که کارزاری برای اعتراض به این روند ترتیب داده، میگوید: «ما SSL Inspection یا همان فیلترینگ وب را تجربه میکنیم. یعنی تکتک بستههایی را که از کشور خارج میشود باز میکنند، محتوایش را بررسی میکنند و تصمیم میگیرند ارسال شود یا نه.» در حقیقت میدلباکس وظیفه انجام فیلترینگ یا همان SSL Inspection را برعهده دارد.
سردار جلالی، مدیر پدافند غیرعامل کشور نیز پیشتر تاکید داشته بود که در شبکه ملی اطلاعات مسئله قطعی اینترنت مطرح نیست اما سلسلهمراتب دسترسی وجود دارد. او طی یک مصاحبه تلویزیونی گفته بود: «در کره جنوبی هم همین کار شده و در داخل کشور سرعت حداکثری و در مرزها سرعت حداقلی وجود دارد و این یک الگوی نمونه از اینترنت است.» به نظر میآید در داخل کشور نیز تصمیم گرفته شده تا سرعت حداقلی برای برخی پلتفرمها نظیر اینستاگرام وجود داشته باشد.»
