در حالی که تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا طی روزهای اخیر افزایش یافته، شرکت اطلاعاتی و پژوهشی ریستاد انرژی (Rystad Energy) که در نروژ مستقر است، هشدار داده است که بازار جهانی نفت با یک شوک جدی روبرو خواهد شد. بر اساس تحلیل این مؤسسه، در صورت تشدید بیشتر خصومتها بین ایران و آمریکا نسبت به وضعیت فعلی، قیمت هر بشکه نفت میتواند تا سطح ۱۵۰ دلار افزایش پیدا کند.
تشدید درگیریها؛ تهدیدی برای عرضه خاورمیانه
این شرکت پژوهشی در تحلیل خود تأکید کرده که ازسرگیری درگیریها میتواند تعطیلی عرضه نفت در خاورمیانه را عمیقتر کند. جملهای که از سوی این شرکت نقل شده، عیناً به این شرح است: «ازسرگیری درگیریها میتواند تعطیلی عرضه در خاورمیانه را عمیقتر کند، چرا که خطر جنگ و بسته بودن تنگه هرمز همچنان بر تولید بالادستی فشار وارد میکند.»
خورخه لئون: هنوز برای قضاوت زود است، اما خطر جدی است
خورخه لئون، معاون ارشد و رئیس تحلیل ژئوپلیتیک در ریستاد انرژی، در اظهاراتی محتاطانه اما هشداردهنده گفته است: «در این مرحله، هنوز برای قضاوت درباره اینکه آیا تشدید فعلی نشاندهنده ازسرگیری کامل خصومتهاست یا یک اپیزود خطرناک، اما همچنان قابل مهار، زود است.» این جمله نشان میدهد که تحلیلگران هنوز نمیتوانند آینده را قطعی پیشبینی کنند، اما احتمال یک بحران بزرگ نفتی بسیار جدی است.
افزایش قیمت نفت پس از حمله آمریکا به ایران
اوایل روز پنجشنبه، قیمت نفت در معاملات آسیا جهش یافت. این افزایش بلافاصله پس از آن رخ داد که آمریکا حملاتی را در ایران انجام داد و تهران نیز مجدداً اعلام کرد که تنگه هرمز را بسته است. بازارهای جهانی به سرعت به این تحولات واکنش نشان دادند.
سرنگونی آپاچی آمریکایی؛ شروع دور جدید تنشها
آخرین دور از تشدید تنشها با سرنگونی یک هلیکوپتر تهاجمی آپاچی آمریکایی در نزدیکی تنگه هرمز در روز سهشنبه آغاز شد. آمریکا نیز در واکنش، با حمله به اهدافی در ایران پاسخ داد. تحلیلگران بینالمللی این تشدید تنشها را جدیترین آزمون برای آتشبس شکنندهای میدانند که از اوایل آوریل (حدود دو ماه پیش) برقرار بوده است.
کشتیها در «حالت تاریک» از هرمز عبور میکنند
یکی از نکات نگرانکننده که در گزارش به آن اشاره شده، تغییر رفتار کشتیهای عبوری از تنگه هرمز است. رفت و آمد کشتیها از طریق این تنگه با خاموش کردن فرستندهها و عبور در «حالت تاریک» در حال افزایش است. این موضوع توانایی بازار نفت برای ردیابی میزان واقعی عرضه عبوری از این گلوگاه استراتژیک را به شدت پیچیدهتر کرده است.
فقط ۲ میلیون بشکه در روز؛ یک دهم گذشته
برخی برآوردهای موجود نشان میدهد که در حال حاضر روزانه حدود ۲ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور میکند. اما این رقم تأملبرانگیز است، چرا که تنها یکدهم میزان نفتی است که پیش از جنگ از این تنگه عبور میکرد. این کاهش عظیم، زنگ خطری برای تأمین انرژی جهان به صدا درآورده است.
هشدار مدیران اکسون: ذخایر نفتی به سطوح بیسابقه پایین نزدیک میشود
نگرانیها فقط به مؤسسه ریستاد محدود نمیشود. حتی مدیران ارشد شرکتهای بزرگ نفتی هم نسبت به سناریوی نفت ۱۵۰ دلاری هشدار دادهاند. دلیل آن هم این است که ذخایری که تاکنون به جبران بخشی از کاهش عظیم عرضه کمک کردهاند، به سطوح بسیار پایین نزدیک میشوند.
نیل چپمن، معاون ارشد شرکت اکسون (Exxon)، در کنفرانس سالانه برنشتاین در پایان ماه مه (اوایل خرداد ماه) هشدار داده و گفته است: «ما به سطوح بیسابقهای از ذخایر نفتی نزدیک میشویم، منظورم واقعاً سطوح بسیار بسیار پایین است.» این جمله از زبان یکی از بالاترین مقامهای یک شرکت نفتی بزرگ، نشاندهنده عمق بحران پیشروست.
