به گزارش هفت صبح، حمید صرامی، آسیبشناس اجتماعی، در تازهترین اظهارات خود در شبکه سلامت، نسبت به برخی ویژگیها و رفتارهایی که ممکن است در ظاهر ساده به نظر برسند اما میتوانند نشاندهنده زمینهسازی برای حرکت نوجوانان و جوانان به سمت رفتارهای پرخطر، بهویژه مصرف مواد مخدر باشند، هشدار داد. وی تأکید کرد که اگرچه وجود یک نشانه به تنهایی دلیلی بر اعتیاد نیست، اما تکرار و پایداری چندین مورد از این علائم در طول زمان، نیازمند توجه جدی خانوادهها و مداخله بهموقع است.
تکانشگری و ضعف در کنترل هیجانات:
صرامی، پرخاشگری مکرر، خشم شدید، دشواری در کنترل رفتار و اقدام بدون فکر را از نشانههای ضعف در مدیریت هیجان دانست. وی افزود: در چنین شرایطی، اگر شواهدی مبنی بر ارتباط با سیگار، مواد مخدر یا ابزارهای مصرف در محیط زندگی نوجوان مشاهده شود و این روند ادامه یابد، پیگیری تخصصی ضروری است.
ضعف در تصمیمگیری و ارزیابی پیامدها:
وی همچنین به تصمیمگیریهای بدون ارزیابی پیامدها در موقعیتهای پرریسک اشاره کرد و گفت: برخی نوجوانان قادر به «مکث» کردن و یافتن راههای جایگزین نیستند که این موضوع، احتمال ورود آنها به تجربههای پرخطر را افزایش میدهد.
تأثیرپذیری از گروه همسالان:
یکی دیگر از عوامل کلیدی که صرامی به آن اشاره کرد، همتأثیری قوی از گروه همسالان است. وی گفت: زمانی که نوجوان رفتار یا مصرف یک دوست را بدون چون و چرا میپذیرد یا آن را عادی و بیخطر تلقی میکند، اهمیت آموزش مهارت «نه گفتن» و تحلیل پیامدها در محیط خانواده دوچندان میشود.
تغییرات خلقی و افت عملکرد:
این آسیبشناس اجتماعی به تغییرات خلقی مانند غمگینی، بیحوصلگی، بیانگیزگی، افت عملکرد تحصیلی یا شغلی و افزایش تعارضات خانوادگی اشاره کرد. اگرچه این نشانهها میتوانند دلایل متعددی داشته باشند، اما همپوشانی آنها با رفتارهای پرخطر، پیگیری و درک ریشههای آن را برای والدین ضروری میسازد. همچنین، بیدقتی، ناتوانی در رصد عواقب تصمیمها و کاهش تمرکز، در صورتی که به یک الگوی پایدار تبدیل شود، میتواند نشانه قابل توجهی باشد که نیازمند بررسی ریشهای است.
نقش حیاتی خانواده در پیشگیری:
صرامی تأکید کرد: نوجوانانی که احساس میکنند توسط والدین خود دیده نمیشوند و به آنها تعلق ندارند، ممکن است برای جلب توجه یا یافتن هویت به سمت گروههای همسال یا فضای مجازی گرایش پیدا کنند. بنابراین، گذراندن زمان باکیفیت، هرچند کوتاه اما مستمر، با والدین، نقش حفاظتی مهمی در برابر این آسیبها ایفا میکند.
