اداره کل وصول حق بیمه سازمان تأمین اجتماعی در تازهترین اقدام خود، با انتشار مجموعهای از پرسش و پاسخهای رسمی، به ابهامات طولانیمدت درباره نحوه محاسبه سوابق بیمه کارکنان ساعتی و پارهوقت پایان داد. این شفافسازی که به گفته مسئولان با هدف روشن شدن فرآیندها و رفع دغدغههای بیمهپردازان و کارفرمایان انجام شده، بخش مهمی از سردرگمیهای موجود در این حوزه را برطرف میکند.
پاسخ به نخستین پرسش؛ وضعیت قراردادهای ساعتی و پارهوقت
در این اطلاعیه که به بخش ششم بخشنامه تلخیص و تنقیح بازرسی کارگاهی اشاره دارد، پرسش شده است که قراردادهای کار پارهوقت و ساعتی که گاهی بین کارگر و کارفرما منعقد میشود، جزو قراردادهای قانونی و معتبر محسوب میشوند یا خیر و نحوه احتساب سوابق بیمه آنها چگونه است؟
در پاسخ به این پرسش، اداره کل وصول حق بیمه با استناد به بند یک نامه ۲۸ اسفندماه سال ۱۴۰۲ اداره کل امور حقوقی و قوانین اعلام کرده است که «احتساب حقبیمه بر اساس روزهای کارکرد بیمهشده و منطبق بر گزارش بازرسی کارگاهی صورت میپذیرد.» به این ترتیب، برای کارگاههایی که روزهای کارکرد بیمهشده کمتر از کارکرد ماه کامل در لیست ارسالی کارفرما باشد و موضوع طی بازرسی کارگاهی احراز شود، «مطالبه حقبیمه بر اساس ایام کارکرد بیمهشده بلامانع خواهد بود.»
با این حال، یک تبصره مهم در همین بخش وجود دارد که توجه بسیاری از کارگران پارهوقت را به خود جلب میکند. بر اساس این اطلاعیه، «چنانچه بیمهشدگان شاغل در کارگاه صرفاً در ساعاتی از روز (کمتر از ساعات کار مشمولین قانون کار) ولیکن به صورت مستمر و در تمام روزهای کاری ماه در کارگاه اشتغال به کار داشتهاند، باید حقبیمهشان به صورت کامل و همانند سایر کارکنان ثابت کارگاه محاسبه و وصول شود.»
پاسخ به پرسش دوم؛ مجریان انفرادی و قراردادهای شخصی
سؤال دیگر مطرح شده در این بسته پرسش و پاسخ به وضعیت افرادی اختصاص دارد که عملیات قرارداد را به تنهایی و توسط خود شخص مجری انجام میشود. در این باره پرسیده شده که نحوه برخورد بازرسی دفاتر چگونه است؟
اداره کل وصول حق بیمه در پاسخ خود تأکید کرده است: «اگر دارای تبعیت دستوری و اقتصادی و انجام شخصی کار باشد و مشمول قوانین استخدامی از جمله قانون کار باشد، قرارداد کار محسوب میشود و حق الزحمه پرداختی به اشخاص مذکور برابر بند (۵) ماده (۲) قانون تامین اجتماعی با رعایت سقف دستمزد مشمول است.»
پاسخ به پرسش سوم؛ تکلیف بدهی کارگاههای نقل و انتقال شده
سومین سؤال به کارگاههایی مربوط میشود که در اجرای ماده ۳۷ قانون تأمین اجتماعی، با دریافت گواهی عدم بدهی و انجام نقل و انتقال، مشخص شود که بدهی پیش از صدور گواهی وجود داشته است.
در پاسخ سازمان تأمین اجتماعی آمده است: «در خصوص اینگونه کارگاهها باید با توجه به صدور گواهی عدم بدهی و سهل انگاری شعبه مربوطه در خصوص وصول کلیه بدهیهای کارگاه (کارگاههای متشکله در پلاک ثبتی مربوطه) باید بدهی قبل از گواهی صادره از بهرهبردار قبلی مطالبه شود، بهرهبردار جدید مسئولیتی در قبال بدهی قبل از صدور گواهی ندارد.» در ادامه این پاسخ یک استثنا نیز قید شده است: «بدیهی است در صورتیکه نقل و انتقال وفق قانون تسهیل صدور اسناد صورت گرفته باشد در آن صورت متضامنا مسئول پرداخت مطالبات سازمان خواهند بود.»
پاسخ به پرسش چهارم؛ تکلیف نهایی رانندگان پیک موتوری
یکی از حساسترین پرسشهای مطرح شده در این بسته به وضعیت بیمه رانندگان پیک موتوری اختصاص داشت. پرسش این بود: «آیا رانندگان پیک موتوری بیمه اجباری هستند؟»
پاسخ سازمان تأمین اجتماعی قاطع و بدون ابهام است: «بله رابطه کاری مستقیم دارند و بیمه اجباری خواهند داشت.»
این پاسخ به معنای پایان ابهامات حقوقی برای هزاران راننده پیک موتوری و شرکتهای پلتفرمی است که تاکنون در برخی موارد از پرداخت بیمه سرباز میزدند. بر اساس این اعلام رسمی، هرگونه فعالیت پیک موتوری که در قالب رابطه کاری مستقیم تعریف شود، مشمول بیمه اجباری تأمین اجتماعی خواهد بود.
