روزنامه هفت صبح| مترجمی که فارسیدان بود : محمد قاضی، مترجم و نویسندهای برجسته بود که در سالهای فعالیتش آثار بزرگی از ادبیات جهان را با ترجمههای درخشانش در اختیار مخاطبان فارسیزبان قرار داد. در اینباره محمدرضا اربابی، رئیس هیات مدیره انجمن صنفی مترجمان تهران در گفتوگویی با ایسنا عنوان کرده: «فارسیدانی ویژگی بارز مترجمان خوشنام عصر قاضی است. او هم از این مهارت بهخوبی بهره برده است.
بهعنوان یک زبانشناس که بر روی موضوع برنامهریزی و سیاست زبانی کار میکند، بر این مهم تأکید میکنم که در عصر یادگیری و رشد قاضیها، یادگیری زبان فارسی بیشتر مورد توجه بوده و زبان فاخر داشتن مزیت و رجحان محسوب میشده است. برای آموختن نوشتن باید خواند و در زمانه قاضی آثار خواندنی غنی از زبان فارسی پررنگتر و برجستهتر بودهاند که همین به رشد امثال قاضی کمک کرده است.» او در بخش دیگری از گفتوگوی خود اشاره کرده:
«سلیس و روان بودن علاوه بر قلم محمد قاضی، در شخصیت بیپیرایه او نیز هویداست و میدانید که یکی از آثار برجسته قاضی «زوربای یونانی» است که محمد قاضی خودش را نیز بهرهمند از روح خیامی زوربا میداند و بسیار با او همزادپنداری دارد؛ تا جایی که لقب زوربای ایرانی را به او دادهاند. به تعبیر خود قاضی، او ناملایمات زندگی را گردن نمیگیرد و در برابر بدبیاریها، روحیه شاد و شنگول خود را از دست نمیدهد. به نظر میآید این طراوت در قلم او نیز متجلی شده است؛ البته بار دیگر بر دانش زبانی قاضی و جویشگری او در ترجمه تأکید میکنم.»
درگذشت نویسنده جنجالی
مارتین والزر، از مهمترین نویسندگان آلمانی دوران پس از جنگ جهانی دوم در سن ۹۶ سالگی درگذشت. او متولد سال ۱۹۲۷ در شهر «بودنزه» واقع در ایالت بایرن است که توانسته در دوران حیاتش به شهرت جهانی دست یابد. او یکی از شناختهشدهترین نویسندگان آلمانی بعد از جنگ جهانی دوم و یکی از جنجالیترین نویسندگان آلمانی با نظرگاههای سیاسی متفاوت است.
او دانشآموخته دانشگاه «توبینگن» و «رگنزبورگ» در رشته ادبیات، فلسفه و تاریخ بود. والزر بسیار زودتر از دیگران، پدیده ناسیونالیسم آلمانی را کشف و نقد کرد. او همچنین با انتشار رمان «دفاع از کودکی» از اولین کسانی بود که به اتحاد مجدد آلمان پرداخت. در فاصله سالهای ۱۹57-۱۹49 در مقام کارگردان و نویسنده برنامههای تلویزیونی و رادیویی مشغولبهکار بود و سپس به نویسندگی روی آورد.
مارتین والزر متعلق به نسل نویسندگان پیشرو آلمان پس از جنگ بود؛ نویسندگانی چون هانریش بل، زیگفرید لنتس و گونتر گراس؛ نسلی که بیشتر به زمینههای پا گرفتن جنگ و مصیبتهای پس از آن میپردازد. او در آثار خود بیشتر به فرجامی میپردازد که ناشی از فقدان مقاوت و پایداری در مقابل دیکتاتوری و جنگطلبی است.
نخستین رمان والزر با نام «ازدواجهای فیلیپسبورگ» درباره طبقه مرفه شکلگرفته در آلمان پس از جنگ نوشته شده است. از دیگر رمانهای او میتوان به اسب فراری، شرح حال عشق، دفاع از کودکی و مرگ یک منتقد اشاره کرد. «ازدواجهای فیلیپس بورگ» نخستین اثر از این نویسنده است که با ترجمه اژدر انگشتری به زبان فارسی در نشر «بیدگل» منتشر شده است.
