روزنامه هفت صبح، نگین باقری| رویترز چهار روز پیش خبری در مورد یک پرونده حقوقی منتشر کرد که یکسوی آن اسم شرکت اپل آمده بود و سوی دیگر نام یک مرد شیرازی. جو کیانی که در ۹سالگی با خانوادهاش به آمریکا مهاجرت کرده، اکنون شرکتی چند میلیارد دلاری در حوزه تجهیزات پزشکی دارد.
او مدیرعامل برند «مسیمو» است که ساعت هوشمند اپل را به نقض مالکیت فکری و سرقت اختراع محکوم کرده. این پرونده مربوط به امروز و دیروز نمیشود و از سال ۲۰۲۱ به جریان افتاده. داستان جو از ایران و اپل در آمریکا چطور بههم گره خورد؟ کیانی برند مهم خود در حوزه تجهیزات پزشکی را در یک گاراژ در جنوب کالیفرنیا تاسیس کرد و در این مسیر تا امروز توانسته بارها ثابت کند که شرکتهای بزرگ به شکل انحصاری مانع ورود رقبای کوچک به بازار میشوند. تا امروز دو شکایت از یک شرکت تجهیزات پزشکی بسیار معروف، از شرکت رویال فیلیپس و در نهایت از کمپانی اپل ثبت کرده. هنوز در شکایت اپل موفق نشده اما بقیه کمپانیها را مجبور به پرداخت خسارت کرده است. او چه ادعایی درباره اپل دارد؟
مسیمو یکی از بهترین حسگرهای سنجش اکسیژن خون را میسازد. همان دستگاههای کوچکی که دوران کرونا ارزش و اهمیت بالایی پیدا کرد. جو کیانی میگوید اپل از الگوی مسیمو در ساعت سری ۶ خود استفاده کرده در نتیجه این شرکت را متهم به نقض مالکیت فکری و سرقت اسرار تجاری کرده است. کیانی چه مدارکی برای ادعایش دارد؟
او سال 2013 اولین اکسیژنسنج سازگار با گوشی را ساخت. بعد از این اختراع، گوشی تلفن را برداشت، با شرکت اپل تماس گرفت و پیشنهاد یک مذاکره برای همکاریهای بیشتر داد اما از جلسه آنها نتیجهای حاصل نشد. در عوض یکی از مدیران ارشد مسیمو یک پیشنهاد کاری از اپل گرفت و یکسال بعد به این کمپانی پیوست. حالا تقریبا میتوانید حدس بزنید که چه اتفاقی افتاده. کیانی میگوید اپل چند اختراع شرکت او را تولید کرده و توسعه داده. برای همین سال 2021 از آنها شکایت کرد.
نتیجه دادگاه مرد ایرانی علیه اپل
قاضی دی ماه سال گذشته ادعای کیانی را تأیید کرد و گفت اپل برای اندازهگیری سطح اکسیژن خون بهکمک نور، از پتنت ثبتشده شرکت مسیمو استفاده کرده است. حالا خبر جدید این است که کمیسیون تجارت بینالملل آمریکا هم همان رای را تایید کرده.مرحله بعد این است که اپل یا شکایت خود را به دادگاه استیناف ببرد یا در آپدیت نرمافزار خود این قابلیت را حذف کند. البته ممکن است از مسیر مذاکره با کیانی هم به موفقیتهایی برسد.
یک راه دیگر هم این است که دولت جو بایدن از اپل حمایت کند. چطور؟ مقر شرکت اپل خارج از آمریکاست و با این رای کميسيون تجارت، دیگر نباید اپلواچ وارد آمریکا شود. دولت میتواند این رای را وتو کند. اما این تصمیم راحتی نیست. از یک طرف داریم درباره اپل حرف میزنیم که طبیعتا قدرت زیادی در آمریکا دارد و از سوی دیگر کیانی از حامیان مالی دموکراتهاست که فقط در سال ۲۰۲۰ مبلغ ۷۵۰ هزار دلار به کارزار انتخاباتی جو بایدن کمک کرده. جدا از این، ادعای آمریکاییها همیشه این بوده که قانون بالاتر از هر چیزیست و نمیشود با امضای رئیسجمهور نظر قاضی را دور زد.
کدام اپلواچ؟
در حکم ITC (کمیسیون اقتصادی آمریکا) مشخص نشده که کدام مدلهای ساعت هوشمند اپل تحتتأثیر رای قاضی قرار خواهند گرفت. در شکوائیه مسیمو ادعا شده که اپلواچ سری 6 سال 2020، اولین ساعت این کمپانی بوده که مالکیت فکری این شرکت را نقض کرده ولی مدلهای بعد آن ازجمله مدل 2023، اپلواچ سری 9 و اپلواچ اولترا 2، همچنان دارای سنسورهای اکسیژن خون هستند که شامل این حکم میتوانند بشوند.
