روزنامه هفت صبح، نگین باقری| ضربالمثل قدیمی است که میگوید: مهمان از مهمان بدش میآید. این مصداق ایرانیتبارهایی است که بعد از گرفتن اقامت و شهروندی در غرب راهی کرسی قدرت میشوند و سیاستهای ضد مهاجر پیش میگیرند. تعداد ایرانیهایی که از نردبان قدرت بالا رفتهاند و نماینده پارلمان، وزیر و ... شدند کم هم نیست.
مثلا در کشوری مثل سوئد تا امروز 18 ایرانی تبار روی این صندلیها نشستهاند اما در همسایگی آن، فنلاند، حتی دست یک ایرانی هم به قدرت نرسیده. این گزارش قرار است دنبال جوابی برای این سوال باشد که ایرانیتبارهای ساکن اروپا، روی کدام صندلی نشستهاند و از کدام جبهه سیاسی بلند شدهاند؟
از دنده راست جهان و احزاب محافظه کار که اغلب سیاستهای ضد مهاجر دارند یا آن سوی این جبهه، نزدیک به سوسیالیستها، سوسیال دموکراتها، احزاب چپ یا احزاب سبز؟ با سرشماری ایرانی تبارهای پارلمان و دولتهای اروپایی به نظر میرسد تا امروز 19 نفر از احزاب چپ و 15 نفر از احزاب راستگرا وارد فعالیتهای سیاسی شدهاند.
اما این روزها در کل اروپا عمدتا احزابی در راس قدرت هستند که اغلب شعارهای رایج دست راستی میدهند. شعارهایی که بخشی از آن شامل سختگیری بیشتر برای مهاجرین میشود. نکته جالب هم درباره ایرانیها این است که عمر فعالیت سیاسی سوسیال دموکراتها دیگر به پایان رسیده. در حال حاضر پنج ایرانی تبار چپ و در مقابل هشت راستگرا در پارلمان یا دولت کشورهای اروپایی بر سر قدرت هستند.
سوئد: اگرچه سال 2018 این بلوک چپ بود که در مسیر قدرت سیاسی، دولت را به دست گرفت، ولی سال 2022 برای مردم این کشور با پیروزی احزاب دست راستی به پایان رسید. حزبی با سیاستهای افراطی ضد مهاجر.
بلوک چپ:
یک: اردلان شکرابی: او نه فقط عضو بلکه از اعضای هیات رهبری حزب سوسیال دموکرات سوئد بوده. شکرابی سال 2014 به همراه شش ایرانی دیگر وارد پارلمان میشود و بعد بر اساس شکل نظام سیاسی این کشور، نخست وزیر او را به عنوان وزیر امور اجتماعی انتخاب میکند. او سال 2022 هم توانست به پارلمان راه یابد.
دو: لیلا نراقی: او تا سال 2016 به نمایندگی از حزب سوسیال دموکرات نماینده پارلمان سوئد (ریکسداگ) بود.
سه: خشایار فرمانبر: فرمانبر هم سال 2014 مانند اردلان از حزب سوسیال دموکرات وارد پارلمان میشود و سپس نخست وزیر او را به عنوان وزیر توسعه انتخاب میکند. فرمانبر 12 سالگی از ایران خارج شده و 15 سالی است به عضویت حزب درآمده.
چهار: آیلین فاضلیان: فاضلیان در حالی که 23 ساله بود عضو شورای رهبری شاخه زنان حزب سوسیال – دموکرات سوئد شد و سال 2018 از همین حزب به پارلمان راه یافت.
پنج: آیدا کرمعلی: او دو ساله بود که همراه خانواده از تبریز به سوئد آمد و سال 2018 به عنوان یک نماینده سوئد از حزب سبز برای پارلمان انتخاب شد. حزب سبز، یکی از زیر مجموعههای ائتلاف سوسیال دموکراتهاست درنتیجه نه تنها مخالفتی با ورود مهاجران ندارد بلکه حمایت از آنها را یک وظیفه انسانی میداند.
شش: آزاده رجحان گوستاوسون: این سیاستمدار در ایران زاده شده و 5 سالگی با خانواده به سوئد مهاجرت کرده است. او سال 2014 به عنوان نماینده مجلس سوئد از حزب سوسیال دموکرات انتخاب شد و سال 2022 هم دوباره به این صندلی رسید.
هفت: نوشی دادگستر: مهرنوش یا همان نوشی دادگستر سال 2020 به رهبری حزب چپ سوئد رسید.
