روزنامه هفت صبح، حانیه جهانیان| کتابفروشیهای محلی دو روی یک سکهاند؛ لذت و شوق لمس و معرفی کتابهای گوناگون یک سویه ماجراست و چالشهای متعددی که به واسطه اقتصاد و مخاطبان گوناگونش تجربه میکنند، سویه دیگر. کتابفروشیهای محلی و مستقل از سویی مشتریان ثابت و مشتاق خود را به عنوان حامیانی حقیقی در کنار خود دارند.
از سوی دیگر فضای کتابفروشیهای محلی بستر مناسبی برای نوجوانان و علاقهمندانیست که تاکنون فرصتی برای ظهور و بروز تواناییهای گوناگون خود نداشتند؛ از نقاشی و نویسندگی گرفته تا نوازندگی و برگزاری تولدهایشان با دوستان کتابخوانی که با یکدیگر جهان مشترکی را تجربه میکنند.فاطمه عزیزی و محمد افشار، زوج کتابفروش پرشین فردیس (کرج) از چالشها، تلخیها و شیرینیهای اداره کردن کتابفروشی میگویند.
کتابهای پرفروشتان چیست؟
پرفروشترین کتابهای ما در این مقطع، روانشناسیهای زرد، کتابهای انگیزشی و عناوینی هستند که بهصورت مقطعی در شبکههای اجتماعی به وسیله بلاگرها، معرفی میشود. آثار محبوب نوجوانان و کودکان 10 تا 12 سال فروش بالایی دارند. کمفروشترین آثار ما مربوط به ادبیات کلاسیک و بزرگسالان است. هرچه کتاب به تفکر و تعمق بیشتری نیاز داشته باشد، احتمال فروش کمتری دارد؛ مثل آثاری که در بخشهای فلسفه و جامعهشناسی داریم.
میزان فروش ترجمه و تألیف تفاوت دارند؟
ترجمه درصد بیشتری را از آن خود کرده است.
بهطور مثال از هر 10 کتاب، چند جلد اثر ترجمهایست؟
صادقانه شاید نسبت 1 به 9 داشته باشد و تنها یک جلد تألیفی باشد. کیفیت اثر تألیفی قوی رو بهکاهش است؛ هر چه فروش بالا درباره آثار داخلی وجود دارد به دلیل تجدید چاپ کتابهای گذشته است؛ مثل آثار محمود دولتآبادی، غلامحسین ساعدی، احمد محمود و… بهغیر از این افراد، خالقان آثار و رمانهای عامهپسند، بازار خاص و موقت خود را دارند.
چه درصدی از افراد آگاهانه به سراغ کتاب میآیند؟
درصد افرادی که با مطالعه و تحقیق به سراغ اثری میآیند نسبت به سالهای قبل افزایش بسیاری داشته. اگر دلیل این تغییر درصد را از من بخواهید فکر میکنم تا حدودی افزایش قیمت کتاب، خوانندگان را نسبت به انتخابهایشان حساستر کرده است. البته که بهنظرم وقتی آگاهانه و با پیشزمینه بهدنبال کتاب هستید بهتر است. فراموش نکنید که نقش کتابفروشان در افزایش یا کاهش کمّی فروش آثار بسیار مهم است؛ اینکه کتابفروش با خوانندگان و مشتریانش ارتباط عمیق و ثمربخش برقرار کند و بتواند بر اساس مشخصاتی که مدنظر مشتری است به او کتاب خوبی بفروشد.
بهطور مثال از هر 10 مشتری شاید تنها 3 نفر اصرار دارند کتابهایی با مشخصات مد نظرشان را بخرند. اگر در این شغل با مشتریانت گفتوگو نکنی و نتوانی انتخابهای دیگری هم برایش در نظر بگیری، رسماً باید دو روزه کتابفروشی را تعطیل کنی! تفاوت کتابفروش با بقیه مشاغل در این است که تلاش کنی به خواننده انتخابهای بیشتری نشان دهی؛ فروشنده در بقای کتابفروشی نقش اول را بازی میکند، بهخصوص در فروشگاههایی مثل ما که تنها و تنها محدود به فروش کتاب است و نه هیچ کالای دیگری!
راه فروش و معرفی آثار چیست؟
بهجز فضای مجازی اینستاگرامی که در اختیار داریم، ترجیح ما بر معرفی و مشاوره خرید کتاب به صورت حضوری است، چراکه بارها پیش آمده افراد با فهرستی از پیش انتخابشده به کتابفروشی ما مراجعه کردهاند ولی موقع خروج از اینجا کتابهای بسیار متفاوتتر اما باب میلشان را خریداری کردهاند. به این خاطر که گاهی به برخی فهرستی از عناوین مشهور دیکته شده و تلاش میکنند کتابخوان بودن یا نبودن افراد را در این عناوین داوری کنند؛
مثل زمانی که بسیاری از افراد به کتابخوانهای تازهوارد پیشنهاد میکنند به آثار هدایت یا «صد سال تنهاییِ» گابریل گارسیا مارکز رجوع کند! این انتخابها و ایدهها ممکن است در همان ابتدا فرد را از کتابخوانی زده کند! در اینجا بسیاری از مشتریان ثابت ما کسانی هستند که خودشان از ابتدا و پیش از حضور در بین ما، تمایلی به کتابخوانی نداشتند ولی این روزها با فهرستهای متفاوتی به اینجا میآیند.
