روزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی| درست یک هفته است که سازمان هواپیمایی فروش بلیت چارتری را ممنوع کرده و گفته تمام بلیتهای هواپیما در ایران باید سیستمی شوند. این یعنی چه؟ یعنی اینکه دیگر ایرلاینها حق ندارند کل یا بخش بزرگی از ظرفیت هواپیما را به تورها و واسطهها بفروشند و تمام بلیتها را برای فروش به شخص مسافر باید در پلتفرمهای فروش خودشان یا پلتفرمهای میانجی قرار بدهند.
اگر طی یکی دو ماه گذشته تصمیم به خرید بلیت هواپیما گرفته باشید احتمالا میتوانید دلیل این تصمیم سازمان هواپیمایی را بفهمید چون با این کار میفهمید که چقدر گیر آوردن بلیت به هر مقصدی مخصوصا مقاصد پرطرفدار مثل مشهد و اصفهان و شیراز و… سخت بوده است تا جاییکه موضوع به شبکههای اجتماعی هم کشیده شده بود.
خیلی از شاکیها هم انگشت اتهام را میگرفتند به سمت تورها و در واقع چارترکنندهها همزمان با رونق مسافرت در تابستان بلیتها را یکجا میخرند و اگر کسی بخواهد خارج از برنامه تور به شهری سفر کند گرفتار میشود. از آن طرف برگزارکنندههای تورها میگفتند که ماجرا به کم شدن تعداد پروازها و مشکلاتی که ایرلاینها دارند، برمیگردد و ربطی به چارترکنندهها ندارد.
عدهای هم که منصفتر بودند میانه را میگرفتند و میگفتند هر دوی این عوامل در کنار هم کاری کرده که مسافران بدون تور مشکل پیدا کردن بلیت داشته باشند اما مشکل تحریم و افزایش پرواز ایرلاینها چیزی نیست که به این راحتیها قابل حل کردن باشد اما دومین دلیل را میشود برطرف کرد، پس سازمان هواپیمایی اعلام کرد از این بهبعد همه بلیتها سیستمی خواهند بود.
اما آیا با این کار مشکل حل شد؟ به نظر میرسد این راهحل بخشی از مشکل را حل کرد اما مشکلات جدیدتری هم به وجود آورد؛ مخصوصا در مورد مقصدهای گردشگری مانند جزیره کیش که نه قطار میتواند به آن راهی داشته باشد نه اتوبوس و سواری.
بلیت هست اما کم است
«بلیت کیش زیر ۲۰ تومان پیدا نمیکنید»، «از صبح در پاساژ پرنده پر نزده»، «مشکل رفت و آمد مردم به کیش بود؟ حالا که گیر مردم هم نمیآید» و… اینها حرفهایی است که کاسبان ساکن کیش میزنند و مخاطبان هفت صبح هم بعضی از آنها را تایید میکنند اما واقعیت همین است؟
با مراجعه به یکی از معروفترین پلتفرمهای آنلاین فروش بلیت هواپیما میبینیم که موقع نوشته شدن این گزارش یعنی سهشنبه شب، تمام ظرفیتهای پرواز به سمت کیش تا یکشنبه تکمیل است از روز یکشنبه هم بلیتها به قیمت مصوب یعنی حداقل یک میلیون و هفتصد و پنجاه و سه هزار تومان فروخته میشوند. در حال حاضر مثلا برای روز یکشنبه از تهران به مقصد کیش ۹ پرواز اکونومی برقرار است که چهارتای آنها تکمیل شده و از پنج پرواز باقی مانده سه تای آنها کمتر از ۳ نفر ظرفیت دارند. وضعیت در مورد دوشنبه و سه شنبه هفته آینده هم تقریبا به همین ترتیب است.
یکی از کارکنان این پلتفرمها میگوید که این بیشترین انتظاری است که برای بلیت هواپیما به مقصد کیش خواهید داشت و در ابتدای هفته اوضاع بهتر خواهد بود. اما چرا حالا که بلیتها چارتری نیست باز هم مشکل ظرفیت وجود دارد. او میگوید موضوع به تعداد پروازها برمیگردد و چون تعداد پروازها به سمت کیش در این فصل از سال چندان زیاد نیست ظرفیتها زود تکمیل میشود.