هشت: علی اثباتی: اثباتی 4 سال رئیس حزب چپ جوان بود. کمی بعد از شروع فعالیت او به عنوان یکی از مشهورترین وبلاگ نویسهای سیاسی این کشور شهرت پیدا کرد و از سال 2018 تا 2022 عضو پارلمان سوئد شد. برخلاف بسیاری از نمایندههای ایرانی تبار که رابطه خوبی با نظام سیاسی حاکم در ایران ندارند، رسانه استکهلمیان 4 سال پیش در گزارشی نوشت که او شهادت سردار قاسم سلیمانی را نقض آشکار قوانین بینالمللی دانسته بود. همچنین گفته میشود 13 سال پیش مقاله بلندی درباره رد تقلب در انتخابات سال 1388 هم به نگارش درآورده.
9 : دانیال ریاضت: او سال 1370 در تهران به دنیا آمده و سال 2014 به نمایندگی از حزب چپ عضو مجلس ملی شده است.
بلوک راست
یک: رومینا پورمختاری: او که مدتی رئیس شاخه جوانان حزب لیبرال بوده سال پیش به عنوان وزیر اقلیم و سال قبل محیط زیست معرفی شد.
دو: پریسا لیلی استراند: او از سال 2010 به عضویت حزب مدرات در آمد؛ حزب راست میانه رو که به سیاستهای ضد مهاجر خود شهرت دارد. استراند سال قبل بهعنوان وزیر فرهنگ معرفی شد.
سه: علیرضا آخوندی: آخوندی که اصفهان به دنیا آمده و عضو حزب مرکز است. یعنی موافق سیاست بازار آزاد و تمرکززدایی از دولت. او یک بار سال 2018 و بار دیگر سال 2022 وارد پارلمان شد.
چهار: حنیف بالی: این سیاستمدار سوئدی سال 2014 راهی پارلمان سوئد میشود. او عضو هیات اجرایی حزب مدرات است. حنیف بالی قصه عجیب و دردناکی دارد. در کرمانشاه به دنیا میآید اما والدین او عضو فرقه مجاهدین بودند که راهی کمپ اشرف شدند و این کودک را به سران کمپ سپردند تا به همراه صدها کودک دیگر به اروپا بفرستند. او سه سالگی وارد سوئد شد و تا بزرگسالی بین هشت خانواده مختلف زندگی کرد.
پنج: تینا قاسمی: سال 2014 تینا قاسمی از حزب مدرات راهی پارلمان سوئد شد.
شش: جاسمین فرید مقدم: جاسمین یا همان یاسمین فرید مقدم، 31 ساله است و سال 2022 از شهر استکهلم و حزب مدرات یا همان میانه رو که یک حزب سیاسی لیبرال محسوب میشود وارد پارلمان شد و البته به دلیل اینکه جانشین موقت بود این نمایندگی تا اول اوت ادامه داشت.
هفت: آرمان تیموری: سال 2018 از حزب لیبرال وارد پارلمان سوئد شد.
هشت: نیما غلامعلیپور: او عضو حزب دموکراتهای سوئد است. این حزب خود را محافظه کار با ملیگرا توصیف میکند و یک حزب راست افراطی، محافظه کار ملیگرا و ضد مهاجر خوانده شدهاست. او سال 2022 از این حزب به پارلمان رسید.
9 : رشید فریور: این سیاستمدار 41 ساله اصالتا تبریزی سال 2022 از حزب دموکراتهای سوئد راهی پارلمان شده که توضیحات آن بالاتر آمد.
بلژیک
دریا صفایی: عضو حزب ان.اف.آ که سال 2019 راهی پارلمان بلژیک شده است. ان.اف.آ به عنوان یک حزب محافظه کار شناخته میشود که از لیبرالیسم اقتصادی، کاهش مالیات و سیاستهای ضدمهاجرتی سفت و سخت دفاع میکند. احزاب افراطی دست راستی سال 2019 توانستند در انتخابات فدرال بلژیک بیشترین تعداد کرسی را به دست بیاورند. تا امروز هیچ ایرانی راهی احزاب سبز و چپگرای این کشور نشده است.
دانمارک
جناح چپ:
ناهید ریاضی که عضو اتحادیههای کارگری دانمارک است یک بار در انتخابات پارلمان نامزد شد اما به آن راه نیافت.
جناح راست:
آناهیتا ملکیان: آناهیتا 8 سالگی از ایران خارج شد و سال 2019 به عنوان نامزد حزب «شهروندان نو» پارلمان دانمارک معرفی شد. بعد از سر و صدای بسیار درباره محتواهای او در اینستاگرام، آناهیتا موفق نشد وارد پارلمان شود. «شهروندان نو» تندروترین حزب دست راستی دانمارک است و آناهیتا بین کاربران شبکه مجازی به اسلام ستیزی و ضد مهاجر بودن شهرت پیدا کرد.
