روزنامه هفت صبح | غیر از کلافگی گاه و بیگاهی که در ماههای گذشته به دلیل افت سرعت اینترنت یقه کاربران را میگرفت چند وقت پیش حتی وزارت علوم از وضعیت اینترنت شاکی شد و اعلام کرد که اگر اوضاع به همین ترتیب ادامه داشته باشد چطور میتوان امتحانات را به صورت غیرحضوری برگزار کرد؟ علی اکبر صفوی، رئیس کارگروه یادگیری الکترونیکی وزارت علوم گفت: «واقعیت این است که همه ما از اختلالات اینترنت در طول چهار پنج ماه گذشته گلایه داریم و رنج میبریم.
همین امروز ما در دانشگاه شیراز کلاسی داشتیم که اساتید در آنجا اعلام کردند دانشجویان به علت کندی اینترنت و اختلالات اینترنتی که در کل استان وجود دارد از کلاس درس عقب میافتند. به طور کلی ظرفیت مصرفی کشور کمی با اختلال روبهرو شده و کیفیت سرویسدهیها پایینتر آمده است. این مشکل در طول چند ماه اخیر وجود داشته و در بازه زمانی امتحانات هم مشکلاتی را ایجاد کرد.»وزارت ارتباطات یا درواقع شرکت زیرساخت هم اعلام کرد که گزارشی در این باره دریافت نکرده و اگر شکایتی از اپراتورها یا شرکتهای ارائه دهنده خدمات اینترنت وجود داشته باشد حتما رسیدگی میکند.
دیروز روزنامه جمهوری اسلامی در گزارش تندی نوشت که بر خلاف وعدههای دولت سیزدهم اینترنت نه تنها ارزان نشده بلکه از نظر سرعت همچنان سقوط کرده که هم رده افغانستان شده است. نویسنده این یادداشت در روزنامه جمهوری اسلامی نوشت:« آرامترین فرد باشید وقتی قرار باشد از اینترنت همراه استفاده کنید، به ناآرامترین فرد تبدیل خواهید شد بس که کند است و سوهان به اعصاب میکشد.»
اینکه سرعت اینترنت در ایران هم رده با افغانستان(به عنوان کشوری توسعه نیافته در این عرصه) شده به سرعت به یکی از بحثهای اصلی کاربران در شبکههای اجتماعی تبدیل شد و وقتی عیسی زارعپور، وزیر ارتباطات برای افتتاح پروژه فیبر نوری FTTX رفته بود با سوالات خبرنگاران در مورد دلیل افت سرعت اینترنت مواجه شد.
او بلافاصله اینکه رتبه ایران و افغانستان با هم برابر است را تکذیب کرد و گفت: « بر اساس آماری که سایت مورد استناد این ادعا منتشر کرده، ما ۱۰۰ پله از افغانستان بالاتر هستیم. رتبه افغانستان ۱۸۳ و ما ۷۷ هستیم. برخیها این روزها به دروغگویی و برچسب زنی عادت کردهاند و این خبر نادرست نیز در فضای مجازی به صورت گسترده منتشر شده است. سرعت اینترنت در افغانستان ۱.۷ مگابیت بر ثانیه است و سرعت ما در اینترنت همراه میانگین ۲۴ مگابیت بر ثانیه است که نسبت به میانگین جهانی (۲۹ مگابیت بر ثانیه) عدد بدی نیست.»
در واقع وزیر اذعان کرد که سرعت اینترنت ما حدود ۲۰ درصد از میانگین جهانی کمتر است. (در بهترین حالت !) او به دلیل «کاهش» سرعت اینترنت در ماههای گذشته نپرداخت فقط توضیح داد که برخی مشکلات بر سر راه «افزایش» سرعت اینترنت قرار دارند و گفت: «در حوزه توسعه ارتباطات ثابت مشکلاتی داشتیم و با افتتاح توسعه فیبرنوری سعی داریم این مشکلات را به سرعت رفع کنیم تا سرعت ارتباطات سیار و ثابت در داخل کشور افزایش پیدا کند. مردم شریف ایران شایسته سرعتهای چندصد مگابیت بر ثانیه هستند. اگر مردم کمی صبور باشند بنا داریم تا پایان دولت ۲۰ میلیون پورت فیبر نوری پرسرعت را برای آنها فراهم سازیم.»
منظور از زارع پور از سایتی که همه به آن استناد میکنند speedtest است که یک جورهایی مرجعی جهانی برای سنجش وضعیت اینترنت در همه کشورها محسوب میشود. وقتی به این سایت مراجعه میکنیم میبینیم که حرفهای وزیر ارتباطات در مورد هم رده نبودن جایگاه ایران و افغانستان درست است اما یکی دو نکته وجود دارد که بد نیست به آنها اشاره کنیم. اول اینکه به نظر میرسد زارع پور جایگاه ایران در اینترنت همراه را با جایگاه افغانستان در اینترنت ثابت مقایسه کرده است. ایران دیروز رتبه ۷۷ را در بین کشورهای جهان از نظر سرعت اینترنت همراه داشت و افغانستان رتبه ۱۳۷ در حالی که رتبه ایران در سرعت اینترنت ثابت با همان وای فای ۱۴۳ جهان است و افغانستان در رتبه ۱۷۸ قرار دارد، در واقع غیر از اینکه رتبه افغانستان در هیچکدام از این دو حوزه ۱۸۳ نیست، ایران بلکه در یکی ۶۰ رتبه و در دیگری ۳۵ رتبه بالاتراز افغانستان است.
