روزنامه هفت صبح | چند روز پشت سر هم خبرهایی درباره ترکیدگی لاستیک هواپیماها در فرودگاه مهرآباد، ماهشهر، شیراز و مشهد به گوش میرسید. حادثهای که نهتنها میتواند خطرناک باشد بلکه در صورت به خیر گذشتن، هم وحشت خیلی زیادی به مسافران وارد میکند، هم به موتور هواپیما آسیب جدی میزند. تکراری بودن این حادثه پای سازمان هواپیمایی را هم به ماجرا باز کرد و این سازمان وعده تهیه گزارشی درباره ترکیدن پشت سر هم لاستیک هواپیماها مخصوصا در مشهد داد. گزارشی که حالا منتشر شده و نکتههای جالب زیادی دارد:
سوابق ترکیدگی لاستیک هواپیماها در باند فرودگاههای مهرآباد، ماهشهر و شیراز بوده اما تعداد آن در فرودگاه مشهد فراوانی بیشتری دارد که این موضوع میتواند حاصل از ترافیک بالای فرودگاه، حجم مسافر زیاد، دما و ارتفاع بالای فرودگاه به عنوان عوامل کمکی و فرعی باشد.
لاستیکها مورد بررسی قرار گرفتند که عمدتاً از شرکتهای معتبر شامل Dunlop، Bridgestone، Michelin، Goodyear بودند؛ لذا مبحث کارخانه و مواد سازنده مورد تمرکز قرار نگرفت.
برخی چرخها اوورهال شدهاند و برخی هم نوسازند اما در این حوادث برخی چرخهای نو هم آسیب دیدهاند که گزینه نو نبودن چرخ و وجود عوامل دیگر را تأیید میکند.تعداد زیادی از این رویدادها هنگام خزش هواپیما روی باند برای پرواز و قبل از بلند شدن آن و در سرعت بالای هواپیما و چرخها حادث شده است که خلبانان برابر دستورالعملها موظف به پرواز بودهاند و با توجه به وزن زیاد هواپیماها در این مرحله، خلبانان مجبور به حفظ ارتفاع ثابت برای سوزاندن سوخت و کاهش وزن هواپیما شدهاند.
در برخی از پروازهای خارجی و داخلی مشاهده شده که بهمنظور سوختگیری کم در ایستگاههای خارجی یا ذخیره زمان در ایستگاههای مقصد، خلبانان نسبت به درخواست حمل سوخت اضافه برای مسیر بعد (Tankering Fuel) اقدام کردهاند که این رفتار در صورت رعایت بیشترین وزن مجاز هواپیما، غیرمجاز نیست.برمبنای این گزارش شرایط گرما و ارتفاع زیاد فرودگاههای کشور به طور مستقیم در وقوع رویدادها تأثیر داشته است.
فرودگاهی بدون گواهی بهرهبرداری
فرودگاه شهید هاشمینژاد مشهد توسط شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران بهرهبرداری میشود که تاکنون این فرودگاه برابر الزامات جدید مقررات فرودگاهی سازمان هواپیمایی کشوری موفق به دریافت گواهینامه فرودگاهی نشده است. همچنین ارتفاع فرودگاه از سطح دریا بالاست و در هوای گرم هواپیماها در آن محدودیت راندمان دارند. تمام حوادث ترکیدگی چرخها در باند اصلی فرودگاه (۱۳ چپ) به وقوع پیوسته است. کیفیت پایین رنگ روی باند؛ عامل ایجاد برجستگیهای آسیبزا به لاستیکها.
گزارشهای بررسی حوادث سازمان نشان میدهد که کیفیت نقاشی روی باند اصلی مناسب نبوده و علاوه بر تولید FOD، برجستگیهایی نیز به وجود آورده که لاستیک چرخهای هواپیماها را در وزن و سرعت زیاد دچار مشکل میکند.پس از سانحه خروج از باند هواپیمای ام دی ۸۳ شرکت هواپیمایی زاگرس در سال ۱۳۹۴ و حادثه ترکیدگی لاستیک هواپیمای بویینگ ۷۳۷ شرکت هواپیمایی سپهران در سال ۱۴۰۰، توصیه ایمنی برای ارتقای کیفیت سطح باند اصلی فرودگاه مشهد شامل قدرت ترمزگیری و رنگآمیزی صادر شده که تاکنون اقدامات اصلاحی انجام نشده است.
فرودگاه مشهد خسارت ایرلاینها را بدهد
در نتیجهگیری این گزارش آمده است: شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران در سریعترین زمان ممکن نسبت به ارزیابی ریسک و تدوین برنامه بازسازی سطح باند اصلی فرودگاه مشهد برابر مقررات فرودگاهی کشور اقدام کند. سهم فرودگاه از خسارات وارده به ایرلاینها مشخص شده و شرکت فرودگاهها به شرکتهای هواپیمایی خسارت بدهند. شرکتهای هواپیمایی تا رفع مشکل باند فرودگاه مشهد، از حمل سوخت اضافی در ایستگاه مشهد جلوگیری کنند.