نروژ
جناح چپ:
مسعود قرهخوانی: او تهران متولد شده. ابتدا سال 2004 تا 2007 رهبری حزب کارگر نروژ را برعهده گرفته و سپس از سال 2017 به عنوان یک عضو حزب سوسیال دموکرات این کشور وارد مجلس شده. قره خوانی از سال 2021 به صندلی ریاست قوه مقننه رسیده است.
جناح راست:
محمود فرهمند: فرهمند به عنوان عضو حزب محافظه کار و لیبرال سال 2019 وارد پارلمان شد. او بین سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ میلادی هم به عنوان عضو علیالبدل مجلس ملی نروژ حضور داشته. محمود فرهمند، بین سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۲ میلادی مشغول خدمت در نیروهای مسلح نروژ بوده و حتی در افغانستان هم حضور داشتهاست.
هلند
فرح کریمی: او عضو حزب سبز چپ است و از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۶، عضو مجلس نمایندگان هلند بوده. به جز این تا امروز ایرانی دیگری راهی سیستم سیاسی هلند نشده.
آلمان
مانند سوئد، ایرانیها در ساختار قدرت آلمان هم نقش زیادی داشتهاند.
جناح چپ:
1-کاوه منصوری: او عضو حزب سوسیال دموکرات است و بعد از اینکه این دوره وارد پارلمان (پارلمان مرکزی آلمان فدرال) آلمان شد و آخر این هفته قرار است به عنوان وزیر اقتصاد و انرژی معرفی شود.
2- پارسا مروی: او از سال 1999 به SPD (حزب سوسیال دموکرات آلمان) پیوست و سال ۲۰۲۱ از طریق فهرست ایالتی به بوندستاگ یا همان مجلس ملی آلمان رفت.
3- یاسمین فهیمی: فهیمی سال 2017 از حزب سوسیال دموکرات وارد پارلمان مرکزی آلمان فدرال شد.
4-: امید نوری پور: این سیاستمدار ایرانی-آلمانی یکی از اعضای حزب سبز آلمان است که سال ۲۰۰۶ نماینده پارلمان فدرال شد.
5-دانیال ایلخانی پور: این آلمانی ایرانی تبار سال 2009 و سال 2015 ازسوی کنگره محلی حزب سوسیال دموکراتهای ایالت هامبورگ به عنوان نامزد این حزب در انتخابات پارلمانی انتخاب شد و به پارلمان راه یافت. ایلخانیپور سال 2011 یک حلقه لیبرال-سوسیال-دموکرات در حزب خود راه انداخت که میگفت از نظر اقتصادی پیرو اصول لیبرالیسم است اما در عین حال موافق سیاستهای ضد مهاجر نبود.
جناح راست:
زهرا وگن کنشت: زهرا که پدری آلمانی و مادری ایرانی داشته از سال 1991 عضو کمیته اجرایی pds (حزب سوسیال دموکرات آلمان) شد. او از سال 2004 تا 2009 عضو پارلمان اروپا و از سال 2010 تا 2014 یکی از معاونان رهبران حزب بوده.
اما همین چند روز پیش حزبی تاسیس کرد که به گفته خودش میخواهد در آن سیاستهای اقتصادی چپ را با سیاستهای مهاجرتی راست تلفیق کند. حالا اسم آن جالب است: «اتحاد زهرا وگنکنشت - عقل و انصاف». با تاسیس این حزب قرار است از عضویت خود در حزب چپها کنارهگیری کند. زهرا وگن کنشت اعلام کرده که به دنبال رویکردهای محدود کننده مهاجران است.
بیژن جیرسرایی: او در حال حاضر سخنگوی افدیپی یا همان حزب دموکرات آزاد است. حزب دموکرات آزاد حزبی سیاسی لیبرال بازار آزاد در آلمان بوده و اتفاقا دو سال پیش جیرسرایی با طرح وزیر داخلی آلمان برای سادهتر شدن شرایط تابعیت مخالفت کرده است.
فرانسه
جناح چپ:
پوریا امیرشاهی: او نخستین فرد فرانسوی ایرانیتبار بود که به مجلس ملی فرانسه راه یافت.راهیابی امیرشاهی سال 2012به عنوان نماینده فرانسویهای مقیم شمال و غرب آفریقا از حزب سوسیالیست به مجلس ملی این کشور، مورد توجه رسانهها قرار گرفت.
جناح راست:
آدرین قمی: بعد از امیرشاهی «آدرین قمی»، دومین نماینده ایرانیتبار پارلمان فرانسه بود. سال 2022 او به نمایندگی از حزب رنسانس که رئیسجمهور کنونی فرانسه آن را تاسیس کرده بود راهی پارلمان شد. این حزب، یک حزب سیاسی لیبرال و میانه گرا در فرانسه است.
