افزایش مبلغ کالابرگ الکترونیکی که در ماه‌های اخیر یکی از پرتکرارترین موضوعات اقتصادی بوده، حالا وارد مرحله تصمیم‌گیری نهایی شده است. معاون وزیر رفاه در یک برنامه تلویزیونی اعلام کرده که افزایش اعتبار برای تمام خانوارهای یارانه‌بگیر منتفی شده و تنها گروه‌هایی خاص از این افزایش بهره‌مند خواهند شد.

افزایش کالابرگ از کجا شروع شد؟

در ابتدای سال، سخنگوی دولت از ضرورت افزایش مبلغ کالابرگ به عنوان یکی از برنامه‌های حمایتی خبر داده بود. این موضوع تنها یک پیشنهاد نبود، بلکه نمایندگان مجلس نیز بر به‌روزرسانی سالانه مبلغ کالابرگ متناسب با نرخ تورم تأکید داشتند. هدف از این اقدام، حفظ قدرت خرید خانوارها در برابر افزایش قیمت کالاهای اساسی عنوان شده بود.

با این حال، اجرای افزایش مبلغ کالابرگ با مخالفت‌هایی نیز روبه‌رو شد. سازمان برنامه و بودجه با بررسی منابع تبصره هدفمندی یارانه‌ها در قانون بودجه اعلام کرد که منابع مالی کافی برای افزایش مبلغ پرداختی به همه مشمولان وجود ندارد.

این سازمان پیشنهاد کرد دهک‌های پردرآمد از دریافت افزایش اعتبار کنار گذاشته شوند تا منابع محدود موجود به دهک‌های پایین‌تر اختصاص پیدا کند.

در مقابل، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با این رویکرد موافق نبود و معتقد بود حذف تعداد زیادی از مشمولان می‌تواند ماهیت حمایتی طرح را کاهش دهد. مسئولان این وزارتخانه تأکید داشتند که حتی دهک‌های متوسط نیز در شرایط تورمی برای تأمین برخی کالاهای ضروری به حمایت‌های این طرح نیاز دارند.

وزارت اقتصاد نیز برای ایجاد تعادل میان منابع دولت و نیاز خانوارها، سناریوی دیگری مطرح کرد. بر اساس این پیشنهاد، مبلغ کالابرگ دهک‌های هفتم، هشتم و نهم بدون تغییر باقی بماند و منابع آزادشده برای افزایش اعتبار دهک‌های پایین‌تر استفاده شود.

افزایش کالابرگ فقط برای برخی دهک‌ها

یعقوب اندایش، معاون وزارت رفاه، روز سه‌شنبه ۳۰ تیر در گفت‌وگویی تلویزیونی با شبکه خبر درباره وضعیت نهایی افزایش مبلغ کالابرگ توضیح داد.

او اعلام کرد که افزایش مبلغ کالابرگ برای تمام یارانه‌بگیران منتفی شده و تصمیم نهایی بر این است که تنها دهک‌های اول تا ششم از افزایش اعتبار بهره‌مند شوند و سایر دهک‌ها همان مبلغ قبلی را دریافت کنند.

کمبود منابع مالی، دلیل اصلی این تصمیم عنوان شده است. کارشناسان نیز هشدار داده‌اند که افزایش عمومی اعتبار کالابرگ بدون تأمین منابع کافی می‌تواند به افزایش نقدینگی و فشارهای تورمی منجر شود.

در همین راستا، پیشنهاد افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی اعتبار کالابرگ برای برخی دهک‌ها مطرح شده تا میان محدودیت‌های مالی دولت و نیاز معیشتی خانوارها تعادل ایجاد شود.

مبلغ کالابرگ ۱۴۰۵ چقدر خواهد شد؟

رقم نهایی کالابرگ ۱۴۰۵ هنوز به صورت رسمی اعلام نشده، اما بررسی‌های کارشناسی از چند سناریو برای افزایش مبلغ اعتبار حکایت دارد.

بر اساس این سناریوها، حداقل افزایش مطرح‌شده حدود ۲۵ درصد است. این افزایش با هدف جبران بخشی از کاهش قدرت خرید خانوارهای کم‌درآمد در برابر رشد قیمت مواد غذایی بررسی شده است.

یعقوب اندایش پیش‌تر اعلام کرده بود که میانگین افزایش قیمت کالاهای موجود در سبد حمایتی حدود ۶۸ درصد نسبت به سال گذشته بیشتر شده است. بر اساس قانون، اعتبار کالابرگ باید متناسب با این افزایش رشد کند تا خانوارها بتوانند همان میزان کالاهای سال قبل را خریداری کنند.

با این حال، محدودیت‌های بودجه‌ای مانع اجرای کامل این افزایش شده است. در صورت اجرای رشد ۲۰ تا ۳۰ درصدی، مبلغ یک میلیون تومانی سال گذشته ممکن است برای شش دهک اول به حدود یک میلیون و ۲۰۰ تا یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان برسد.

البته برخی سناریوهای دیگر نیز مطرح شده که بر اساس آن، اعتبار کالابرگ می‌تواند به ازای هر نفر تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان یا در سناریوی خوش‌بینانه تا دو میلیون تومان افزایش پیدا کند. این ارقام هنوز رسمی نیستند و وزارت رفاه تاکنون عدد قطعی برای کالابرگ ۱۴۰۵ اعلام نکرده است.