روزنامه هفت صبح، نگین باقری| اینکه آدمها در اینترنت چه کار میکنند و دنبال چه چیزهایی میروند، گاهیوقتها با جوابهای غافلگیر کنندهای همراه بوده. یک شرکت سرویسدهنده خدمات، نحوه استفاده و اختلالهای اینترنتی را در 365 روز سال 1401 جمعآوری کرده و به سوالهای جالبی جواب داده.
یکی از جالبترین آنها این است که با وجود امتیازها و تشویقیهای زیادی که به شرکتهای سرویسدهنده اینترنت داخلی مثل ابرآروان، آسیاتک، افرانت و… داده میشد و همچنین با وجود تخفیفهایی که برای استفاده از اینترنت داخلی وجود داشت، باز هم بهخاطر اختلال زیاد و فیلترینگ گسترده، از هر 10 ایرانی، 9 کاربر از هاستینگ خارجی استفاده میکنند.
جستوجوی اسم «رونالدو» از «طلا و دلار» جلو زد
همین چند وقت پیش که رونالدو به ایران آمد، برای اولینبار یک اتفاق جالب افتاد و بالاخره یک کلمه از جستوجوی كلمات «طلا»، «دلار»، «ماشین» و «دولت» در گوگل جلو زد. چه کلمهای؟ «رونالدو» که امري استثنایی و غیرمعمول بود. این را محمد رهبری، مدرس دانشگاه تهران در توئیتر خود نوشته بود.
او همچنین توضیح میدهد که جستوجوی «قیمت هتل اسپیناس» در روزهای اخیر رشد قابلتوجهی داشته. شرکتهای ابری مثل «ابردارک» هم بهخاطر ماهیتی که دارند میتوانند جوابی به سوال اول بدهند که آدمها در اینترنت چه کار میکنند؟ بیشتر چه ساعتی از اینترنت استفاده دارند؟ با چه دستگاههایی و بیشتر به چه سرورهایی وصل میشوند؟ و سوالهای دیگر. بعضی از چند مورد جالب آن را درباره قطعی اینترنت، اختلالهای آن و افزایش استقبال از هاستهای خارجی بخوانید:
سه ساعت قطعی گوگل در یک سال
بیایید نگاهی به گزارش قطع و وصلی پلتفرمهای محبوب و پربازدید ایرانیها بياندازیم. مجموعا 179 روز از یک سال گذشته، اینستاگرام و همین تعداد روز واتساپ در ایران قطع بوده. این برای ما خبر جدیدی نیست و به معنای همان فیلترینگ دو پلتفرم مورد نظر است ولی نکته جدید این است که حتی گوگل هم که فیلتر نبوده باز هم دسترسی به آن از مبدا کشور ما در مجموع با سه ساعت اختلال همراه بوده.
میزان مصرف اینترنت در سال 1400 در ساعت 24 بامداد به اوج خود میرسید اما سال 1401، این پرکاری دو ساعت جلوتر افتاد و به ساعت 22 رسید.
ساعت اوج اختلال: درست وسط ساعت کاری
ساعت اوج مصرف اینترنت یک بحث است، ساعت اوج اختلال یک حرف دیگر. مهر و آبان سال گذشته جنجالیترین روزهای سال 1401 بودند. در این دو ماه ساعت 6 صبح تا 12 ظهر اینترنت دارای بیشترین اختلال ممکن شد و از ساعت 14 تا 20 این اختلال به نسبت کاهش یافت اما به صفر نرسید.
تعداد کاربران گوشی از لپتاپ خیلی بیشتر است. 56درصد با گوشی وارد سایتهای مختلف میشوند و 28درصد با کامپیوتر شخصی. قابل حدس است که اندرویدیها بیشتر هستند و بعد از آن کاربران آیاواس قرار دارند. از آنطرف محبوبترین مرورگر هم کروم و بعد از آن سافاری (مرورگر آیفون) است.
تغییرات معنادار در سهم همراه اول و ایرانسل
سال 1400 تعداد کاربران اینترنت همراه اول بیشتر از بقیه اپراتورها بود ولی سال 1401 ایرانسل به جایگاه برتر رسید. مخابرات جایگاه سوم این رتبهبندی را دارد و این سه کمپانی با همدیگر 75درصد از بازار را در اختیار گرفتهاند. از شرکتهای خصوصی سرویسدهنده اینترنت بهترتیب سهم آسیاتک، شاتل، ارتباطات زیرساخت، مبیننت و رایتل از شرکتهای دیگر بیشتر است.
توضیح نکته آخر کمی پیچیدهتر است اما معنای مهمی برای ما دارد. نمودارها نشان میدهد که سال گذشته کاربران ایرانی نسبت به سال 1400 به دیاناسهای داخلی کمتر اطمینان داشتند. یک قدم عقب برویم تا معنای این اتفاق را درست متوجه شویم. شما وقتی آدرس سایتی را داخل مرورگر خود تایپ میکنید، کامپیوتر یا گوشی درخواستتان را به سروری ارسال و این سرور راه دسترسی شما به آن سایت را باز میکند.
حالا طبق دادههای اخیر، از هر 10 ایرانی، 9 کاربر از دیاناس خارجی استفاده میکنند. این در حالی است که اینترنت اپراتورها روی سرورهای داخلی نیمبهاست، حتی در برخی موارد مثل نمایش فیلیمو در ایرانسل، رایگان است. علت اینکه مردم برخلاف خواسته شورایعالی فضای مجازی سراغ هاست خارجی رفتهاند چه بوده؟
اولا کاربران ایرانی به علت افزایش نیاز به فیلترشکن مجبور شدهاند که از خدمات میزبانی شرکتهای خارجی بیشتر استفاده کنند. از سوی دیگر بهخاطر ناپایداریهایی که شرکتهای داخلی در ارائه خدمات داشتند، میزان اعتماد و مراجعه به خدمات آنها کمتر شده است. مثلا در فاصله 1400 تا 1401 خدمات شرکتهای هاستینگ شاتل و ابرآروان بهترتیب 3/3 و 2/7درصد کاهش و خدمات شرکت پرطرفدار خارجی هتزنر 15درصد افزایش یافته است.
