هفت صبح| نمایشگاه‌های خودرو در سراسر جهان همواره جزو جذاب‌ترین رویدادهای نمایشگاهی به شمار می‌روند؛ رویدادهایی که هر ساله میزبان هزاران خبرنگار تخصصی از نقاط مختلف دنیا هستند و میلیون‌ها بازدیدکننده عمومی را نیز به خود جذب می‌کنند. این نمایشگاه‌ها نه‌تنها ویترین فناوری و طراحی خودروسازان محسوب می‌شوند، بلکه نقش مهمی در جهت‌دهی به بازار، معرفی محصولات جدید و حتی شکل‌دهی به ترندهای آینده صنعت خودرو دارند.

در ایران نیز با وجود برگزاری نمایشگاه‌های خودرویی در اغلب استان‌ها، نمایشگاه خودرو تهران همواره حال‌وهوایی متفاوت داشته است. این نمایشگاه به‌عنوان پرمخاطب‌ترین رویداد خودرویی کشور شناخته می‌شود و هر سال با استقبال صدها هزار نفر از بازدیدکنندگان و البته فعالان صنعت خودرو روبه‌رو بوده است. بسیاری از رونمایی‌های مهم، معرفی محصولات جدید و رویدادهای شاخص خودرویی، در همین نمایشگاه انجام می‌شد و تهران را به کانون توجه بازار خودرو کشور تبدیل می‌کرد.

با این حال، علی‌رغم این سابقه و استقبال گسترده، به نظر می‌رسد برگزاری نمایشگاه خودرو تهران در سال جاری لغو شود. در حالی که قرار بود این نمایشگاه از نهم بهمن‌ماه آغاز به کار کند، امروز در چهارم بهمن‌ماه هنوز هیچ نشانه‌ای از برگزاری آن دیده نمی‌شود؛ نه خبری از آماده‌سازی غرفه‌ها است، نه تبلیغات محیطی و رسانه‌ای انجام شده و نه حتی اطلاعیه‌ای رسمی از سوی مجری نمایشگاه منتشر شده است.

در همین رابطه، یک فرد مطلع در یکی از شرکت‌های واردکننده خودرو به خبرنگار هفت صبح می‌گوید: بر اساس آخرین اطلاعاتی که دارم نمایشگاه خودرو تهران در بهمن ماه و به طور کلی در سال جاری برگزار نخواهد شد چرا که تنها تعداد محدودی از شرکت‌های فعال صنعت خودرو تمایل برای حضور در آن نشان داده‌اند و خیلی از شرکت‌های بزرگ، انصراف خود را از حضور در نمایشگاه اعلام کرده‌اند.

وی می‌گوید: باید در نظر بگیریم تقویم نمایشگاه‌ها به‌خصوص برای برگزاری در شهر آفتاب تقویم فشرده‌ای است و برگزاری چنین نمایشگاهی باید از مدت‌ها قبل در تقویم جای گیرد. به همین دلیل اگر نمایشگاه در تاریخ مشخص شده در اوایل بهمن برگزار نشود که به نظر این‌گونه است و برگزاری آن بعید است، احتمال برگزاری آن در سال جاری بسیار پایین خواهد بود و باید منتظر برگزاری آن در سال بعد باشیم. البته مجری نمایشگاه فعلاً به‌صورت رسمی سکوت کرده ولی نشانه‌ها همه حاکی از عدم برگزاری نمایشگاه است.

به گفته او، اصلی‌ترین دلایل این تصمیم، پیش‌بینی عدم استقبال بازدیدکنندگان از نمایشگاه، درگیری جامعه با مسائل متعدد دیگر و پایین بودن اهمیت خودرو در اذهان عمومی و همچنین قطعی اینترنت است. با توجه به شرایط اقتصادی کشور و کاهش شدید قدرت خرید مردم، انتظار نمی‌رود نمایشگاه خودرو امسال با استقبال قابل‌توجهی روبه‌رو شود. از طرفی امکان انتشار محتوا از طریق اینترنت نیز مانند گذشته وجود ندارد و این مسئله برای شرکت‌ها مشکل‌ساز است.

