روزنامه هفت صبح| در حومه شهر هانگژوی چین یک معبد کوچک باستانی قرار دارد که مشرف به یک قبرستان است. البته این قبرستان با قبرستانهایی که در ذهن داریم، تفاوت دارد و قبرستانی مدرن به شمار میرود که در آن به جای انسان، خودروهای الکتریکی آرمیدهاند. دست کم میتوان قبرستانی با این شکل و شمایل را در ۱۲ شهر دیگر چین نیز رهگیری کرد.
از زمان رها شدن برخی از خودروهای حاضر در این قبرستانها آنقدر میگذرد که ساقه گیاهان از دور و بر آنها رسته و قد کشیدهاند. با نگاهی دقیق به برخی از آنها نیز میتوان عروسکهای روی داشبورد یا بطریهای مصرف شده آب معدنی را دید. نکته جالبتر آنکه تعداد قابل توجهی از این خودروها نیز نو و بدون استفاده هستند و پس از تولد، عمر چندانی نداشتند و چندی بعد روانه قبرستان شدند.
تعداد قابل توجهی از این خودروها هم متعلق به شرکتهایی هستند که در زمینه تولید خودروهای الکتریکی فعالیت داشتند اما رقابت سنگین در بازار خودروسازی چین را تاب نیاوردند و ورشکست و سپس از چرخه تولید خارج شدند. لازم به ذکر است برخی دیگر از این خودروها نیز قربانی رشد سریع تکنولوژی شدند و با افزایش توان باتریهای خودروهای الکتریکی و افزایش برد مسافت آنها در نسخههای جدیدتر، کنار گذاشته شدند. برخی دیگر نیز خودروهای مازاد کارخانهها هستند.
باید اعتراف کرد دیدن این صحنهها یادآور سرنوشت دوچرخههایی است که در سال ۲۰۱۸ تولید شدند و قرار بود در استارتاپهای نوظهوری مانند اوفو و موبایک به کار گرفته شوند. اما با شکست این ایدهها و عدم تمایل مردم به استفاده از دوچرخه برای عبور و مرورهای روزمرهشان، قبرستانهایی از میلیونها دوچرخه در گودالها، رودخانهها و پارکینگهای متروکه شهرها پدید آمدند.
همین اتفاق در عرصه خودروسازی الکتریکی نیز رخ داد و با تشویق و یارانههای دولتی، صدها خودروساز در سراسر چین، از کارخانههای مستقر گرفته تا استارتاپهای تازهکار به عرصه تولید خودروهای الکتریکی ورود کردند. البته این روند در چین ادامه یافت و رفته رفته استفاده و بهرهگیری از خودروهای الکتریکی در این کشور جا افتاد. چین با تولید حدود ۶ میلیون خودروی الکتریکی در سال ۲۰۲۲، بزرگترین تولیدکننده خودروی الکتریکی جهان و پیشتاز این عرصه در میان کشورهای جهان نام گرفت.
گفتنی است از هر ۳ خودروی تولید شده در این کشور، یکی الکتریکی است. با این اوصاف تعجب نمیکنید اگر بدانید ۶۰ درصد از ناوگان الکتریکی جهان را تولیدات چین تشکیل میدهد و این کشور گستردهترین و مجهزترین زيرساختهای شارژ خودروهای الکتریکی در جهان را در اختیار دارد. اما این قبرستانهایی که از آنها صحبت شد نتیجه تعطیلی ۴۰۰ خودروساز از ۵۰۰ خودروساز الکتریکی چین از سال ۲۰۱۹ تاکنون هستند.
وضعیت محیط زیست در هر کجای این کره خاکی وخیم است و چین از این قاعده مستثنا نیست. از این رو دولتمردان این کشور سعی کردند در حد فاصل سال ۲۰۱۰ تاکنون با ارائه بستههای تشویقی و حمایتی به میزان ۶۰ هزار یوآن که معادل با 4/8 هزار دلار است، مردم را به خرید خودروهای الکتریکی تولید داخل تشویق کنند.
نکته دیگری که باید به آن توجه میشد، مسئله خروج خودروهای الکتریکی قدیمی و بازیافت مواد اولیه و تشکیلدهنده آنها بود. گفتنی است خودروهای الکتریکی از مواد گرانبهایی مانند نیکل، لیتیوم، کبالت و فلزات قابل بازیافت تشکیل شده است و دولت چین میبایست برای حفاظت و حراست از محیط زیست برنامهای برای این وظیفه مهم داشته باشد. اما قبرستانهای انبوهی که روز به روز به حجم آنها افزوده میشود خلاف این ماجرا را نقل میکنند.
بر اساس گزارشها، اکثر خودروهای موجود در قبرستانهای چین متعلق به خودروسازیهای جیلی، چانگان و دانگفنگ است. البته دولت چین تمایل داشت این مسئله مسکوت باقی بماند و رسانهای نشود اما وو گوئوونگ، عکاس خبری ساکن استان شنزن چین که از اولین افرادی بود که در سال ۲۰۱۸ با عکاسی هوایی، خبر رهاسازی انبوه دوچرخهها در طبیعت را منتشر کرد
اولین فردی نام گرفت که در سال ۲۰۱۹ تصاویری هوایی از قبرستانهای خودروهای الکتریکی در هانگژو و نانجینگ را به اشتراک گذاشت و اعلام کرد «خودروهای الکتریکی نیز به همان سرنوشت دوچرخههای متروکه دچار شدهاند و در هر ۲ مورد ما شاهد سرمایهداری توام با مصرفگرایی هستیم که از آغاز چرخه تولید تا زمان تبدیل به زبالههای گران و مدرنی که به راحتی به دور انداخته میشوند، منابع بشر را تلف میکنند و به محیط زندگی او آسیب میزنند، زمان کوتاهی طی میشود.»
