به گزارش هفت صبح، از نهم اسفند ۱۴۰۴ که با آغاز جنگ، نظم معمول اقتصاد ایران بههم خورد، بازار خودرو نیز وارد مرحلهای تازه از آشفتگی شد؛ مرحلهای که رد آن را میتوان تا هفته اول اردیبهشت ۱۴۰۵ دنبال کرد. کانالهایی که عمدتاً توسط دلالان در تلگرام اداره میشوند، با انتشار اخبار غیررسمی و جدولی از قیمتهای عجیب، خریداران را شوکه کردند و همین رفتار باعث شد توجهها به سمت تحلیلگران واقعی بازار برود؛ کسانی که با بررسی جریان نقدینگی و دادههای واقعی، روندهای بازار خودرو را دنبال میکنند تا شاید بتوانند تصویری روشنتر از آینده ارائه دهند.
تنش اسفند؛ نقطه شروع جهش بازار خودرو
با شروع جنگ در نهم اسفند، بازار ارز اولین بخشی بود که واکنش نشان داد. خودرو که در ایران برخلاف بسیاری از کشورها هم کالای مصرفی و هم سرمایهای است، بلافاصله تحت تأثیر افزایش نرخ دلار از تعادل فاصله گرفت. همین موضوع باعث شد در روزهای پایانی سال ۱۴۰۴، نوعی کف قیمت کاملاً غیرواقعی شکل بگیرد و قیمتها بیش از آنکه بر اساس عرضه و تقاضا تعیین شوند، با هیجان و ترس بازار بالا بروند.
در ویترینهای مجازی و سایتهای فروش خودرو، قیمتهایی دیده میشد که حتی فروشندگان نیز باور چندانی به آن نداشتند، اما اثر روانی بازار باعث شد این اعداد تا پایان هفته اول اردیبهشت همچنان خودنمایی کنند.
جدول قیمت خودروهای داخلی در بازار آزاد اردیبهشت ۱۴۰۵
پژو 207 پانوراما دندهای TU5P — 1,229,000,000
تارا دندهای V1 پلاس 6 سرعته — 2,400,000,000
دنا پلاس EF7 اتوماتیک توربو آپشنال — 2,850,000,000
رانا پلاس موتور TU5 پلاس — 1,800,000,000
ریرا توربو اتوماتیک — 3,700,000,000
سورن پلاس XU7P بنزینی — 1,650,000,000
هایما S7 توربو پرو — 4,200,000,000
کوییک RS دندهای — 1,180,000,000
ساینا S دندهای — 1,150,000,000
اطلس اتوماتیک E پلاس — 1,950,000,000
چرا قیمت ۲۰۷ و کوییک جهش کرد؟
آنچه این روزها به عنوان قیمت خودرو مطرح میشود، بیشتر از آنکه ارزش واقعی خودروها باشد، نتیجه از دست رفتن تعادل بازار است. وقتی میشنویم ۲۰۷ پانوراما دندهای به مرز ۲.۲ میلیارد تومان رسیده یا کوییک RS بیش از یک میلیارد و ۱۷۰ میلیون تومان قیمت خورده، اولین واکنش شوک است؛ اما این ارقام الزاماً به معنی وجود خریدار واقعی یا رونق بازار نیست.
حقیقت قیمتهای فعلی؛ فاصله بین «آگهی» و «معامله»
فروشندگان در فضای پرابهام فعلی، قیمتهایی نزدیک به سقف روانی بازار ارائه میدهند، چون نمیخواهند در شرایط نامشخص سیاسی، خودرو را با شتاب و به قیمت پایین نقد کنند. از طرف دیگر خریداران نیز قدرت خرید سابق را ندارند. نتیجه این دو رفتار، قفل شدن کامل معاملات است؛ همان پدیدهای که در اقتصاد از آن به عنوان رکود تورمی یاد میشود.
رکود تورمی ۱۴۰۵؛ چرا بازار خودرو یخ زده است؟
گزارشهای میدانی نشان میدهد حجم معاملات در مراکز تعویض پلاک به کمترین سطح سه سال اخیر رسیده است. در عین حال بازار نسبت به اخبار آتشبس و تحولات دیپلماتیک حساسیت شدید دارد و کوچکترین خبر مثبت یا منفی، موج تازهای در کانالهای قیمتگذاری ایجاد میکند؛ در حالی که خریدار و فروشنده معمولاً نمیتوانند به مرحله نهایی معامله برسند.
پیشبینی قیمت خودرو؛ ادامه صعود یا توقف موقت؟
برای تحلیل آینده باید چند عامل کلیدی بررسی شود:
• کاهش تولید داخلی به دلیل مشکلات قطعه و نوسان ارز
• بلاتکلیفی در واردات خودرو
• وابستگی کامل قیمت خودرو به نرخ دلار
در هفته اول اردیبهشت، نرخ دلار به ثباتی شکننده رسیده و همین موضوع باعث شده قیمت برخی خودروها در محدوده جدید خود بمانند. اگر آرامش نسبی ادامه پیدا کند، ۲۰۷ ممکن است در همان حوالی ۲.۲ میلیارد بماند و کوییک نیز در محدوده فعلی تثبیت شود. در بهترین حالت احتمال اصلاح ۵ تا ۱۰ درصدی وجود دارد. اما اگر آتشبس دوباره برهم بخورد، بازار خودرو حتی ممکن است سقفهای فعلی را هم پشت سر بگذارد.
راهنمای خرید؛ بخریم یا صبر کنیم؟
اگر مصرفکننده واقعی هستید و خودرو فعلیتان عملاً قابل استفاده نیست، انتظار طولانی شاید منطقی نباشد. بازار خودرو در ایران به ندرت کاهش شدید را تجربه میکند و حتی در صورت آرام شدن شرایط، بعید است قیمتها به سطوح سال ۱۴۰۳ برگردند.
اما برای کسانی که با نگاه سرمایهگذاری وارد بازار میشوند، شرایط کاملاً متفاوت است. رکود فعلی باعث شده نقدشوندگی خودرو کاهش یابد و ممکن است پس از فروکش کردن تنشها، قیمتهای حبابدار فعلی افت کند و سرمایهگذار را با ضرر روبهرو کند.
تابستان ۱۴۰۵؛ چشمانداز بازار
تا زمانی که وضعیت آتشبس تعیین تکلیف نشود، بازار خودرو همچنان در حالت انتظار و رکود باقی میماند. پیشبینی میشود:
• حجم معاملات در بهار باز هم کمتر شود
• بخشی از حباب قیمتها تخلیه شود
• خودروهای اقتصادی کاهش چشمگیر نداشته باشند
• هر خبری درباره آتشبس یا تنش، بازار خودرو را به شدت تحت تأثیر قرار دهد
