هفت صبح| هر چه به امضای احتمالی توافق بین ایران و آمریکا نزدیک میشویم، تضارب نظرات بیشتر میشود. تفاوت دیدگاهها درباره لازم بودن یا مضر بودن این توافق در مجلس به اوج خود رسیده است؛ تا حدی که روز گذشته محمود نبویان، یکی از اعضای کمیسیون امنیت ملی در سخنانی با خسارتبار خواندن توافق ایران و آمریکا مطرح کرد: «با این توافق به دشمن گفتیم بیا روی سینه ما بنشین».
برخلاف چنین دیدگاههایی نمایندگانی نیز باور دارند که توافق احتمالی هم با نظارت رهبری است و هم تأمینکننده منافع کشور است و باید به تیم مذاکرهکننده اعتماد کرد. سه روز گذشته بود که در رسانهها به نقل یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده جزئیاتی از مفاد توافق منتشر شد؛ مفادی 14 بندی از این قرار: « ۱-توقف دائمی و فوری جنگ در همه جبههها از جمله لبنان. ۲-تعهد آمریکا به عدم مداخله در امور داخلی ایران و احترام به حاکمیت جمهوری اسلامی ایران. ۳-رفع کامل محاصره دریایی ظرف ۳۰ روز.
۴-تعهد آمریکا به خروج نیروهایش از پیرامون ایران. ۵-بازگشایی تنگه هرمز ظرف ۳۰ روز با ترتیبات ایرانی. ۶-تعلیق تحریمهای فروش نفت، محصولات پتروشیمی و مشتقات و دسترسی کامل ایران به منابع مالی آن. ۷-لزوم ارائه طرحهای بازسازی ایران حداقل به مبلغ ۳۰۰ میلیارد دلار توسط آمریکا و متحدانش. ۸-شصت روز مذاکره برای رسیدن به توافق نهایی مبتنی بر موضوعات هستهای و لغو کامل تحریمهای اولیه، ثانویه آمریکا و قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل و شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی.
۹-تکرار تعهد ایران در پیمان ان پی تی مبنی بر عدم تولید سلاح هستهای. ۱۰-در دوره مذاکرات آمریکا متعهد شده به نیروهای خود در منطقه اضافه نمیکند و تحریم جدیدی هم وضع نخواهد کرد. ۱۱-آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار پولهای بلوکه شده ایران در دوره ۶۰ روزه مذاکرات نهایی. نیمی از این مبلغ قبل از شروع مذاکرات باید در دسترس ایران قرار گیرد. ۱۲-تشکیل سازوکار نظارتی برای اجرایی کردن توافق. ۱۳-توافقنامه نهایی توسط قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل به تایید میرسد.
۱۴-مذاکره نهایی قبل از آزادسازی نیمی از پولهای بلوکه شده ایران، تعلیق تحریمهای نفتی ایران و رفع محاصره دریایی آغاز نمیشود و توافق نهایی صرفا در موضوع سرنوشت مواد غنی شده و غنیسازی، رفع تحریمها، برنامه بازسازی اقتصاد ایران انجام میشود و بحث درباره برنامه موشکی ایران و حمایت از گروههای مقاومت به صورت قطعی از دستور کار خارج شده است».
برای بررسی بیشتر اینکه مخالفان و موافقان توافق چه میگویند، با مهرداد لاهوتی، نماینده موافق عملکرد تیم مذاکرهکننده و کامران غضنفری، از مخالفان و منتقدان روند مذاکرات، گفتوگو کردیم که مشروح آن را در ادامه میخوانید.
لاهوتی: برخی نمایندگان قضاوت زودهنگام میکنند
مهرداد لاهوتی، نماینده مجلس که از عملکرد تیم مذاکرهکننده دفاع میکند، در واکنش به نقدهای برخی از نمایندگان نسبت به روند مذاکرات، به «هفت صبح» گفت: «با استناد به اصول ۷۷ و ۱۲۵ قانون اساسی، معتقدم اعتراض برخی نمایندگان به مذاکرات وارد و منطقی نیست. معاهدات، مقاولهنامهها و توافقنامههای بینالمللی بر مبنای این اصول باید به تصویب مجلس برسند. دولت میتواند مذاکره کند و حتی بدون اجازه مجلس توافقنامه را امضا کند اما برای اجرایی شدن آن باید مجلس بررسی و تصویب کند؛ همانطور که در موضوع برجام نیز شاهد بودیم؛ بنابراین، اعتراض برخی دوستان نوعی قضاوت زودهنگام است».