گذشته از اینها آنچه بیشتر اعصاب کاربران اینترنت را در ماههای گذشته بازی داده کاهش سرعت همان اینترنتی بوده که قبل از آن استفاده میکردند. با بررسی آمارهایی که سایت speedtest منتشر میکند میبینیم که از آخر تابستان گذشته به این طرف کم کم جایگاه ایران از نظر سرعت اینترنت در جهان بدتر شده، این اتفاق در حالی افتاده که میانگین سرعت اینترنت در ابعاد جهانی تغییری نکرده است بلکه بر اساس همین آمارها سرعت ما مخصوصا در حوزه اینترنت همراه پایین آمده.
تا مهر ۱۴۰۰ ایران از نظر سرعت اینترنت همراه در رتبه ۷۱ جهان بود با متوسط سرعت دانلود ۳۵.۴۸ مگابیت بر ثانیه و متوسط سرعت آپلود ۱۲.۵۳ مگابیت اما با کاهش سرعت اینترنت همراه در ایران، رتبه ما به ۷۳ رسید. این وضعیت تا آذر ماه ادامه داشت و متوسط سرعت دانلود اینترنت موبایل در ایران ۳۵.۰۹ مگابیت بر ثانیه و متوسط سرعت آپلود اینترنت موبایل، ۱۲.۶۲ مگابیت بر ثانیه و تأخیر ۳۸ میلیثانیه بود اما این وضعیت هم دوام نیاورد و حالا ایران چهار پله دیگر هم سقوط کرده و میانگین سرعت به ۲۴٫۰۳ مگابیت بر ثانیه رسیده است.
چه اتفاقی افتاده؟
آیا این کاهش تدریجی اینترنت عمدی است و در راستای طرحهای مختلف محدود کننده اینترنت اتفاق افتاده؟ این سوالی است که در فضای مجازی ایرانیها مدام شنیده میشود. اما مسئولان سعی میکنند ماجرا را به مشکلات زیرساختی و کهنه بودن تجهیزات و… ربط بدهند. مثلا چند روز پیش محمد باقری بناب عضو کمیسیون اقتصادی مجلس اعلام کرد که مطمئن است دولت نه تنها برنامهای برای کاهش سرعت اینترنت ندارد بلکه میخواهد تلاش کند وضعیت اینترنت ثابت بهتر شود و بخشی از بار از دوش اینترنت موبایل برداشته شود.
این را که بار ضعف اینترنت ثابت روی دوش اینترنت همراه است و همین هم روی کاهش سرعت آن تاثیر داشته، قبلا در حرفهای خود وزیر ارتباطات هم شنیده بودیم. زارع پور گفته بود: «دلیل پایین بودن سرعت اینترنت در ایران مشکل زیرساختی در شبکه و عدم توسعه زیرساختهای پهنباند ثابت در کشور است، در واقع مردم بیشتر از شبکه همراه یا سیار استفاده میکنند و زیرساختهای این شبکه هم ظرفیت این حجم از استفاده را ندارد و همین مسئله باعث کندی سرعت اینترنت میشود.»
این موضوع را سید جمال هادیان مدیر روابط عمومی وزارت ارتباطات همین دیروز تکرار کرد، او در توئیترش نوشت: «این روزها دسترسی به شبکه پایدار و پرسرعت برای همه مردم از نان شب هم واجبتر است چون کار و زندگیشان به این خدمت وابسته است. بدیهی است که هر وقت شبکه دچار اختلال یا افت سرعت شود مردم کلافه و ناراحت میشوند و انتقاد میکنند و حق هم دارند. بیشتر این انتقادات از شبکه اینترنت اپراتورهای موبایل است
شبکهای که فشار زیادی را تحمل میکند چون شبکه ارتباطی ثابت خانگی قادر به ارائه خدمات پرسرعت و با کیفیت نیست اما اینکه یکی بگوید سرعت اینترنت ما معادل یا بدتر از افغانستان است واقعاً بیانصافی است و حرف نادرستی است.»بعد از همه اینها باید پرسید که خب مشکل چطور حل میشود و برنامه دولت برای اینکه فشار مصرف روی اینترنت همراه نباشد چیست؟ وزارت ارتباطات در جواب این سوال میگوید که با اجرای پروژه فیبر نوری یا FTTX مشکل حل خواهد شد اما میدانیم که این پروژه یکی از کلانترین پروژهها در سطح ملی است و نمیتوان به اجرای کوتاه مدت یا حتی میان مدت آن امیدوار بود.
