روزنامه هفت صبح| دولت نیجر که چندی پیش با کودتای نظامی بر سر کار آمد، در راستای مقابله با مداخله احتمالی قوای کمیسیون جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا موسوم به «اکوواس»، مجوزی صادر کرد که بر اساس آن و در صورت نیاز، برای مثال در صورت بروز حمله نظامی از جانب کشورهای دیگر به نیجر، نیروهای نظامی کشورهای بورکینافاسو و مالی به سرزمینهای این کشور وارد شوند. گفتنی است بورکینافاسو و مالی نیز توسط کودتاچیان نظامی اداره میشود و از این رو این اتحاد را میتوان یک اتحاد شوم و خطرناک تلقی کرد که میتواند باعث شعلهور شدن آتش جنگ در غرب و مرکز آفریقا شود.
اخراج سفرای خارجی
صبح دیروز خبری در خروجی رسانهها قرار گرفت که واکنش بسیاری از دولتمردان به ویژه دولتمردان کشورهای آفریقایی را برانگیخت. در این خبر وزارت خارجه دولت کودتاچیان نيجر اعلام کرده بود که سفرای کشورهای فرانسه، آلمان، آمریکا و نیجریه از این کشور اخراج شدهاند و باید طی ۴۸ ساعت نيجر را ترک کنند.
این وزارتخانه پس از رصد واکنشها از مواضعش عقبنشینی و طی بیانیهای اعلام کرد که گزارشهای حاکی از اخراج سفرای آمریکا، آلمان و نیجریه ظرف ۴۸ ساعت نادرست است و دولت آنها تنها از سیلوین ایت، سفیر فرانسه در نیامی برای بازگشت به کشورش ۴۸ ساعت مهلت داده شده است. البته دولت فرانسه این ضربالاجل را جدی نگرفت و اعلام کرد دولت کودتا صلاحیت اخراج سفیرش را ندارد.
تهدید جنوبی
نیجریه، کشور قدرتمند آفریقا همسایه جنوبی نيجر است و بولا تینوبو رئیسجمهور این کشور و البته رئیس اکوواس، سران شورای انتقالی نظامی در نیجر را تهدید به حمله نظامی کرد و گفت که تماسهای تلفنی زیادی درباره آمادگی برخی از کشورها برای مداخله نظامی در نیجر دریافت میکنم.
تینوبو خاطرنشان کرد اگر فرماندهان کودتا در نیجر به جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا «اکوواس» پاسخ ندهند، طرفهای دیگری مداخله خواهند کرد چراکه شورای نظامی مسئول به خطر انداختن همه مردم نیجر است. ژنرال عبدالرحمان چیانی، فرمانده کوچیان اعلام کرد نیروهای ملی ظرف ۳۰ روز برای مدیریت دوره انتقالی تشکیل جلسه خواهند داد و این دوره انتقالی از ۳سال تجاوز نخواهد کرد. کمیسر امور سیاسی و صلح و امنیت جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا در واکنش به سخنان اخیر چیانی، دوره انتقالی سه ساله در نیجر غیرقابل پذیریش است.
از زمان برکناری رئیسجمهور نیجر و حاکمیت شورای نظامی بر این کشور، اکوواس خواستار بازگشت محمد بازوم، رئیسجمهور مخلوع به قدرت و احیای قانون اساسی در نیجر است. این اختلاف و مسائل سیاسی اخیر سبب شده است تا ارتش به دستور شورای نظامی کودتاچیان به حالت آمادهباش در بیاید. بدیهی است که کشورهای غربی حکومت بلندمدت کودتاچیان در این کشور را بر نمیتابند و اینطور که پیداست همرزمان ژنرال چیانی هم این موضوع را مدنظر دارند.
چرا نيجر و حکومت مستقر در آن مهم است؟
کودتای نظامی در نیجر باعث اضطراب همسایگان آفریقایی آن شده است چراکه نگران بیثباتی فزاینده در خط ساحلی که از اقیانوس اطلس تا دریای سرخ امتداد دارد، هستند. اما وضعیت در نیجر فقط مایه نگرانی منطقه ساحل نیست و میتواند تأثیر گستردهتری در سراسر جهان داشته باشد.
نیجر یکی از معدود دموکراسیهای باقی مانده در ساحل بود و اما اکنون ارتش قدرت را به دست گرفته است و این نگرانی وجود دارد که این ثبات ممکن است از بین برود. به علاوه نیجر میزبان پایگاههای نظامی فرانسه و ایالات متحده بود که به جنگ با بوکوحرام و گروههای وابسته به داعش کمک میکردند و اکنون آینده این پایگاهها در هالهای از ابهام است. همچنین پس از کودتا در مالی و بورکینافاسو، این کشورها با روسیه متحد شدند.
حکومت نظامی در نیجر نیز این تصور را ایجاد کرده است که میتواند در همان جهت حرکت کند. البته هیچ مدرکی دال بر دخالت روسیه در مسلط شدن نظامیان در نیجر وجود ندارد اما با این حال، مفسران طرفدار کرملین از این کودتا در رسانههای دولتی و گروههای تلگرامی تحسین کردهاند و تظاهراتکنندگان طرفدار کودتا، پرچمهای روسیه را به اهتزاز درآورده و فرانسه، قدرت استعماری سابق را محکوم کردند. این نگرانی وجود دارد که گروه مزدور روسی واگنر در حال گسترش نفوذ خود در نیجر باشد.
اورانیوم و تاجران مسلح
نیجر نزدیک به ۵درصد از عرضه جهانی اورانیوم را به خود اختصاص داده است. به گفته اوراتوم، آژانس هستهای اتحادیه اروپا، نیجر دومین تأمینکننده بزرگ اورانیوم طبیعی اتحادیه اروپا در سال گذشته بود. این کشور همچنین حدود ۱۵درصد اورانیوم فرانسه را تأمین میکند. اوراتوم میگوید در صورتی که نیجر تحویل اورانیوم خود را کاهش دهد، هیچ خطر فوری برای تولید انرژی هستهای در اروپا وجود ندارد زیرا نیروگاهها دارای ذخایری هستند که تا ۳ سال دوام میآورند. با این وجود در منطقهای که داعش در شمال و بوکوحرام در جنوبش فعال هستند و احتمال دست یافتن این تروریستها به اورانیوم وجود دارد. گفتنی است اورانیوم خوراک اولیه بمبهای هستهای است.