البته او تاکید میکند که تعداد پروازها هنوز نسبت به قبل تغییر خاصی نکرده و اعتراضهایی که از سمت برگزارکنندههای تورها و فعالان اقتصادی کیش شنیده میشود بهنوعی جنبه پیشگیرانه دارد.ثریا سقایی یکی از برگزارکنندههای تورهای مسافرتی به کیش است. او میگوید ما در همین تابستان تور ۵میلیونی برگزار میکردیم هنوز هم تورهایی از قبل به این شکل داریم
اما با تصمیمیکه سازمان هواپیمایی گرفته عملا این کار غیرممکن میشود چون ما نمیتوانیم با تضمین فروش کامل بلیتهای هواپیما قیمت پایینتری از ایرلاین بگیریم. ضمن اینکه خیلیوقتها این خرید چارتری است که ایرلاین را به حضور در یک خط هوایی ترقیب میکند و تعداد پروازها به یک مقصد را بالا میبرد در حالی که اگر بنابر خرید سیستمیباشد دیگر نمیتوان چنین تضمینی به ایرلاین داد.
تاثیر میگذارد اما نه به این سرعت
شاید هیچ کس به اندازه مهدی ادیبان معاون گردشگری منطقه آزاد کیش نتواند در مورد این ماجرا واقع بینانه نظر بدهد چون او در عین حال که متصدی مسئله گردشگری در کیش محسوب میشود، به سازمانی تعلق دارد که همزمان باید به رفت و آمد مردم عادی یا همان کیشوندها به جزیره هم توجه کند و احاطه کامل تورهای گردشگری بر رفت و آمد به جزیره به نفع سازمانش نیست.
او به هفت صبح میگوید: «در مورد مقاصد گردشگری ما از ابتدا این مشکل را داشتیم که با بلیت مستقل پیدا نمیشد یا خیلی بالاتر از نرخ مصوب و معمولی پیدا میشد. به همین دلیل تصمیم گرفته شد که بلیت فروشی را واحد و یکپارچه کنند. وقتی ما به این تصمیم به صورت کلان و در سطح کشور نگاه میکنیم خوب است اما در مورد مقاصد گردشگری جواب نمیدهد.
چون چارتر کنندهها یا همان برگزارکنندههای تورهای مسافرتی کل زنجیره ارزش در سفر به کیش را نگاه میکنند و با تنظیم بخشهای مختلف طوری پکیج سفر را میبندند که در فضای رقابتی کمترین قیمت به دست بیاید مثلا سودشان را از بخش دیگری میبرند و در تخفیف بخش بلیت جبران میکنند اما وقتی فروش چارتری نباشد این کار امکان نخواهد داشت و ما یکی از حلقههای این زنجیره را کم کردهایم. از نظر ما بهترین روش ترکیب فروش چارتری و سیستمیاست. به این صورت که بخشی از ظرفیت به شکل چارتری فروخته شود و بخشی دیگر به شکل سیستمی.»
او در جواب اینکه مگر در گذشته همین روش اجرا نمیشد و مشکلاتی درست نکرده بود میگوید: «بله اما ميشود تنظیمگری کرد یعنی در مورد بخشی از مقاصد تنظیماتی انجام داد. به طور کلی تنظیم این موضوع دقیقا همان چیزی است که از دولت و سیاست گذارها انتظار میرود، ما فکر میکنیم مخصوصا در مورد مقاصد گردشگری میشود این سهمها را طوری تنظیم کرد که هم کیشوندها و مسافران غیر توریست بتوانند بدون مشکل بلیت تهیه کنند و هم برنامه تورها برقرار باشد. در همین زمینه مکاتباتی هم کردهایم و من فکر میکنم به نتیجه برسیم چون سیگنالهای خوبی در این مورد گرفتهایم.»
ادیبان در مورد اینکه آیا طی همین یک هفته تغییری در فعالیت گردشگری جزیره ایجاد شده یا نه میگوید: «نه هنوز این تصمیم خودش را نشان نداده است ودر واقع تاثیر این تصمیم را در بلندمدت خواهیم دید. به هر حال تعداد مسافران کیش کمتر شده که آن هم دلایل مختلفی داشته از بالا رفتن قیمتها و کم شدن قدرت خرید خانواده که به طور کلی مسافرت مخصوصا مسافرتهای هزینه بر را از سبد خرید حذف کرده است تا گرمای شدید هوا و کاهش پروازها به دلیل استهلاک بالای هواپیما در گرمای شدید و… اما در این مدت کم نمیتوان تاثیر سیستمیشدن پروازها را دید. ما در حال حاضر در قله این کاهش هستیم و کم کم با رسیدن شهریور و مهر احتمالا شاهد رونق بیشتر گردشگری خواهیم بود.»