اگرچه هدف اصلی حضور خودروسازان و واردکنندگان در نمایشگاه‌ها، رونمایی از محصولات جدید و نمایش توانمندی‌ها است، اما در ادامه مسیر، هدف فروش نیز به‌صورت جدی دنبال می‌شود؛ هدفی که در شرایط فعلی اقتصاد کشور و برای خودروهای وارداتی که در حال حاضر علاوه بر اقشار کم‌درآمد حتی از دسترس قشر متوسط جامعه نیز خارج شده‌اند، عملاً جذابیت و توجیهی ندارد.

البته این فروش قرار نیست در نمایشگاه اتفاق بیفتد و نمایشگاه باید محلی برای برندینگ باشد اما حضور در نمایشگاه بخشی از کمپین‌های مرتبط با فروش محصولات است و انتظار می‌رود هزینه‌های انجام شده در آن، در ادامه با فروش محصولات فعلی یا فروش محصولات رونمایی شده جبران شود اما در شرایط فعلی امید چندانی به این موضوع نیست.

این فعال صنعت خودرو در زمینه هزینه‌های شرکت در نمایشگاه گفت: در چنین شرایطی پرداخت هزینه‌های سنگین حضور در نمایشگاه، صرفه اقتصادی ندارد. این مسئله برای شرکت‌های واردکننده که قیمت غرفه‌های آن‌ها به‌صورت ارزی محاسبه می‌شود بسیار سنگین‌تر هم هست. به‌عنوان مثال برای شرکتی با سه محصول، غرفه‌ای در حدود ۳۰۰ مترمربع مورد نیاز است تا بتواند نزدیک به استانداردهای شرکت مادر و استانداردهای جهانی صنعت نمایشگاهی، خودروهای خود را به نمایش بگذارد و فضایی برای مذاکرات تجاری و پذیرایی هم در غرفه داشته باشد.

او افزود: اجاره این غرفه به‌تنهایی رقمی در حدود ۸ میلیارد تومان خواهد بود. به این عدد باید هزینه مستقیم غرفه‌سازی و هزینه‌های جانبی مانند پذیرایی و هدایا و حضور پرسنل و پروموترها و موارد دیگر را هم اضافه کنیم. در نهایت حضور در این نمایشگاه برای یک شرکت کوچک به‌راحتی بیش از ۱۰ میلیارد تومان هزینه خواهد داشت. این را هم باید در نظر بگیریم غرفه ۳۰۰ متری عملاً برای شرکت‌های بزرگ اصلاً قابل توجه نیست و معمولاً فضای VIP غرفه‌های بزرگ در این ابعاد است و طبیعتاً هزینه این شرکت‌ها نیز برای شرکت در نمایشگاه بسیار بالاتر خواهد بود.

این منبع می‌افزاید: غیر از مسائل مالی و بازگشت هزینه‌ها، هدف از نمایشگاه صرفاً بازدیدکننده‌های حضوری نیستند بلکه شرکت‌ها به دنبال انتشار مطالب تولیدی رسانه در سراسر کشور هستند که بازدیدکنندگان بسیار بیشتری به همراه دارد اما اختلالات اینترنتی در حال حاضر مانع از این بازدید میلیونی می‌شود. حضور گسترده رسانه‌ها در نمایشگاه و پوشش رویدادهای آن، هدف اصلی همه ما برای شرکت در نمایشگاه است ولی با شرایط فعلی امیدی به موفقیت در این بخش هم نمی‌رود و همین مسئله، ارزش شرکت در نمایشگاه را پایین‌تر می‌آورد.

با توجه به شرایط فعلی اقتصاد کشور که بخش قابل‌توجهی از مردم را حتی در تأمین نیازهای روزمره زندگی با مشکل مواجه کرده است، به نظر می‌رسد کنسل شدن نمایشگاه خودرو تهران در سال جاری تقریباً قطعی باشد. در چنین فضایی نه مخاطبان انگیزه‌ای برای بررسی و تحقیق درباره خرید خودرو دارند و نه شرکت‌ها تمایلی برای رونمایی از محصولات جدید خود احساس می‌کنند. البته بر اساس شنیده‌ها، شرکت‌ها و مجری نمایشگاه تمایل به برگزاری آن در اردیبهشت ماه سال آینده دارند، امری که منوط به مساعد شدن شرایط و البته زمان‌بندی تقویم نمایشگاهی دارد.