هفت صبح| هزینه تعمیر ماشین لباسشویی، کولر و پکیج گاهی به قیمت خرید کالای دستدوم نزدیک شده و این بازار وضعیتی پرهزینه دارد. صدای چرخش نامنظم لباسشویی، خاموش شدن ناگهانی پکیج یا از کار افتادن موتور یخچال و فریزر، این روزها آغاز یک محاسبه اقتصادی تازه برای بسیاری از خانوادهها محسوب میشود. محاسبهای که با یک تماس تلفنی شروع و گاه به فاکتوری ختم میشود که شباهت زیادی به قیمت یک وسیله کارکرده دارد. بازار تعمیرات خانگی در ماههای اخیر به یکی از شلوغترین بخشهای اقتصاد خرد شهری تبدیل شده. بازاری که زیر فشار گرانی لوازم نو، کاهش قدرت خرید و نوسان قیمت قطعات، شکل تازهای پیدا کرده است.
تعمیر بهجای تعویض
تا چند سال قبل، خرابی یک وسیله برقی اغلب به تصمیم تعویض منجر میشد. امروز مسیر تصمیمگیری تغییر کرده است. افزایش بهای لوازم خانگی سبب شده تعمیر به گزینه نخست بسیاری از خانوارها تبدیل شود. حتی زمانی که هزینه نهایی تعمیر سنگین به نظر میرسد، مقایسه با قیمت کالای نو یا ریسکهای بازار دستدوم، تعمیر را به انتخابی قابلقبول تبدیل میکند. این تغییر رفتار مصرفکننده، تقاضا در بازار تعمیرات را بالا برده و صف تماسها با تعمیرکاران را طولانیتر کرده است.
نقش قطعات وارداتی در جهش هزینهها
مهمترین عامل افزایش هزینه تعمیر، قیمت قطعات است. بردهای الکترونیکی، موتور، کمپرسور، مبدل حرارتی و بسیاری از قطعات کلیدی، وابستگی مستقیم به واردات دارند. نوسان ارز، محدودیت عرضه و هزینههای جانبی ترخیص، قیمت این قطعات را در فاصلههای کوتاه دستخوش تغییر میکند. تعمیرکار برای تهیه یک برد لباسشویی یا پکیج گاهی چند روز زمان صرف میکند و همین موضوع به هزینه نهایی اضافه میشود. در چنین شرایطی، اجرت تعمیر هم بالا رفته است. اجرتی که بخشی از آن، جبران ریسک و زمان از دسترفته است.
ماشین لباسشویی؛ پرمراجعهترین وسیله
در میان لوازم خانگی، ماشین لباسشویی بیشترین سهم از مراجعات تعمیراتی را دارد. استفاده مداوم، حساسیت قطعات الکترونیکی و کیفیت متفاوت آب شهری، احتمال خرابی را بالا میبرد. ایرادهایی مثل سوختن برد، خرابی پمپ تخلیه، لرزش شدید یا نشتی آب، شایعترین دلایل تماس با تعمیرکار محسوب میشوند. هزینه تعمیر برد در برخی مدلها به سطحی رسیده که خریدار را به دردسر مالی و تردید برای تعمیر یا تعویض میاندازد. همین نقطه تردید، پیوند مستقیمی میان بازار تعمیرات و بازار کالای کارکرده ایجاد کرده است.
حساسیت پکیج دیواری
پکیج دیواری هم در فهرست وسایل پرهزینه برای تعمیر قرار دارد. خرابی مبدل، پمپ یا برد الکترونیکی به سرعت هزینهها را افزایش میدهد. بسیاری از تعمیرکاران تاکید دارند که نبود سرویس منظم، عمر قطعات را کاهش میدهد و در نهایت هزینه سنگینتری به مصرفکننده تحمیل میکند. با این حال، فشار هزینههای جاری خانوار باعث شده سرویس دورهای در اولویت قرار نگیرد و خرابی ناگهانی، بازار تعمیرات اضطراری را داغتر کند.
دستمزد تعمیرکار
افزایش اجرت تعمیر یکی از گلایههای رایج مشتریان است. تعمیرکاران در پاسخ به این انتقاد، به افزایش هزینه رفتوآمد، زمان عیبیابی و پیچیدگی دستگاههای جدید اشاره میکنند. بسیاری از لوازم خانگی جدید به مهارت تخصصی و ابزار پیشرفته نیاز دارند و همین موضوع ارزش نیروی کار را بالا برده است. در عمل، بازار تعمیرات به سمتی حرکت کرده که تجربه و تخصص، نقش پررنگتری در قیمتگذاری پیدا کرده است.
حلقه مفقوده بازار
یکی از چالشهای جدی این بازار، مسئله اعتماد است. مشتری اغلب پیش از باز شدن دستگاه، تصویر روشنی از هزینه نهایی ندارد و همین ابهام زمینه اختلاف را فراهم میکند. برخی تعمیرکاران با ارائه پیشفاکتور، توضیح مرحلهبهمرحله خرابی و تحویل فاکتور رسمی تلاش کردهاند شفافیت ایجاد کنند. این رویکرد به تدریج به یک مزیت رقابتی تبدیل شده و مشتریان وفادارتری برای آنها ساخته است.
تعمیر بهعنوان استراتژی مدیریت هزینه
در شرایط فعلی، تعمیر لوازم خانگی برای بسیاری از خانوارها یک تصمیم اقتصادی حسابشده به شمار میرود. حتی زمانی که فاکتور تعمیر سنگین است، مقایسه با هزینه خرید کالای نو یا پیامدهای خرابی زودهنگام دستگاه دستدوم، تعمیر را توجیهپذیر میکند. این نگاه، بازار تعمیرات را از یک فعالیت خدماتی ساده به بخشی تاثیرگذار در مدیریت هزینه خانوار تبدیل کرده است.
چشمانداز بازار
تا زمانی که قیمت لوازم خانگی نو در سطوح بالا باقی بماند و دسترسی به قطعات ارزانتر فراهم نشود، بازار تعمیرات خانگی پرتقاضا خواهد ماند. افزایش آگاهی مصرفکنندگان، گرایش به سرویس دورهای و مطالبه شفافیت قیمتی، شکل این بازار را تغییر میدهد. پیچگوشتی تعمیرکاران همچنان در حرکت است و خانهها، بیش از گذشته، به کارگاههای کوچک مدیریت هزینه تبدیل شدهاند.