تصمیمات شورای عالی امنیت ملی با تأیید رهبری است
لاهوتی ادامه داد:«همچنین باید توجه داشت که تمام تصمیمات در چارچوب شورای عالی امنیت ملی اتخاذ میشود. برخی آقایان انتقادهای خود را متوجه آقایان قالیباف و عراقچی میکنند، در حالی که تیم مذاکرهکننده در واقع مجری و پیامرسان تصمیمات شورای عالی امنیت ملی است. این شورا تصمیمگیری میکند و مصوبات آن نیز باید به تأیید رهبر انقلاب برسد. بر اساس اصل ۱۷۶ قانون اساسی، تصمیمات شورای عالی امنیت ملی هم باید تأیید مقام رهبری برسد. ضمن آنکه هنوز محتوای توافق احتمالی نیز منتشر نشده است. مخالفات مذاکرات انگار نمیخواهند قبول کنند که تصمیمات را شخص آقای پزشکیان، عراقچی یا قالیباف نمیگیرند؛ این افراد حلقه واسط میان شورای عالی امنیت ملی و طرف مذاکرهاند و همانطور که گفتم تمام تصمیمات شورای عالی امنیت ملی نیز باید به تأیید رهبر انقلاب برسد».
مذاکرهکنندگان در چارچوب سیاستهای رهبری هستند
این نماینده مجلس همچنین درباره این شائبه که رهبر انقلاب در جریان کامل روند مذاکرات قرار ندارند، مطرح کرد: «برخی میگویند رهبری در جریان امور نیستند یا برخلاف نظر ایشان تصمیمگیری میشود، در حالی که چنین برداشتی نادرست است. مذاکرهکنندگان در چارچوب سیاستهای مورد تأیید رهبری حرکت میکنند و تا جایی که من اطلاع دارم، مشورتهای لازم نیز انجام میشود. امضای توافقنامهها در حیطه اختیارات دولت است و مجلس نمیتواند به دولت بگوید که حق امضای یک عهدنامه را ندارد اما در نهایت مجلس آن را بررسی خواهد کرد. همانطور که به میدان اعتقاد داریم، باید به دیپلماسی نیز باور داشته باشیم. تصمیمگیری در حوزه دیپلماسی صرفا در اختیار آقایان عراقچی، قالیباف یا پزشکیان نیست».
نظرات رسایی موضع همه نمایندگان نیست
او درباره موضع تند برخی نمایندگان مانند حمید رسایی اظهار عقیده کرد: «مواضع آقای رسایی و برخی شبیه او همواره همین شکل بوده است. او یک نماینده مجلس است و بیش از این نیست و دیدگاه شخصی خود را بیان میکند و نباید تصور کرد نظر مجموعه نمایندگان مانند او است؛ به بیان دیگر نباید نظر یک فرد را به کل مجلس تعمیم داد. من باور دارم امروز باید میدان و دیپلماسی در کنار یکدیگر قرار داشته باشند و تقابل میان این دو به شدت اشتباه است. به نقل از شهید امیر موسوی عرض میکنم که در یکی از جلسات غیرعلنی که این شهید بزرگوار و آقای عراقچی و ما حضور داشتیم، او از عملکرد دستگاه دیپلماسی پس از جنگ ۱۲ روزه تقدیر کرد و گفت اگر دیپلماسی نبود، فرصت بازسازی توان میدان نیز فراهم نمیشد. او باور داشت دیپلماسی و میدان از یکدیگر جدا نیستند».
ادعای بیاطلاعی رهبری از روند مذاکرات، جفاست
لاهوتی در پایان گفت: «در شورای عالی امنیت ملی هم نمایندگان حوزه دیپلماسی و هم فرماندهان نظامی و انتظامی و سران قوا حضور دارند؛ از سوی دیگر، هیچ تصمیمی بدون تأیید رهبر انقلاب نهایی نمیشود. بنابراین، وقتی ارکان مختلف حاکمیت به یک فهم و جمعبندی مشترک میرسند، باید به آن تصمیمات اعتماد کرد. اینکه گفته شود رهبر انقلاب در جریان مذاکرات نیستند، در حق ایشان جفاست.وقتی رهبری را فردی هوشمند، زیرک، آگاه و دانشمند میدانیم، منصفانه نیست برخی بگویند که تصمیمگیرنده اول و آخر شورای عالی امنیت ملی یا شخصیتهایی مانند آقایان قالیباف، پزشکیان و عراقچی هستند و رهبری از روند امور بیاطلاع هستند. هر نظری که در سطح حاکمیت به جمعبندی نهایی رسیده، با تأیید رهبر انقلاب همراه بوده است و باید به تصمیمات حاکمیت احترام گذاشت».
غضنفری: به خط قرمز رهبری بیتوجهی کردند
کامران غضنفری، از مخالفان عملکرد تیم مذاکرهکننده، درباره علت مخالفت خود به «هفت صبح» گفت: «مخالفت من از این باب است که مقام معظم رهبری فرموده بودند درباره مسائل هستهای حق ورود ندارید و اگر طرف مقابل خواست به این موضوع ورود کند، نباید وارد شوید. در مذاکرات پاکستان درباره این موضوع صحبت کردند و خط قرمز رهبری را زیر پا گذاشتند. در ادامه نیز، بهرغم اینکه گفته شد مذاکره را ادامه دهید، به سخن رهبری اعتنایی نکردند و به مسیر خود ادامه دادند.