نامزدهای بوکر
چهار نویسنده با نخستین اثرشان و شش رماننویس دیگر که برای نخستینبار در فهرست جایزه بوکر ۲۰۲۳ قرار گرفتهاند. رمانهای نویسندگان ایرلندی برای اولینبار یکسوم این فهرست را تشکیل میدهند، ازجمله رمان «نیش زنبور» نوشته «پل موری» درباره خانوادهای ایرلندی که در آشفتگیهای مالی و عاطفی بهسر میبرد. «آیوبامی آدبای» پنجمین نویسنده نیجریهای است که با رمان «طلسم چیزهای خوب» نامزد جایزه ادبی بوکر شده است.
این فهرست طولانی که در یک نشریه خبری اعلام شد، تنها تعداد انگشتشماری از رمانهای نویسندگان مشهور را شامل میشود، از جمله «زمان خدای قدیم» از «سباستین بری» که درباره پلیس بازنشستهای است که با خاطرات دردناکی روبهرو میشود و «این عدن دیگر» از «پل هاردینگ» که درباره جامعه چندنژادی است که با اخراج از جزیره خود مواجه است.
در عوض، این فهرست تحت سلطه آثار نویسندگان کمتر شناختهشده، ازجمله چهار رمان اول است. فهرست نامزدهای نهایی شامل شش رمان در تاریخ ۲۱ سپتامبر اعلام و برنده این جایزه معتبر ادبی نیز ۲۶ نوامبر مشخص میشود و ۵۰ هزار پوند جایزه نقدی دریافت میکند. رماننویسان راهیافته به فهرست نهایی نیز هر کدام ۲۵۰۰ پوند دریافت میکنند.
جایزه بوکر که در سال ۱۹۶۹ تأسیس شد، یکی از مهمترین جوایز ادبی جهان است که هر ساله به نویسنده رمانی که به زبان انگلیسی نوشته شده و در بریتانیا یا ایرلند منتشر میشود، اعطا میشود. این جایزه اغلب بهعنوان سنگ بنای حرفهای یک نویسنده در نظر گرفته میشود و به طور منظم ستارههای ادبی جدیدی نیز معرفی میکند.
رودخانهای در میان
کتاب «رودخانهای در میان» اثر نگوگی وا تیونگو با ترجمه علیاکبر عبدالرشیدی منتشر شد. نگوگی واتیونگوو، متولد 5 ژانویه 1938، استاد دانشگاه و نویسندهای کنیایی است. آثار او شامل رمان، نمایشنامه، داستان کوتاه و مقاله میشود و از نقد ادبی و اجتماعی تا ادبیات کودکان را در بر میگیرد.
واتیونگوو، بنیانگذار و سردبیر ژورنال «موتیری» است. عمده آثار نگوگی وا تیونگو، به زبان انگلیسی نوشته است. در سالهای اخیر از او در جایگاه یکی از برندگان احتمالی جایزه نوبل یاد و نامش در فهرست گمانهزنیها بهکرات ذکر شده است. رمان کوتاه «رودخانهای در میان» از شاخصترین کتابهای این نویسنده و یکی از آثار پرسروصدا در ادبیات معاصر آفریقاست.
این رمان، درامی از زندگی مردم و فرهنگی را به تصویر میکشد که دنیایشان واژگون شده است؛ روایتی در کوههای کنیا در روزهای اولیه سکونت سفیدپوستان. مردم گیکویو در مواجهه با انتخاب بین یک دین جذاب جدید و آداب و رسوم اجدادی خود، بین کسانی که از ناشناختهها میترسند و کسانیکه فراتر از آن را میبینند، سرگردان هستند.
در واقع سفیدپوستان به پشت پرچینهای روستاهای بومیان رسیده و زندگی را برای آنها تلخ کردهاند. همهچیز دستخوش تغییر شده و آیندهای غریب و ناآشنا در انتظار همه است. این رمان خواننده خود را به سفری از ماتریکس استعماری به دنیای واقعی میبرد و نشان میدهد که زندگی با تمام پیچیدگیاش از الگوی ساده استعمار بازپس گرفته شده است. نشر نون اخیرا کتاب «رودخانهای در میان» را در 200 صفحه و قیمت 149 هزار تومان عرضه کرده است.