با این حال رویترز نوشته که مشخص نیست حکمی که صادر میشود این مدلها را هم در بر بگیرد یا نه. یک اتفاق دیگر هم این بین افتاد. در این شکایت آمده بود که ساعتهای موردنظر مسیمو در چین ساخته شدهاند. برای همین هم اپل از آن زمان به بعد بخشی از تولید ساعتهای خود را به ویتنام منتقل کرد. این حکم درحالحاضر در مرحله بررسی و تجدیدنظر قرار دارد و باید دید تا دو ماه دیگر دولت و همچنین خود اپل چه تصمیمی خواهند گرفت.
با شاکی ایرانی اپل آشنا شوید
جو کیانی که تا اینجا شاکی پرونده بوده سوم اسفند سال 1343 در خانوادهای روشنفکر اما از لحاظ مالی متوسط در شیراز بهدنیا آمد. پدری مهندس و مادری پرستار داشت که سال 1352 با فرزندانشان راهی آمریکا شدند. آن زمان آنها در خانههای سازمانی در ایالت آلاباما زندگی میکردند تا پدرشان در دانشگاهی در همان نزدیکی درس بخواند.
جو یک خواهر بزرگتر از خود هم داشت که در نهایت تنها همدم او در نوجوانی و جوانی شد. بهخاطر اینکه پدر و مادر جو بعد از تحصیل برای کار به ایران برگشتند و جو 15 ساله و خواهرش در آمریکا ماندند. خواهری که با وجود یکسال اختلاف سنی سعی میکرد جای خالی مادر را برای جو پر کند و حتی روی رفتوآمدش به خانه هم نظارت داشته باشد. اینها حرفهایی است که این مرد شیرازی در مصاحبه با مجله فوربز زده.
با اینکه این پسر هنوز زبان انگلیسی نمیدانست خیلی زودتر از 18سالگی به دانشگاه رسید و مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را در رشته مهندسی برق گرفت. آن زمان دیگر او به جنوب کالیفرنیا رفته بود و همزمان در یک سالن غذاخوری پارهوقت کار میکرد.البته مدیریت آپارتمانی که در آن زندگی میکرد هم بهعهده داشت. بعد از تحصیل هم وارد یک شرکت مهندسی شد و همزمان برای یک استارتاپ دیگر هم کار میکرد.
کار او در این استارتاپ این بود که یک اکسیژنسنج ارزان بسازد و حین همین کار بود که توانست به چم و خم اکسیمترها آشنا شود و باگ و عیب و ایراد اکسیمترهای بازار را بشناسد. وقتی جو 24 ساله شد، برند مسیمو را راهاندازی کرد. کجا؟ در گاراژ آپارتمانی که در آن زندگی میکرد. همچنان به زندگی کارمندی خود هم ادامه میداد ولی روی اکسیژنسنج خود هم کار میکرد. در نهایت دستگاهی ساخت که با وجود تکان خوردن دست باز هم بتواند اکسیژن خون را بسنجد.
این دستگاه در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان خیلی کاربرد داشت. ایده خود را فورا ثبت کرد و با چند شرکت مختلف اروپایی و یک شرکت ژاپنی قرارداد بست. در این مدت او شکایتهای متعددی از شرکتهای تجهیزات پزشکی کرده و توانسته ثابت کند که این شرکتها به شکل انحصاری مانع ورود رقبای تازهوارد به بازار میشوند.کیانی تا امروز بارها نشان داده که از ریسک کردن نمیترسد. این ریسک چه شکایت از اپل باشد و چه خرید یک شرکت کاملا بیربط، او بلندپروازی زیادی برای حرکتهای ناگهانی دارد.
برای مثال چند سال پیش با یک تغییر بزرگ یک شرکت سازنده هدفون را هم خرید که البته با استقبال سهامداران روبهرو نشد. همین موضوع باعث ریزش 37درصدی سهام آن در بازار شد و کیانی کمکم بخشهایی از سهام خود را مجبور شد به فروش بگذارد تا این خسارت را جبران کند. حالا او 8/5درصد از سهام شرکت خودش را در اختیار دارد که ارزش آن حدودا 650 میلیون دلار میشود. با این شرکت جدید هم قصد دارد برنامههای جدیدی راهی بازار کند که هم یک وسیله کمکشنوایی باشد و هم وضعیت سلامتی (ضربان قلب و سطح اکسیژن) را چک کند.