در مذاکره با آمریکا نیز دوباره قول و قرارهایی گذاشتند. اخیرا آقای عراقچی در تلویزیون گفت در مرحله اول درباره مسائل هستهای حرفی نزدیم و در مرحله دوم صحبت میکنیم. او بهصراحت بیان میکند که خط قرمز رهبری را زیر پا میگذارند. با این گستاخی، اعتنایی به خط قرمزهای رهبری نمیشود و هر کاری که بخواهند انجام میدهند. سپس توجیه میکنند و میگویند کارها بر اساس تصمیمهای شورای عالی امنیت ملی پیش میرود که اعضای این شورا هم خودشان هستند؛ یعنی پزشکیان، قالیباف و ذوالقدر و عراقچی و دیگران نیز دوست و رفیق این افراد هستند.
رهبری فرموده بودند به هیچ وجه تنگه هرمز را رها نمیکنیم و باید این تنگه تحت نفوذ ما اداره شود اما این افراد رفتهاند و وعده دادهاند که تنگه به حالت سابق بازگردد. در عین حال به مردم میگویند تنگه در اختیار ماست و مدیریت آن تحت اداره دولت خواهد بود و همه میتوانند مانند گذشته از آن عبور کنند؛ یعنی حتی شناورهای اسرائیلی و شناورهای نظامی آمریکا. ادعا میکنند ما نگفتهایم اسرائیلیها میتوانند عبور کنند، اما وقتی در توافق نوشته نمیشود که کشتیهای رژیم صهیونیستی و ناوهای نظامی آنها حق عبور از تنگه هرمز را ندارند، یعنی عملا دست آنها برای تردد باز است یا وقتی نوشته نمیشود کشتیهای غیرنظامی آمریکا در صورت پرداخت غرامت میتوانند عبور کنند، یعنی آنها آزاد به تردد هستند».
مثل برجام دارند سر مردم را کلاه میگذارند
او ادامه داد: «پشت صحنه ماجرا به شکل دیگری است و در فضای عمومی به شکل دیگری سخن گفته میشود. همان شیوه برجام خسارتبار که ظریف و عراقچی با آن سر مردم را کلاه گذاشتند، اکنون نیز در حال تکرار است. استدلالشان این بود که ما نمیگوییم چه قول و قراری گذاشتهایم تا اسرائیل متوجه نشود؛ اما نماینده اسرائیل در تیم آمریکایی حضور داشت و آمریکا ریز مذاکرات را به اطلاع اسرائیل میرساند. آنها جزئیات گفتوگوها را به نمایندگان مجلس و مردم نمیگویند تا مردم و نمایندگان متوجه نشوند این افراد چگونه منافع ملی از بین میرود. این توافق در دو ماه گذشته بارها با تهدیدهای آمریکاییها پیش رفته است؛ مذاکره تحت تهدید از نظر حقوق بینالملل هیچ ارزشی ندارد و به هر شکل که انجام شود، فاقد اعتبار حقوقی است».
دورمان بزنند، پزشکیان را استیضاح میکنیم
این نماینده مجلس همچنین گفت که اگر توافقی حاصل شود باید به مجلس بیاید: «ما همچنین گفتهایم دولت باید این موضوع را در قالب لایحه به مجلس ارائه کند. بر اساس اصول ۷۷ و ۱۲۵ قانون اساسی، مجلس باید آن را تصویب و شورای نگهبان نیز آن را تأیید کند. تا زمانی که این روند طی نشود، هیچکس حق اجرای آن را ندارد. برخی نیز استدلال میکنند که این موضوع زیر نظر شورای عالی امنیت ملی رفته و نیازی به ارائه به مجلس ندارد. اگر کسی مجلس و شورای نگهبان را دور بزند، ما پزشکیان که رئیس شورای عالی امنیت ملی نیز هست را استیضاح میکنیم».
باید به سرعت مذاکرات را پایان دهیم
غضنفری درباره اینکه قرار است اورانیومهای غنیشده را رقیق کرد نیز مطرح کرد: «آقای عراقچی درباره مواد غنیشده با سطح بالا گفته قرار است در ایران رقیق شود. این موضوع نیز برخلاف دستور رهبری است که فرموده بودند درباره موضوع هستهای مذاکرهای نشود. این اورانیوم برای ما یک اهرم فشار در برابر دشمنان است. عراقچی حق گفتن چنین وعدهای را ندارد. اگر چنین شود او باید آماده استیضاح شدن باشد. کسانی که میگویند توافق کنیم تا جنگ نشود اشتباه میکنند زیرا در اسفند و در میانه مذاکرات همین دشمن جنایتکار به کشورمان حمله کرد و رهبرمان را به شهادت رساند. با این شرایط بهتر است هر چه سریعتر مذاکره با جنایتکاران قطع شود».
رهبری در جریان است اما حرفشان را گوش نمیدهند
او در پایان درباره سخنان اخیر آیتالله میرباقری، نماینده مجلس خبرگان مبنی بر اینکه رهبری در جریان مذاکرات قرار دارند، گفت: «بله رهبر انقلاب در جریان مذاکرات هستند و تذکر هم میدهند اما مسئله این است که مذاکرهکنندگان به سخنان ایشان توجه نمیکنند. نمونه مهمش همین که ایشان فرمودند درباره موضوع هستهای مذاکره نشود اما شد. این افراد به سخنان ایشان گوش نمیدهند».
